II SA/Łd 59/08
WyrokWSA w Łodzi2008-03-13
Skład orzekający: Anna Stępień, Jolanta Rosińska, Renata Kubot-Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności naniesień budowlanych może zostać wydana, jeśli wnioskodawca nie przedstawił dokumentów potwierdzających prawo zarządu nieruchomością na dzień 5 grudnia 1990 roku, a inny podmiot przedstawił decyzję o ustaleniu opłat za zarząd tą nieruchomością?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności naniesień budowlanych. Kluczowe było to, że wnioskodawca nie przedstawił wymaganych dokumentów potwierdzających prawo zarządu nieruchomością na dzień 5 grudnia 1990 roku, podczas gdy inny podmiot przedstawił decyzję o ustaleniu opłat za zarząd, która jest uznawana za mocniejszy dowód istnienia prawa zarządu. Sąd podkreślił, że dowód z zeznań świadków lub oświadczeń stron jest dopuszczalny jedynie posiłkowo, gdy brakuje dokumentów wymienionych w rozporządzeniu.Stan faktyczny
Spółka A złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności naniesień budowlanych. Organ I instancji odmówił, wskazując na brak dokumentów potwierdzających prawo zarządu wnioskodawcy na dzień 5 grudnia 1990 roku, podczas gdy inny podmiot (B S.A.) przedstawił decyzję o ustaleniu opłat za zarząd. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka A wniosła skargę do WSA, kwestionując dowody przedstawione przez B S.A. i podnosząc własne argumenty dotyczące posiadania nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant Referendarz sądowy Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2008 roku przy udziale - sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta K. odmówił stwierdzenia nabycia przez A Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w K. prawa użytkowania wieczystego oraz własności naniesień budowlanych znajdujących się na nieruchomości położonej w K. przy ul. A, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 1160/2 o pow. 0,7562 ha. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 4 sierpnia 2004 roku A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. wystąpiły do Wojewody [...] o stwierdzenie nabycia na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami prawa użytkowania wieczystego oraz własności naniesień budowlanych znajdujących się na nieruchomości położonej w K. przy ul. A, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 1160/2. Do wniosku załączono m.in. wykaz budynków i budowli znajdujących się na nieruchomości, oświadczenie Prezesa i Wiceprezesa, że Zakłady nie dysponują dokumentami, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 lutego
1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie i użytkowaniu (Dz.U. Nr 23, poz. 220 ze zm.) oraz, że budowle znajdujące się na nieruchomości oznaczonej nr 1160/2 wybudowano ze środków otrzymanych od byłego Zjednoczenia Przemysłu [...] [...] w Ł. w latach 60-tych, oświadczenia pracowników świadczące, że poprzednicy prawni A Sp. z o.o. użytkowali bocznicę kolejową oraz ją remontowały.
Organ I instancji podał przy tym, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [.,..] stwierdził nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 roku przez gminę Miasto K. własności opisanej wyżej nieruchomości Skarbu Państwa. Następnie organ ten przekazał Prezydentowi Miasta K. wniosek A Sp. z o.o. w K. o stwierdzenie nabycia z dniem 5 grudnia 1990 roku prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w K. przy ul. A, jako organowi właściwemu do jego rozpatrzenia.
Jednocześnie organ podniósł, że w dniu 7 maja 2007 roku wpłynął wniosek B Spółka Akcyjna – Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w Ł. o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu oznaczonego jako działka nr 1160/2, położonego w K. przy ul. A oraz nieodpłatnego nabycia prawa własności budynków, budowli i urządzeń znajdujących się na tym gruncie. Do wniosku załączono decyzję Urzędu Miejskiego w K. z dnia [...] o ustaleniu opłat rocznych za użytkowanie – zarząd działki oznaczonej m.in. nr 116. Decyzja ta została wygaszona decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...].
Mając na uwadze tak ustalony stan faktyczny sprawy, organ I instancji podniósł, że stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 roku prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne następuje na rzecz tych osób, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie.
Zgodnie zaś z § 4 rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie i użytkowaniu właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu na podstawie co najmniej jednego dokumentu. Takim dokumentem jest m.in. decyzja o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością.
Organ I instancji stwierdził przy tym, że dokument potwierdzający prawo zarządu gruntem przedstawiły B S.A., zaś A Sp. z o.o. w K. jedynie zeznania świadków potwierdzające, że przedsiębiorstwo używało bocznicy na swoje potrzeby, co tym samym uzasadnia odmowę stwierdzenia nabycia użytkowania wieczystego powyższego gruntu oraz własności naniesień znajdujących się na tym gruncie. Zgodnie bowiem z powołanym wyżej rozporządzeniem, dowodem, że grunt był w zarządzie przedsiębiorstwa, jest przede wszystkim wymieniony w tym rozporządzeniu dokument, a w razie jego braku może być to zeznanie świadków.
W odwołaniu od powyższej decyzji A Sp. z o.o. w K. wniosła o uchylenie tej decyzji oraz uznanie jej żądania lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła sprzeczność ustaleń z zebranym materiałem dowodowym w postaci dokumentów oraz zeznań świadków.
Jednocześnie strona, kwestionując pogląd organu, iż w świetle rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r. wymagany dokument został przedstawiony przez B S.A., stwierdziła, że wykazała się dokumentami o samoistnym posiadaniu nieruchomości od 1953 roku, a poprzednicy prawni Spółki wybudowali znajdujące się na tej nieruchomości budynki i budowle, które były ujęte w księgach inwentarzowych. Odwołująca się podkreśliła, że remontowała "przedmiotową nieruchomość" wraz z naniesieniami oraz że ponosiła stosowne opłaty i podatki.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W motywach decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi o uprawnieniach państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej. Przepis ten nawiązuje wprost do art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464 z późn. zm.). Przekształcenie uprawnień do gruntu polega na tym, że formę władania gruntem zwaną zarządem, zmienia się na formę wyższą, tj. na użytkowanie wieczyste gruntu. Przesłanką tego przekształcenia (zwanego potocznie "uwłaszczeniem") jest zaś wykazanie posiadania uprawnień do wykonywania zarządu nieruchomością na dzień 5 grudnia 1990 roku.
Z kolei środki prawne zmierzające do wykazania posiadania prawa zarządu określa przepis § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 129 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem dotychczasowe prawo zarządu stwierdza się na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych w 10 punktach, tj.:
1) decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd,
2) decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,
3) umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu,
4) umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa,
5) odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości,
6) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością,
7) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,
8) uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości,
9) protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,
10) umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.
Ostatecznie, jeżeli nie zachowały się w/w dokumenty, to stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym.
Mając na uwadze treść przywołanych powyżej przepisów, organ odwoławczy stwierdził, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, iż w dniu 5 grudnia 1990 roku istniało utworzone zarządzeniem nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą C z siedzibą w K. Z dokumentów archiwalnych wynika przy tym, że poprzednicy przedsiębiorstwa C przypisywali sobie własność bocznicy kolejowej. Dokumentu potwierdzającego ten fakt jednak nie było. Dopiero postanowieniem Sądu Rejonowego w Kutnie, sygn.akt.INs.536/01, z dnia 3 kwietnia 2003 roku stwierdzono nabycie przez Skarb Państwa przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 1984 r. własności przedmiotowej nieruchomości (działka nr ew. 1160/2 o pow. 0,7562 ha).
Ponadto z oświadczeń złożonych przez byłych pracowników przedsiębiorstwa C wynika, że bocznica była użytkowana przez "zakłady młynarskie" i inne podmioty - np. "... podstawiane były cysterny z paliwem dla sąsiadującego CPN", oraz figurowała w książce inwentarzowej jako środek trwały.
Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że odwołująca się Spółka zapewniła w odwołaniu, że za nieruchomość były płacone podatki i opłaty. Nie przedstawiła jednak żadnego dokumentu potwierdzającego ten fakt. Ponadto, za organem I instancji, organ ten zauważył, że na tę samą nieruchomość została wydana decyzja o ustaleniu opłat za zarząd - użytkowanie innemu podmiotowi - B.
Decyzja taka, zdaniem organu odwoławczego, jest jednym z dokumentów, który jest dopuszczony jako dowód na potwierdzenie istnienia zarządu. W ocenie organu jest to dowód mocniejszy w sprawie potwierdzenia istnienia zarządu nieruchomością niż oświadczenia stron na tę okoliczność. Z wyżej powołanego przepisu § 4 rozporządzenia wynika bowiem, że w przypadku, gdy nie zachował się żaden z tych dokumentów możliwe jest dopuszczenie dowodu z zeznań świadków lub oświadczenie złożone w trybie art. 75 k.p.a.
W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że w świetle zgromadzonych dokumentów w sprawie nie zachodzą podstawy do uwzględnienia odwołania.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją, A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
W uzasadnieniu Spółka zakwestionowała pogląd organu odwoławczego o posiadaniu zarządu przez B S.A. Podniosła przy tym, że pomimo przedstawionego przez ten podmiot dokumentu w postaci decyzji Urzędu Miejskiego w K. z dnia [...], B nigdy nie sprawowały zarządu i nie były posiadaczem przedmiotowej nieruchomości (nie przeprowadzały remontów). Dodała, że B uznawały stronę skarżącą jako użytkownika "właściciela" przedmiotowej nieruchomości, o czym świadczy dołączony do akt sprawy dokument inwentaryzacji bocznicy kolejowej z września 1999 roku, w którym uwidocznione jest "granica" działki (terenu) B początek bocznicy będącej w jej posiadaniu. Ponadto przedmiotowa inwentaryzacja została w całości uzgodniona przez Zakład Infrastruktury Kolejowej B w K.
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 13 marca 2008 roku pełnomocnik skarżącej Spółki poparła skargę i złożyła do akt sprawy pismo Starosty [...] z dnia 30 stycznia 2008 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Tym niemniej tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest z punktu widzenia kryterium legalności. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Stosownie zaś do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego w oparciu o wskazane w wyżej przywołanym art. 145 § 1 p.p.s.a. podstawy prawne.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] o odmowie stwierdzenia nabycia przez A Sp. z o.o. w K. prawa użytkowania wieczystego oraz własności naniesień budowlanych znajdujących się na nieruchomości położonej w K. przy ul. A.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zawartego w tej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), dalej jako "u.g.n."
Zgodnie z art. 200 ust. 1 tej ustawy, w sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991 r. Nr 79, poz. 464, ze zm.), z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się następujące zasady:
1) nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali następuje odpłatnie, jeżeli obiekty te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych osób lub ich poprzedników prawnych;
2) nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda – w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta – w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej własność gminy;
3) w decyzji, o której mowa w pkt 2, ustala się warunki użytkowania wieczystego, z zachowaniem zasad określonych w art. 62 ustawy i w art. 236 Kodeksu cywilnego, oraz kwotę należną za nabycie własności, a także sposób zabezpieczenia wierzytelności określony w ust. 2;
4) na poczet ceny nabycia własności, o której mowa w pkt 3, zalicza się zwaloryzowane opłaty poniesione z tytułu zarządu budynków, innych urządzeń i lokali; przy nabyciu użytkowania wieczystego nie pobiera się pierwszej opłaty.
Nabycie własności oraz prawa użytkowania wieczystego nie może naruszać praw osób trzecich (ust. 4 powołanego art. 200 u.g.n.).
Z kolei katalog środków dowodowych służących wykazaniu posiadania uprawnień do wykonywania zarządu nieruchomością na dzień 5 grudnia 1999 roku został określony w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. Nr 23, poz. 120 ze zm.).
Zgodnie z tym przepisem, właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, na podstawie co najmniej jednego z następujących dokumentów:
1) decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd,
2) decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,
3) umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu,
4) umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa,
5) odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości,
6) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością,
7) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,
8) uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości,
9) protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r.,
10) umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.
Jeżeli nie zachowały się ww. dokumenty, stwierdzenie dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym (ust. 3 powołanego wyżej przepisu).
Stosownie zaś do § 5 ust. 1 tego rozporządzenia, właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 roku.
Podkreślić przy tym należy, że decyzję o nabyciu użytkowania wieczystego i stwierdzeniu nabycia własności budynków w stosunku do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa wydaje wojewoda, w stosunku do nieruchomości stanowiących własność gminy wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny, stwierdza bowiem tylko to, co nastąpiło z mocy prawa. Ustanowienie obowiązku jej wydania służyć zaś ma celom porządkowym, m.in. stworzeniu podstaw do dokonania wpisu w księdze wieczystej (por. M. Krassowska, A Łukaszewska, Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami, LexPolonica 2008).
W rozpoznawanej sprawie bezspornym pozostaje fakt, że skarżąca Spółka nie legitymuje się żadnym z dokumentów potwierdzających prawo zarządu nieruchomością objętą wnioskiem o uwłaszczenie w trybie art. 200 ust. 1 u.g.n., wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu.
Dokumentem tym natomiast legitymuje się B Spółka Akcyjna, która w dniu 7 maja 2007 roku wraz z wnioskiem o uwłaszczenie w trybie art. 200 u.g.n. przedłożyła decyzję Urzędu Miejskiego w K. z dnia [...]. o ustaleniu opłat rocznych za użytkowanie - zarząd działki oznaczonej m.in. nr 116, odpowiadającej obecnie działce nr 1160/2. Okoliczności tej nie zmienia przy tym fakt, ze decyzja ta została następnie wygaszona decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...]. Stwierdzenie posiadania dotychczasowego prawa zarządu, a także braku posiadania tego prawa, następuje bowiem według stanu na dzień 5 grudnia 1990 roku.
Jednocześnie z akt sprawy wynika, że w dniu 5 grudnia 1990 roku istniało przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą C z siedzibą w K., utworzone zarządzeniem Wojewody [...] nr [...] z dnia [...]. Poprzednicy tego przedsiębiorstwa przypisywali sobie własność bocznicy kolejowej, nie posiadali jednak dokumentów potwierdzających ten stan prawny. Stąd też dopiero postanowieniem Sądu Rejonowego w Kutnie (sygn. akt I Ns. 536/01) z dnia 3 kwietnia 2003 roku stwierdzono nabycie przez Skarb Państwa w drodze zasiedzenia z dniem 1 stycznia 1984 r. własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr ew. 1160/2 o pow. 0,7562 ha.
Z kolei z oświadczeń złożonych przez byłych pracowników przedsiębiorstwa C w K. wynika jedynie, że bocznica kolejowa była użytkowana przez "zakłady młynarskie" i inne podmioty (np. "... podstawiane były cysterny z paliwem dla sąsiadującego CPN") oraz figurowała w książce jako środek trwały. Dodatkowo zauważyć należy, że skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu potwierdzającego fakt, że uiszczała podatki i opłaty związane z użytkowaniem tej nieruchomości.
W tym stanie sprawy, w ocenie Sądu, organy prowadzące postępowanie zasadnie uznały, że wydana na sporną nieruchomość decyzja o ustaleniu opłat za zarząd, którą legitymuje się B S.A., stanowi dowód na potwierdzenie istnienia prawa zarządu względem spornej nieruchomości, w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, wykluczający możliwość wydania na rzecz wnioskodawcy decyzji o stwierdzeniu nabycia prawa użytkowania wieczystego oraz własności naniesień budowlanych znajdujących się na nieruchomości położonej w K. przy
ul. A w trybie art. 200 ust. 1 u.g.n.
Zgodzić się w tym miejscu należy także z organami orzekającymi w sprawie, że norma zawarta w § 4 ust. 2 tego rozporządzenia, a więc dopuszczająca dowód z zeznań świadków lub oświadczenie strony w trybie art. 75 k.p.a., może być stosowana jedynie posiłkowo, a zatem w sytuacji gdy nie zachowały się dokumenty wymienione w ust. 1 tego rozporządzenia. Dodatkowo podkreślić należy, że z zeznań pracowników C nie wynika w sposób jednoznaczny, że bocznica była użytkowa wyłącznie przez ten podmiot.
Na kanwie powyższych rozważań stwierdzić zatem należy, że organ orzekający prawidłowo ustalił, iż w sprawie zachodził brak możliwości stwierdzenia nabycia przez skarżącą Spółkę prawa użytkowania wieczystego oraz własności naniesień budowlanych znajdujących się na nieruchomości położonej w K. przy
ul. A, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 1160/2 i w następstwie tego ustalenia w drodze decyzji z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...].
Już tylko na marginesie niniejszej sprawy Sąd wskazuje, że ewentualne roszczenia między Spółkami z tytułu ponoszonych nakładów na sporną nieruchomość skarżąca powinna kierować na drogę postępowania cywilnego. Sąd podziela przy tym pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 6 sierpnia 1997 r., (I SA 1440/1996), zgodnie z którym, "w postępowaniu uwłaszczeniowym organ wydający decyzję nie jest upoważniony do dokonywania rozliczeń między zarządcą gruntu a podmiotami, które partycypowały w budowie obiektu budowlanego, znajdującego się na uwłaszczonym gruncie. Podmioty te mogą dochodzić swych praw w tym przedmiocie przed sądem powszechnym" (Pr. Bankowe 1998/2/35; Glosa 1998/6/28).
Mając na uwadze powyższe oraz uwzględniając fakt, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób określony w art. 145 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji wyroku.
(MSi)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło