II SA/Łd 586/17
WyrokWSA w Łodzi2018-05-10
Skład orzekający: Anna Stępień, Renata Kubot-Szustowska, Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez pominięcie ustanowionego pełnomocnika, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stanowi podstawę do uchylenia decyzji organu administracji publicznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w szczególności zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Naruszenie to polegało na pominięciu ustanowionego pełnomocnika skarżącej w postępowaniu administracyjnym, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, sąd uchylił obie decyzje.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku gospodarczego. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym, w którym skarżąca J.M. podejmowała próby legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu, organy nadzoru budowlanego wydały decyzje nakazujące rozbiórkę. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając m.in. naruszenie zasady czynnego udziału w postępowaniu poprzez pominięcie jej pełnomocnika. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. i nakazał wypłacić wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Protokolant starszy asystent sędziego Beata Czyżewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2018 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] r. nr [...], znak: [...]; 2. nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz radcy prawnego M. W., prowadzącego Kancelarię Radcy Prawnego przy ul. A 19 w Ł. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej J. M. z urzędu. A. P.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], znak [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpatrzeniu odwołania J.M., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] r., nr [...], znak: [...].
Jak wynika z akt sprawy P.Z. pismem z dnia 24 sierpnia 2011 r. zwrócił się do PINB o przeprowadzenie kontroli legalności wybudowania budynku gospodarczego położonego w G. 78, gm. Ż.
W toku prowadzonego postępowania PINB w R. postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. nałożył w trybie art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane na J.M. obowiązek przedłożenia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji budynku gospodarczego o wymiarach 3,50m x 5,80m, usytuowanego przy istniejącym budynku mieszkalnym na działce nr ewid. [...] w G. 78 oraz projektu zagospodarowania działki lub terenu sporządzonych przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W związku z niewykonaniem przez zobowiązaną wskazanych w powyższym postanowieniu obowiązków organ I instancji decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał J.M. rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego i zobowiązał do powiadomienia inspektoratu o wykonaniu obowiązku.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. [...]WINB uchylił w całości rozstrzygnięcie PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Kontynuując postępowanie organ I instancji decyzją z [...] października 2014 r., ponownie nakazał J. M. rozbiórkę budynku gospodarczego i zobowiązał do powiadomienia inspektoratu o wykonaniu obowiązku oraz pouczył, że decyzja będzie podlegała wykonaniu z chwilą jej uprawomocnienia się.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. [...]WINB uchylił w całości ww. rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. PINB zmienił własne postanowienie
z [...] lutego 2012 r. w części dotyczącej terminu zobowiązania inwestora do przedłożenia inwentaryzacji przedmiotowego budynku gospodarczego oraz projektu zagospodarowania działki lub terenu sporządzonych przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i stwierdził, że obowiązek należy wykonać w nowo wyznaczonym terminie, tj. do 31.10.2015 r.
Dnia 30 października 2015 r. J.M. przedłożyła w organie I instancji wskazane powyżej dokumenty i podkreśliła, że nie uzyskała jeszcze ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy.
Wobec powyższego PINB postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. zmienił własne postanowienie z [...] lutego 2012 r., zmienione postanowieniem z [...] lipca 2015 r. w części dotyczącej terminu przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wskazując nowy termin wykonania obowiązku do dnia 30 listopada 2015 r.
W dniu 27 listopada 2015 r. J. M. przedłożyła w organie I instancji decyzję Wójta Gminy Ż. z dnia [...] listopada 2015 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę budynku gospodarczego.
Postanowieniem z [...] maja 2016 r. PINB w R. nałożył na J. M. obowiązek usunięcia nieprawidłowości występujących w przedłożonej inwentaryzacji budynku gospodarczego wraz z projektem zagospodarowania działki-terenu, tj.:
w części rysunkowej projektu zagospodarowania działki-terenu brak wskazania minimum dwóch miejsc postojowych dla samochodów osobowych i zobowiązał do przedłożenia poprawionej dokumentacji w 4 egzemplarzach oprawionych w sposób uniemożliwiający dekompletację projektu, w terminie do dnia 31 lipca 2016 r.
Po przedłożeniu przez J. M. uzupełnionej dokumentacji PINB postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r., na podstawie art. 49b ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, ustalił dla J. M. opłatę legalizacyjną dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego w wysokości 5000 zł.
[...]WINB, po rozpatrzeniu zażaleń Skarbu Państwa reprezentowanego przez Starostę [...] oraz J.M. postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. uchylił w całości postanowienie PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując na konieczność dokonania przez organ I instancji oceny umowy dzierżawy z 6 września 2013 r., którą posługuje się J. M., jako tytułem prawnym do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W dniu 23 listopada 2016 r. strona przedłożyła w PINB kserokopię umowy dzierżawy na grunty Skarbu Państwa - Państwowego Funduszu Ziemi, zawartej w dniu 1 września 2016 r. pomiędzy Wójtem Gminy Ż. a J.M.
Następnie pismem z dnia 5 stycznia 2017 r. J.M. wniosła
o zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu rozpatrzenia sprawy nabycia przez nią działki nr ewid. [...] w G.
Postanowieniem z [...] lutego 2017 r. organ I instancji odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego.
Następnie decyzją z [...] r. PINB w R., na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 290) – dalej w skrócie "P.b.", nakazał J. M. rozbiórkę budynku gospodarczego.
W odwołaniu od tej decyzji J.M. nie zgodziła się z podjętym rozstrzygnięciem. Jej zdaniem organ I instancji dokonał błędnej wykładni treści umowy dzierżawy w zakresie prawa do zabudowy przedmiotowej działki. Jednocześnie podniosła zarzut nieodebrania oświadczenia od Wójta Gminy Ż. co do akceptacji istniejącej zabudowy działki i wyrażenia zgody na ewentualne wybudowanie budynku gospodarczego oraz pominięcie i niewyjaśnienie faktu, że przedmiotowy budynek został częściowo rozbudowany na fundamencie takiego samego budynku istniejącego uprzednio od ok. 100 lat.
Wspomnianą na wstępie decyzją z [...] r. [...]WINB, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn.zm.) – dalej w skrócie "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał w pierwszej kolejności, że zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz.U. z 2016 r., poz. 225) w sprawach, o których mowa w art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy Prawo budowlane, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie tej ustawy, stosuje się art. 36a, art. 48 i art. 49b Prawo budowlane, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie, która została wszczęta przed dniem 1 stycznia 2017 r., będą miały zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu po nowelizacji dokonanej ww. ustawą.
Przywołując w następnej kolejności brzmienie art. 28 ust. 1, art. 29 i art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. [...]WINB stwierdził, że zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej, rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35m2, przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać jednego na każde 500m2 powierzchni działki.
Zdaniem organu II instancji z materiału dowodowego zgromadzonego przez PINB wynika, że inwestorem budowy przedmiotowego budynku o wymiarach zewnętrznych 3,50m x 5,80m jest J.M. Teściowie strony dokonali częściowej rozbiórki starego budynku gospodarczego z kamienia, natomiast pozostałe roboty związane
z jego rozbiórką wykonała strona. Ustalono również, że przedmiotowy budynek gospodarczy został wybudowany w 2005 r. Powyższe ustalenia nie zostały zakwestionowane przez żadną ze stron.
Dalej [...]WINB podniósł, że zgodnie z art. 30 ust. 2 P.b. do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane określone w przepisie art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b. Złożenie takiego oświadczenia jest, co do zasady, wystarczające do wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie do treści art. 3 pkt 11 P.b. przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego, bądź stosunku zobowiązaniowego przewidującego uprawnienie do wykonania robót budowlanych. Takim stosunkiem zobowiązaniowym może być umowa dzierżawy pod warunkiem, iż prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika z jej treści. Istotą umowy dzierżawy, jako czynności prawnej dwustronnej o charakterze obligacyjnym jest to, że wydzierżawiający zobowiązuje się oddać rzecz do używania
i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz. Z istoty samej umowy dzierżawy nie wynika więc prawo zabudowy dzierżawionego gruntu. Zgoda właściciela nieruchomości (wydzierżawiającego) upoważniająca inwestora (dzierżawcę) do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinna być sformułowana
w sposób jasny i jednoznaczny, zatem nie można jej domniemywać.
W przedmiotowej sprawie złożone w dniu 23 listopada 2016 r. przez inwestorkę oświadczenie wskazuje, że tytułem prawnym do dysponowania przez nią nieruchomością na cele budowlane jest umowa dzierżawy zawarta w dniu 1 września 2016 r. pomiędzy Wójtem Gminy Ż. a J. M. W § 4 umowy zawarto zapis, że dzierżawca nie może bez zgody wydzierżawiającego wznosić na dzierżawionych gruntach budynków, dokonywać trwałych nasadzeń, zakładać trwałych plantacji. Wskazanego zapisu nie kwestionuje Wójt Gminy Ż. wskazując nadto, że Gmina nie wydała również żadnych odrębnych zgód umożliwiających inwestorce budowę jakichkolwiek budynków na dzierżawionym terenie.
Odnosząc się do zarzutu J.M. o błędnej wykładni treści umowy dzierżawy [...]WINB stwierdził, że w przedłożonej umowie jasno i klarownie sformułowano zapis
o zakazie wznoszenia na dzierżawionych gruntach jakichkolwiek budynków i nie można mówić tu o błędnej wykładni w zakresie prawa do zabudowy przedmiotowej działki.
Wobec powyższego [...]WINB stwierdził, że zaskarżona decyzja PINB została wydana zgodnie z prawem i brak jest podstaw do jej uchylenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. M. wniosła o uchylenie decyzji [...]WINB i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania bądź o jej uchylenie i umorzenie postępowania, zwolnienie od kosztów sądowych, zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie wykupu działki przez skarżącą oraz wystąpienie do Wójta Gminy Ż. z zapytaniem o termin realizacji wniosku skarżącej o wykup nieruchomości oraz czy kwestionuje prawo do istnienia "zaszłej zabudowy gruntu przedmiotowym budynkiem nie rekreacyjnym
a gospodarczym". W treści skargi jej autorka zarzuciła organowi niewyjaśnienie istoty sprawy, w tym nadinterpretację umowy dzierżawy oraz toczącego się postępowania
o wykup nieruchomości. Dodatkowo podniosła zarzut pominięcia sytuacji osobistej
i materialnej, w jakiej się znajduje, wskazując że nie dysponuje środkami na ewentualną rozbiórkę.
Odpowiadając na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z 17 sierpnia 2017 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Pismem procesowym z dnia 19 października 2017 r. pełnomocnik skarżącej – radca prawny M.W., w odpowiedzi na wezwanie sądu oświadczył, że podtrzymuje wniosek o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie rozstrzygnięcia kwestii wykupu działki, na której znajduje się sporny budynek. Jako podstawę prawną wniosku powołał art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Przy kolejnym piśmie z dnia 24 listopada 2017 r. pełnomocnik skarżącej złożył wnioski o zbycie na jej rzecz nieruchomości z dnia 1 września 2016 r. (do Wójta Gminy Ż.) i z 23 listopada 2016 r. (do Starostwa Powiatowego w R.), umowę dzierżawy z dnia 1 września 2017 r. wraz z aneksem do umowy z dnia 6 listopada
2017 r., mocą którego Gmina Ż. udzieliła dzierżawcy prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postaci wykonania robót budowlanych polegających na zalegalizowaniu istniejących na działce zabudowań. Jednocześnie pełnomocnik wniósł w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. o przeprowadzenie dowodów
z powyższych dokumentów. Zdaniem pełnomocnika rzeczone dokumenty dowodzą, że obecnie skarżąca posiada wszystkie dokumenty konieczne do zalegalizowania budynku w trybie art. 49b P.b.
Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2018 r. WSA w Łodzi odmówił zawieszenia postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 126 p.p.s.a.
Na rozprawie w dniu 10 maja 2018 r. pełnomocnik skarżącej poparł skargę
i wnioski dowodowe zawarte w pismach składanych w toku postępowania sądowego. Wniósł także o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu
i oświadczył, że nie zostały one uiszczone w całości ani w części.
Następnie sąd, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., postanowił dopuścić dowód
z dokumentów zgłoszonych w piśmie procesowym z 24 listopada 2017 r. (k. 33 i 34).
W dalszej kolejności skarżąca oświadczyła, że udzieliła pełnomocnictwa przed organami administracyjnymi mecenasowi K. i nie zrezygnowała z jego udziału. Chciała, żeby ją reprezentował w toku postępowania. Po doręczeniu decyzji kontaktowała się z pełnomocnikiem. W toku postępowania pełnomocnictwo nie zostało wypowiedziane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 z późn.zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn.zm.) – przywoływanej dalej
w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone
w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Sąd badając w zakreślonych wyżej granicach legalność zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. o nakazaniu J. M. rozbiórki budynku gospodarczego, usytuowanego w G. 78, gm. Ż., o wymiarach zewnętrznych 3,50m x 5,80m stwierdził, że zostały one podjęte z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności przypomnieć trzeba, że zgodnie z brzmieniem art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział
w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Według art. 32 i art. 40 § 2 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika.
Z przywołanych unormowań jasno wynika, że od chwili ustanowienia pełnomocnika strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym,
a wobec tego również wszystkie pisma doręcza się pełnomocnikowi, a nie stronie (art. 40 § 2 k.p.a.). Przepis art. 40 § 2 k.p.a. nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie
z przyjętą w Kodeksie postępowania administracyjnego zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracji prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, a w tym orzeczeń (decyzji i postanowień), pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie (postanowienie SN z 9 września 1993 r., III ARN 45/93, OSNCP 1994, Nr 5, poz. 112). Przepis ten ma pełnić funkcję gwarancyjną dla ochrony interesów strony, która mając ustanowionego pełnomocnika i dokonując przez niego czynności procesowych, nie może ponosić ujemnych konsekwencji prawnych z powodu braku doręczenia konkretnego rozstrzygnięcia w sprawie ustanowionemu pełnomocnikowi. Od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien mieć on zapewniony czynny udział w postępowaniu, tak samo jak strona, a pominięcie pełnomocnika w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym, wywołuje te same skutki prawne. Podkreślić przy tym trzeba, że strona ustanawiając pełnomocnika czyni to w określonym celu, chce bowiem ustrzec się przed negatywnymi skutkami nieznajomości prawa, zagwarantować sobie rzetelną ochronę własnych interesów. Jeżeli organ pomija pełnomocnika w toku czynności postępowania administracyjnego, to w ten sposób niweczy skutki staranności strony w dążeniu do ochrony jej praw
i interesów.
Analiza akt sprawy dowodzi, że niniejsze postępowanie toczy się co najmniej od sześciu lat. W dniu 15 czerwca 2015 r. skarżąca udzieliła pełnomocnictwa radcy prawnemu M. K. do uregulowania stanu prawnego zabudowy budynkiem położonym w G. 78 we wszystkich instancjach sądowych z prawem substytucji i przed organami administracyjnymi (k. 61 akt administracyjnych organu I instancji). Wspomniane pełnomocnictwo w toku postępowania administracyjnego nie zostało wypowiedziane przez J. M., co zresztą skarżąca wyraźnie potwierdziła w trakcie rozprawy, oświadczając że jej wolą było, ażeby w toku postępowania administracyjnego reprezentował ją pełnomocnik. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika natomiast, że PINB jak i [...]WINB prowadziły postępowanie wyjaśniające z pominięciem pełnomocnika skarżącej, nie doręczając mu podejmowanych w sprawie rozstrzygnięć oraz pism procesowych, czego ewidentnym przykładem są: postanowienie PINB z [...] maja 2016 r. (k.70), postanowienie PINB z [...] sierpnia 2016 r. (k.72), postanowienie [...]WINB z [...] października 2016 r. (k.78), postanowienie PINB z [...] lutego 2017 r. (k.90), decyzja PINB z [...] lutego 2017 r. (k.92), decyzja [...] WINB z [...]maja 2017 r. (k 96) oraz pismo PINB z [...] grudnia 2016 r. (k.81) Zachowanie organów orzekających obu instancji nie może być akceptowane w demokratycznym państwie prawa, świadczy bezspornie o naruszeniu zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przypomnieć należy, że prowadzone przez PINB postępowanie początkowo zmierzało do zalegalizowania samowolnie wybudowanego przez skarżącą budynku gospodarczego, a nie jak wadliwie wskazał [...]WINB w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia parterowego budynku rekreacji indywidualnej. Skarżąca uzyskała w tym celu wymaganą przez organ dokumentację, a mianowicie ostateczną decyzję
o warunkach zabudowy, inwentaryzację budynku gospodarczego i projekt zagospodarowania działki lub terenu sporządzone przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, czyniła także nieudolne starania o nabycie działki gruntu, na którym usytuowany jest sporny budynek bądź też o zmianę treści umowy dzierżawy
i uzyskanie od Gminy Ż. zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, co umożliwiłoby jej zakończenie procesu legalizacji. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że J. M. pierwotnie nie dostrzegała i nie rozumiała ówczesnego brzmienia § 4 umowy dzierżawy z dnia 1 września 2016 r. oraz wcześniejszej umowy z 2013 r., pozostawała bowiem w błędnym przekonaniu, że skoro dzierżawi nieruchomość od kilkudziesięciu lat, to ma również prawo do jej zabudowy. Ostatecznie zgodę Gminy Ż. do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postaci wykonania robót budowlanych polegających na zalegalizowaniu istniejących na działce zabudowań uzyskała po wydaniu przez organy obu instancji poddanych kontroli tutejszego sądu decyzji o nakazie rozbiórki, czego dowodem są dopuszczone przez sąd w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. dokumenty złożone w toku postępowania sądowego przez pełnomocnika skarżącej w postaci umowy dzierżawy z dnia 1 września 2017 r. wraz z aneksem do umowy z dnia 6 listopada 2017 r., umożlwiające zalegalizowanie budynku w trybie art. 49b P.b.
Zachowanie organów orzekających, z jakim mieliśmy do czynienia w ustalonym stanie faktycznym sprawy niniejszej, których obowiązkiem jest przecież stanie na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) oraz czuwanie ażeby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 k.p.a.), nie mogło zostać zaaprobowane przez tutejszy sąd i musiało skutkować usunięciem z obrotu prawnego rozstrzygnięć [...]WINB oraz PINB.
Kontynuując postępowanie PINB zobligowany będzie przeprowadzić procedurę legalizacyjną z udziałem pełnomocnika skarżącej, zapewniając mu czynny udział na każdym etapie postępowania i doręczyć podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Jednocześnie organ winien uwzględnić obecnie fakt dysponowania przez skarżącą przedmiotową nieruchomością na cele budowlane.
Mając powyższe na względzie sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu orzeczono w punkcie drugim wyroku, na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1715).
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło