II SA/Łd 585/09

WyrokWSA w Łodzi2009-10-23

Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Czesława Nowak – Kolczyńska, Renata Kubot – Szustowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania, wydana z powodu naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów proceduralnych dotyczących reprezentacji stron, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania jest zgodna z prawem, jeśli organ pierwszej instancji dopuścił się rażącego naruszenia przepisów proceduralnych, w szczególności dotyczących reprezentacji stron, co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W przypadku, gdy dzieci są pełnoletnie, powinny być stronami postępowania, a decyzje powinny być kierowane do nich, a nie do ich matki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezydenta Miasta Ł. o przyznaniu J. G. zaliczki alimentacyjnej na dzieci. Organ pierwszej instancji zmienił własną decyzję, przyznając zaliczki na okres od września do listopada 2006 r., wskazując, że od grudnia 2006 r. egzekucja alimentów stała się skuteczna, a zatem prawo do zaliczki nie przysługuje. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędy w reprezentacji stron, gdyż dzieci były pełnoletnie w momencie wydawania decyzji. J. G. zaskarżyła decyzję SKO, kwestionując ustalenia organu pierwszej instancji i konsekwencje skutecznej egzekucji. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie WSA Czesława Nowak – Kolczyńska WSA Renata Kubot – Szustowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2009 r. przy udziale --- sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej - oddala skargę. LS Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 104 i 163 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), art. 2 pkt 1 i 5, art. 8 ust. 2 pkt 2, art. 10a ustawy z dnia 22.kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. nr 86 poz. 732 ze zm.), art. 41 ustawy z dnia 7. września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( Dz. U. z 2009r. nr 1, poz. 7) zmienił decyzję własną z dnia [...]. znak [...] zmienioną decyzją tegoż organu z dnia [...] nr [...] o przyznaniu J. G. prawa do zaliczki alimentacyjnej na dzieci – M. G., M. G. i M. G. - w ten sposób, że: - przyznał J. G. zaliczkę alimentacyjną na dziecko – M. G. - w wysokości 170 złotych miesięcznie na okres od 1.września 2006r. do 30.listopada 2006r.; - przyznał J. G. zaliczkę alimentacyjną na dziecko – M. G. - w wysokości 170 złotych miesięcznie na okres od 1.września 2006r. do 30.listopada 2006r.; - przyznał J. G. zaliczkę alimentacyjną na dziecko – M. G. - w wysokości 120 złotych miesięcznie na okres od 1.września 2006r. do 30. listopada 2006r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ stopnia podstawowego wskazał, że z zaświadczeń przesłanych przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Ł. z dnia [...] oraz pisma z dnia 19.lutego 2009r. wynika, że w sprawie egzekucyjnej z wniosku J. G. przeciwko dłużnikowi C. G. zaległość na rzecz uprawnionych M., M. i M. G., wraz z ratą bieżącą została spłacona w grudniu 2006r. Wobec tego, z uwagi na fakt, że egzekucja stała się skuteczna, prawo do zaliczki alimentacyjnej nie przysługuje J. G. od dnia 1.grudnia 2006r. W dniu 27.marca 2009r. J. G. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu o nienależnie pobieranej przez nią zaliczce alimentacyjnej. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 7 i art. 9 k.p.a. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że ze względu na to, iż egzekucja z wniosku J. G. przeciwko dłużnikowi C. G., stała się skuteczna od miesiąca grudnia 2006r., zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej, zaliczka alimentacyjna nie przysługuje uprawnionym od dnia 30.listopada 2006r. Natomiast wątpliwości Kolegium, dotyczą faktu kierowania decyzji pierwszej instancji do J. G., w sytuacji, gdy jej dzieci – M. G. i M. G. - w momencie jej wydawania, były osobami pełnoletnimi i powinny być adresatami wydanych w sprawie rozstrzygnięć. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. G. podniosła, iż nie rozumie, dlaczego komornik sądowy regularnie wystawiał zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji, skoro od grudnia 2006r. stała się ona skuteczna oraz z jakich przyczyn obecnie musi wraz z dziećmi ponosić konsekwencje tego faktu. Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, odwołując się do uzasadnienia stanowiska, zawartego w motywach zaskarżonej decyzji. Dodatkowo zaś wskazało, że organy administracji, rozpoznające przedmiotową sprawę nie sprawują nadzoru nad czynnościami wykonywanymi przez komornika i nie mogą kwestionować wydawanych przez niego zaświadczeń. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zaskarżona przez J. G. decyzja uchyla decyzję organu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia, wobec tego nie ma w obrocie prawnym decyzji, z której skarżąca jest niezadowolona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. jego zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się uchybień, które mogłyby skutkować wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Decyzją wspomnianą, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] w całości i przekazało sprawę temuż organowi do ponownego rozpatrzenia. Wskazany przepis normuje zaś rozstrzygnięcie organu odwoławczego, określone mianem decyzji kasacyjnej, która podejmowana jest w sytuacji, gdy organ stwierdzi istotne braki w materiale dowodowym, stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia organu I instancji. Braki te muszą być na tyle istotne, że ich usunięcie wymagałoby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zgodnie z powołaną normą, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia tylko wtedy, gdy organ I instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a w szczególności nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego, albo co prawda postępowanie takie przeprowadzono, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe (wyrok NSA z 10.kwietnia 1997 r. I SA/Po 1237/96, POP 1998, nr 3, poz. 92). W ocenie Sądu, wskazany przepis znalazł w przedmiotowej sprawie prawidłowe zastosowanie zaś organ odwoławczy, w sposób właściwy skorzystał z uprawnień kasacyjnych, uzasadniając wydane w tym zakresie rozstrzygnięcie. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia organ odwoławczy słusznie bowiem stwierdził, że przeprowadzone przez Prezydenta Miasta Ł. postępowanie administracyjne, naruszało zasady procedowania, co z uwagi na charakter sprawy mogło mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Kwestią zasadniczą, co podkreślił organ odwoławczy jest bowiem fakt, iż Prezydent Miasta Ł. nieprawidłowo ustalił sposób reprezentacji stron postępowania – M. i M. G., pozbawiając ich tym samym możliwości wzięcia czynnego udziału w tym stadium postępowania (art.10 § 1 k.p.a.). Zarówno bowiem M. jak i M. G. w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji byli osobami pełnoletnimi. Z załączonych do akt administracyjnych kserokopii dowodów osobistych i kserokopii odpisów skróconych aktów urodzenia wynika, że M. G. urodziła się 2.lipca 1986r., zaś M. G. – 7.lutego 1988r. W tej sytuacji, jak słusznie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., to M. G. i M. G. winni być adresatami wydawanych w sprawie decyzji, gdyż z chwilą ukończenia 18. roku życia uzyskali pełną zdolność do czynności prawnych. Kierowanie przez organy administracji decyzji do ich matki J. G., jako osoby nie posiadającej przymiotu strony, było zatem nieprawidłowe i musiało skutkować uchyleniem wskazanej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Okoliczność wspomniana, w sposób klarowny wynikająca z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, sama w sobie uzasadniała uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji, wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości, z zapewnieniem wszystkim stronom prawa do czynnego w nim udziału. Odnosząc się natomiast do poglądów prawnych organu odwoławczego, zaprezentowanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a dotyczących konsekwencji, związanych z treścią aktualnie uzyskiwanych od komornika sądowego zaświadczeń wskazać należy, iż zalecenia o jakich mowa w zdaniu drugim art. 138 § 2 k.p.a., wiążą organ pierwszej instancji jedynie co do obowiązku wyjaśnienia okoliczności w nich wskazanych, zaś sposób przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do istnienia tych okoliczności i ocena dowodów w tym celu uzyskanych należy do wyłącznej kompetencji organu pierwszej instancji. Oznacza to, iż zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poglądy prawne organu odwoławczego, nie wiążą organu I instancji ponownie rozpoznającego sprawę. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007r., sygn.akt II OSK 502/06, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 339485). Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, organ odwoławczy może bowiem jedynie udzielić wskazówek co do zakresu postępowania dowodowego w pierwszej instancji. Nie może natomiast ingerować w rozstrzygnięcie sprawy przez ten organ. Mając na uwadze powyższe, wobec tego że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako bezzasadnej. m.o.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło