II SA/Łd 589/14

Dnia 2 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Sędzia NSA Anna Stępień Protokolant st. sekr. sąd. p.o. asystenta sędziego Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2014 roku sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. LS Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 104 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: k.p.a.), art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 37 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.u. z 2013 r., poz. 182 ze zm. - – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: ustawa), § 1 pkt 1 lit. a, pkt 2 lit. d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2012 r., poz. 823), art. 66 ust. 1 pkt 26, art. 73 pkt 9, art. 75 ust. 10, art. 79, art. 81 ust. 8 pkt 7, art. 86 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 ze zm.) przyznał Z. M. zasiłek stały od dnia 15 grudnia 2013 r. na czas nieokreślony w wysokości: w miesiącu grudniu 2013 r. w kwocie 30zł, zaś od miesiąca stycznia 2014 r. w kwocie 529zł miesięcznie. Jednocześnie zgłosił stronę do ubezpieczenia zdrowotnego i opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne w obowiązującej wysokości w okresie pobierania świadczenia. Organ I instancji wskazał w uzasadnieniu, iż strona jest osobą samotnie gospodarującą, całkowicie niezdolną do pracy, dochód własny strony w grudniu 2013 r. wyniósł 507,06zł, zaś w miesiącu styczniu 2014 r. nie osiągnął żadnego dochodu. Ocenił, iż dochód strony jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, które aktualnie wynosi 542zł i orzekł jak w sentencji. W odwołaniu od powyższej decyzji Z. M. wniósł o jej zmianę w zakresie pkt 1 polegającą na uznaniu kwoty 507,06zł jako dochodu w miesiącu grudniu 2013 r. Odwołujący wyjaśnił, iż w sprawie nienależnie pobranego świadczenia w miesiącu czerwcu 2013 r. organ wydał dwie decyzje, w jednej zobowiązał do spłaty nienależnie pobranego świadczenia w 10 ratach poczynając od miesiąca grudnia 2013 r., raty są pobierane z zasiłku stałego. W drugiej decyzji nienależnie pobrane świadczenie za miesiąc czerwiec 2013 r. zostało uznane za dochód strony w miesiącu grudniu 2013 r. i wypłacony zasiłek stały za ten miesiąc został pomniejszony o dochód tj. o kwotę 507,06zł. Odwołujący podkreślił, iż jak już wyjaśniał, pieniądze te pochodzą z zasiłku stałego za miesiąc czerwiec 2013 r. w wysokości 529zł pomniejszonego o koszty wypłaty z bankomatu i przesyłki przekazem pocztowym. Strona znaczyła, iż nie skorzystała z tych pieniędzy, gdyż kwota ta była na koncie depozytowym Zakładu Karnego W. (gdzie przebywał od 17 maja do 14 grudnia 2013 r.) i wypłacona została w dniu zwolnienia (przeznaczona została na opłacenie przejazdu do domu i rachunków za energię, Internet) i zwrócona osobie, która opłacała rachunki. Odwołujący podkreślił, iż organ obniżył mu pomoc finansową o kwotę 1292,10 zł a żyje on w ubóstwie, brak mu środków na podstawowe potrzeby życiowe. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzasadniając rozstrzygnięcie przywołało przepisy ustawy o pomocy społecznej, w szczególności art. 8 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i art. 37 ustawy i ustalony przez organ I instancji stan faktyczny. Zwróciło uwagę, iż decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] mocą której organ uznał kwotę 785,04zł z zasiłku stałego wypłaconego na podstawie decyzji z dnia [...] za świadczenie nienależnie pobrane za miesiąc maj 2013 r. (15 dni) oraz za cały miesiąc czerwiec 2013 r. Strona została także zobowiązana do spłacenia nienależnie pobranego świadczenia w 10 ratach poczynając od grudnia 2013 r. W decyzji zastrzeżono, iż w przypadku przyznania stronie świadczenia z pomocy społecznej, raty nienależnie pobranego świadczenia w pierwszej kolejności potrącane będą z tegoż świadczenia, zaś na stronie spoczywał będzie obowiązek ewentualnego uregulowania części miesięcznej raty nie pokrytej w wyniku potrącenia. Dalej Kolegium wskazało, iż kwestią sporną jest ustalenie dochodu strony za miesiąc grudzień 2013 r. Za dochód uważa się bowiem, zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy, sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utarty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W odpowiedzi na pismo organu I instancji z dnia 27 grudnia 2013 r., Zastępca Dyrektora Zakładu Karnego poinformował, iż strona przebywała w Zakładzie w okresie od dnia 17 maja do dnia 14 grudnia 2013 r. i w chwili zwolnienia posiadała na koncie depozytowym środki pieniężne w wysokości 507,06zł, z czego 501,56zł stanowiły środki, które na podstawie art. 126 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego były przeznaczone na przejazd do miejsca zamieszkania i na utrzymanie po zwolnieniu z jednostki penitencjarnej, zaś kwota 5,50zł pozostawała w dyspozycji strony. Uwzględniając powyższe organ uznał kwotę 507,06zł za dochód uzyskany w grudniu 2013 r. i ustalając, że kwota ta nie przekracza kryterium dochodowego przyznał stronie zasiłek stały uwzględniając jednocześnie, iż strona opuściła jednostkę penitencjarną w dniu 14 grudnia 2013 r. i stosując art. 13 ust. 1, art. 37 ust. 3 i art. 106 ust. 3 ustawy ustalił kwotę zasiłku stałego w miesiącu grudniu na kwotę 30zł. Z kolei wobec stwierdzenia, iż od stycznia 2014 r. strona nie osiąga żadnego dochodu, przyznał zasiłek stały w wysokości 529zł miesięcznie na czas nieokreślony. Mając na uwadze argumenty odwołania Kolegium wyjaśniło, iż za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miejsca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Organ dodał, iż art. 8 ust. 4 zawiera katalog świadczeń o charakterze zamkniętym, których nie wlicza się do dochodu, jednak środki pieniężne zgromadzone na kocie depozytowym zakładu karnego nie zostały wymienione w tym katalogu, zatem należało je wliczyć. Organ dodał, iż do dnia wydania decyzji strona nie zaskarżyła do sądu decyzji Kolegium z dnia [...], ani nie zostało wstrzymane wykonanie tej decyzji, zatem organ I instancji jest władny dokonywać potrącenia raty nienależnie pobranego świadczenia w sposób opisany w tej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Z. M. wniósł o zmianę decyzji organu II instancji i uznanie kwoty 507,06zł jako zasiłek stały za czerwiec 2013 r., który został nienależnie pobrany i przekazany do ZK we W. oraz zwolnienie skarżącego z obowiązku ponownej jego spłaty. Uzasadniając skarżący powtórzył argumenty odwołania podkreślając, iż jedną decyzją organ uznał zasiłek stały pobrany w czerwcu 2013 r. za nienależny i obciążył jego spłatą, a kolejną decyzją ten sam zasiłek uznał za dochód w grudniu 2013 r. i pozbawił pomocy finansowej po opuszczeniu ZK we W.. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Ł. wniosło o oddalenie skargi zaznaczając, iż przedmiotem zaskarżonej decyzji z dnia [...] było wyłącznie przyznanie skarżącemu zasiłku stałego w miesiącu grudniu 2013 r. oraz zasiłku stałego od stycznia 2014 r., nie zaś orzekanie o uznaniu świadczeń z pomocy społecznej za świadczenie nienależnie pobrane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji we wskazanych powyżej granicach Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa, które uzasadniałoby uwzględnienie skargi. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], który rozstrzygnął o przyznaniu Z. M. pomocy w formie zasiłku stałego od dnia 15 grudnia 2013 r. na czas nieokreślony w wysokości: w miesiącu grudniu 2013 r. w kwocie 30zł, zaś od miesiąca stycznia 2014 r. w kwocie 529zł miesięcznie. Przywołane rozstrzygnięcie oparte zostało na przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej i wynikach postępowania dowodowego przeprowadzonego z poszanowaniem zasad proceduralnych wynikających z ustawy Kodeks postepowania administracyjnego. Organ administracji publicznej mając na uwadze obowiązki wynikające przede wszystkim z art. 7, art. 77, art. 77 § 1 k.p.a. zgromadził materiał dowodowy, w sposób wyczerpujący ustalając stan faktyczny sprawy, w oparciu o który podjął zaskarżoną decyzję, a którą uzasadnił w sposób wynikający z art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie sądu nie budzi wątpliwości przeprowadzona przez organ analiza stanu faktycznego i ustalenie, iż strona skarżąca spełnia przesłanki warunkujące przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego, o którą występował w połowie grudnia 2013 roku. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. W przypadku osoby samotnie gospodarującej zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 529zł miesięcznie (art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy). Przy czym, stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy, prawo do świadczenia w postaci zasiłku stałego przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej wynoszący 542zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Warto zwrócić uwagę, iż dochód nie jest wyliczany dowolnie przez organ, gdyż ustawodawca w art. 8 ust. 3 ustawy jednoznacznie wskazał co należy rozumieć pod pojęciem "dochód", zaś w art. 8 ust. 4 ustawy zawarł katalog źródeł finansowych, które nie podlegają wliczeniu do dochodu. Zdaniem sądu, po analizie procesu decyzyjnego odzwierciedlonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w materiałach sprawy, iż organ prawidłowo ustalił, że dochód strony w miesiącu grudniu 2013 roku wyniósł 507,06zł i jest to kwota pozostająca na koncie depozytowym, która nie jest wymieniona w katalogu art. 8 ust. 4 ustawy, zatem podlega doliczeniu do dochodu. Okoliczność ta została potwierdzona w piśmie Zastępcy Dyrektora Zakładu Karnego we W., gdzie przebywał skarżący w okresie od dna 17 maja 2013 r. do dnia 14 grudnia 2013 r. A ponieważ wniosek o przyznanie zasiłku stałego skarżący złożył w połowie grudnia to prawidłowo organ zastosował art. 106 ust. 3 ustawy, bowiem w przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dnia objętych świadczeniem. Jak przedstawił organ w swym wyliczeniu kwota świadczenia ustalona została na kwotę 19,04zł, jednakże z uwagi na art. 37 ust. 3 ustawy, który przewiduje, iż kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30zł miesięcznie, stronie przyznany został w miesiącu grudniu 2013 roku zasiłek stały w wysokości 30zł. Z kolei po ustaleniu, iż w miesiącu styczniu 2014 roku skarżący nie osiągnął żadnego dochodu, a jednocześnie nadal występują przesłanki z art. 7 ustawy (m.in. ubóstwo, bezrobocie, niepełnosprawność) organ prawidłowo rozstrzygnął o zwiększeniu kwoty zasiłku stałego począwszy od miesiąca stycznia 2014 roku, na czas nieokreślony, do kwoty 529zł, co jest zgodne z art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy. Przywołane ustalenia i wywiedzione z nich wnioski znajdują potwierdzenie w materiale sprawy, ale przede wszystkim w obowiązujących przepisach prawa. Nie sposób zatem zgodzić się ze skarżącym, iż organ błędnie wyliczył dochód, jaki strona uzyskała w miesiącu grudniu 2013 roku. Dochód ten został wyliczony prawidłowo i jak wyjaśnił organ odwoławczy, za dochód uważa się sumę miesięcznych dochodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. I jak już wyżej zaznaczono, zawarty w art. 8 ust. 4 ustawy katalog świadczeń jest katalogiem zamkniętym, i skoro nie wymieniono w nim środków zgormadzonych na koncie depozytowym, to organ prawidłowo wliczył tę kwotę do dochodu za grudzień 2013 roku. Nadto, jak zasadnie wyjaśnił organ II instancji, przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest rozpatrzenie wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku stałego i w tym zakresie organ uprawniony jest podejmować znajdujące oparcie w prawie decyzje. Poza granicami niniejszego postępowania, tak administracyjnego jak i sądowoadministracyjnego, znajdują się rozstrzygnięcia, na które wskazuje skarżący, a dotyczące uznania części zasiłku stałego wypłaconego za maj 2013 roku i całego zasiłku wypłaconego w czerwcu 2013 roku za świadczenia nienależnie pobrane. Jak wynika z akt sprawy decyzji dotyczącej uznania świadczenia za nienależnie pobrane i określającej harmonogram spłaty strona nie kwestionowała, czego nie ma podstaw czynić także organ administracji publicznej z urzędu. Rozumiejąc trudną sytuację materialną skarżącego skład orzekający musi wyraźnie podkreślić, że nie ma ona wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej. Reasumując powyższe rozważania, sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało orzec o oddaleniu skargi. a.tp.