II SA/Łd 585/01

WyrokWSA w Łodzi2004-01-16

Skład orzekający: Grzegorz Szkudlarek, Tomasz Zbrojewski, Zygmunt Zgierski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa ogrodzenia od strony drogi, która nie została formalnie zaliczona do kategorii dróg publicznych w drodze uchwały rady gminy, podlega obowiązkowi zgłoszenia zgodnie z przepisami Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy droga, przy której wybudowano ogrodzenie, jest drogą publiczną. Sąd podkreślił, że publiczny charakter drogi wymaga nie tylko jej oznaczenia w ewidencji gruntów, ale przede wszystkim formalnego zaliczenia do odpowiedniej kategorii dróg publicznych (krajowej, wojewódzkiej, powiatowej lub gminnej) w drodze uchwały rady gminy. Brak takiej uchwały może oznaczać, że droga jest drogą wewnętrzną, a wówczas budowa ogrodzenia od jej strony nie podlega obowiązkowi zgłoszenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki części ogrodzenia wybudowanego przez R. T. przy jego działce od strony drogi gminnej nr ewidencyjny 1332. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając drogę za publiczną i tym samym podlegającą obowiązkowi zgłoszenia budowy ogrodzenia. Skarżący kwestionował status prawny drogi, twierdząc, że nie jest ona drogą gminną i nie posiada odpowiednich oznaczeń. Sąd administracyjny rozpoznał skargę R. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz R. T. kwotę 10 zł tytułem wpisu sądowego. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do daty uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del. NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie del. NSA: Tomasz Zbrojewski, Zygmunt Zgierski (spr.), Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, Po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...], Nr [...], 2) zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz R. T. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem wpisu sądowego od skargi, 3) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do daty uprawomocnienia się wyroku. II S.A./ Łd 585/01 Uzasadnienie Decyzją z dnia[...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] nakazującą R. T. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanej części ogrodzenia działki nr ewidencyjny 1289 przy ul. A, od strony drogi gminnej nr ewidencyjny 1332. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że we wniesionym odwołaniu od decyzji organu I instancji R. T. zakwestionował ustalenia organu w sprawie statusu prawnego drogi nr ew. 1332. Skarżący stwierdził, że droga ta dochodzi do jego działki, natomiast dalej biegnie ścieżka, nie posiadająca numeru 1332. Jako dowód załączył mapę terenu sporządzoną w roku 1982. Stwierdził ponadto, że wg informacji uzyskanych w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w R., Skarb Państwa nie posiada drogi biegnącej obok jego działki. Organ odwoławczy stwierdził, że istotą postępowania administracyjnego było ustalenie, czy działka nr ew. 1332 jest miejscem publicznym, a zatem czy budowa ogrodzenia wzdłuż tej działki wymagała uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi. Organ I instancji ustalił na podstawie wypisu z rejestru gruntów, że działka nr ew. 1332 jest drogą stanowiącą własność Skarbu Państwa. Ponadto Urząd Gminy w W. w piśmie z dnia 24.01.2001 r. potwierdził, że droga gminna nr ew. 1332 jest własnością Skarbu Państwa i posiada urządzoną księgę wieczystą w Sądzie Rejonowym oraz że w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy W., jest drogą dojazdową do pól i łąk. W tej sytuacji WINB w Ł. uznał, że droga nr ew. 1332 jest miejscem publicznym, a budowa ogrodzenia w jej granicy podlega obowiązkowi zgłoszenia, zgodnie z treścią art. 30 ust. l pkt 2 Prawa budowlanego. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego R. T. podniósł, że ojciec jego dokonał ustnego zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia, a ponadto zarzucił, że sporna droga nie jest drogą gminną. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) stanowi, że zgłoszenia właściwemu organowi wymaga m. in. budowa ogrodzenia od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20 m. W rozpoznawanej sprawie pozostaje też poza sporem, że przed datą rozpoczęcia inwestycji skarżący nie dokonał w wymaganej formie zgłoszenia. Oczywistym jest przy tym, że zgłoszenie budowy lub robót budowlanych powinno być dokonane na piśmie. Na taką formę spełnienia tego obowiązku wskazuje ust. 2 art. 30, w którym jest mowa o doręczeniu zgłoszenia. Zagadnienie sporne sprowadza się jednak do tego, czy są podstawy do przyjęcia, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana od strony drogi publicznej. Zasadniczymi wyróżnikami drogi publicznej są dwa elementy: nieograniczona podmiotowo możliwość korzystania z drogi oraz zaliczenie drogi do określonej ustawowo kategorii, tj. – stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. Z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) – do drogi krajowej, drogi wojewódzkiej, drogi powiatowej lub drogi gminnej. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się jednolicie, że każda z kategorii dróg publicznych oprócz określonych parametrów technicznych winna spełniać warunki formalnoprawne, tzn. zaliczenie do danej kategorii dróg winno nastąpić w formie prawem przewidzianej, tj. w formie uchwały. Stosownie do treści art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. Z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym nie zaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu (ust. 2 art. 7). O publicznym charakterze dogi nie może przesądzać samo oznaczenie pasa gruntu w ewidencji gruntów jako drogi gminnej. Na taką natomiast treść wypisu powołały się organy orzekające w niniejszej sprawie. Jeśli przy ponownym rozpoznawaniu sprawy okaże się, że nie istnieje stosowna uchwała zaliczająca sporną drogę do dróg gminnych, zajdą podstawy do przyjęcia, że sporny grunt jest drogą wewnętrzną. Stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, drogi nie zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych (...) są drogami wewnętrznymi. Zważyć w tym miejscu należy, że jak to wynika z treści pisma Urzędu Gminy w W. z dnia 24 stycznia 2001 r. (k. 14 akt administracyjnych), sporna droga jest drogą dojazdową do pól i łąk. Z powyższych względów, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c), art. 135, art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło