II SA/Łd 590/25
WyrokWSA w Łodzi2026-01-08
Skład orzekający: Jarosław Czerw, Agata Sobieszek-Krzywicka, Michał Zbrojewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia może zostać wydana na podstawie planu ochrony parku krajobrazowego, który skarżący uważa za niebędący aktem prawa powszechnie obowiązującego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że plan ochrony parku krajobrazowego, w części dotyczącej zakazów, jest aktem prawa miejscowego i stanowi podstawę prawną dla decyzji administracyjnych. Odmowa uzgodnienia warunków przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, oparta na sprzeczności planowanego przedsięwzięcia z tym planem, jest wiążąca dla organu pierwszej instancji i obliguje do wydania decyzji negatywnej. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa.Stan faktyczny
Skarżący M.Z. złożył wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy chlewni. Organ pierwszej instancji odmówił wydania decyzji, powołując się na negatywne postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ), który uznał planowane przedsięwzięcie za sprzeczne z Planem Ochrony Sulejowskiego Parku Krajobrazowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym kwestionował moc prawną Planu Ochrony Parku Krajobrazowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka, Sędzia WSA Michał Zbrojewski, , Protokolant asystent sędziego Robert Latek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 14 lipca 2025 r. znak: KO.461.26.2025 w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę. dc
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi decyzją
z dnia 14 lipca 2025 r. (znak: KO.461.26.2025) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim (dalej także: Kolegium, organ II instancji, organ odwoławczy) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Sulejowa (dalej także: organ I instancji) z dnia 31 marca 2025 r. (znak: POS.6220.11.2021) wydaną na podstawie art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 72 ust. 1 pkt 3, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 10, art. 80, art. 82 oraz art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ustawą" lub "u.i.o.ś.", art. 104 Kpa, § 3 ust. 1 pkt 104 lit. a tiret drugie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.), dalej zwanego rozporządzeniem, odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn. "Budowa budynku inwentarskiego – chlewni do chowu trzody chlewnej wraz z niezbędną infrastrukturą" planowanego do budowy na dz. nr ewid. [...] obręb [...]. gm. S..
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 22 lipca 2021 r. M.Z. wystąpił do Burmistrza Sulejowa o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Budowa budynku inwentarskiego - chlewni do chowu trzody chlewnej wraz z niezbędną infrastrukturą" planowanego do budowy na dz. nr ewid. [.] obręb [...] (zwanego dalej przedmiotowym przedsięwzięciem). Planowane przedsięwzięcie polega na budowie budynku inwentarskiego - chlewni do chowu trzody chlewnej wraz z niezbędną infrastrukturą. Inwestycja planowana jest na dz. nr ew. [...], w miejscowości K., gm. S. o pow. 2,6066 ha. W projektowanym budynku inwentarskim z zagospodarowaniem terenu zgodnie z spełnieniem wymogów prowadzony będzie chów trzody chlewnej o łącznej maksymalnej obsadzie 1488 sztuk (208,32 DJP). W wyniku realizacji przedsięwzięcia w szczególności planuje się: budowę budynku inwentarskiego- chlewni, budowę paszarni, budowę budynku garażowego, budowę 3 silosów (2 zbożowe, 1 paszowy o pojemności ok. 100 ton każdy), budowę płyty obornikowej, budowę podpłytowego zbiornika na gnojówkę o poj. ok. 40 m³, budowę zbiornika na ścieki technologiczne o poj. do 10 m³, budowę zbiornika na ścieki socjalno-bytowe o poj. do 10 m³, wyposażenie ww. budynku w niezbędną infrastrukturę techniczną oraz urządzenia, w tym: instalację żywienia urządzeniami; instalację elektryczną, w tym oświetlenia; wentylację, a ponadto wykonanie pasów zieleni izolacyjnej.
Pismami z dnia 18 sierpnia 2021 r. Burmistrz Sulejowa zwrócił się
do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, Dyrektora Zarządu Zlewni
w Piotrkowie Trybunalskim Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie,
jak również do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Piotrkowie Trybunalskim, o wydanie opinii co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i określenie ewentualnego zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. PPIS uznał za zasadne przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko
i sporządzenie raportu oddziaływania dla przedmiotowego przedsięwzięcia (pismo
z dnia 8 września 2021 r.). Postanowieniem z dnia 15 września 2021 r. RDOŚ wyraził opinię, że dla planowanego przedsięwzięcia istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz wskazał zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. DZZPGWWP postanowieniem z dnia 14 października 2021 r. również stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wskazał zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Postanowieniem z dnia 10 lutego 2022 r. Burmistrz Sulejowa nałożył na wnioskodawcę obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla ww. przedsięwzięcia oraz określił zakres raportu oceny oddziaływania na środowisko.
W rozpatrywanej sprawie Raport oddziaływania inwestycji na środowisko załączono do akt sprawy w dniu 29 grudnia 2023 r., a następnie został on uzupełniany wielokrotnie na wezwania organów. Inwestor przy piśmie z dnia 9 października 2024 r. przesłał do organu gminy dodatkowe wyjaśnienia w sprawie i projekt nasadzeń zieleni izolacyjnej. Po przesłaniu przez inwestora dodatkowych materiałów i wyjaśnień, organ I instancji przekazał je także do organów uzgadniających o ponowne zajęcie stanowiska w oparciu o całość materiałów. Ustosunkowując się do powyższego:
- PPIS pismem z dnia 21 listopada 2024 r. podtrzymał swoją opinię z dnia 30 października 2024 r., wskazując, iż przedłożone uzupełnienie Raportu z dnia 7 października 2024 r. nie daje podstaw do zmiany dotychczasowej opinii w tej sprawie.
- RDOŚ w piśmie z dnia 4 grudnia 2024 r. wskazał, iż aktualnie przed tym organem nie toczy się żadne postępowanie w przedmiotowej sprawie. Postanowienie z 4 września 2024 r. o odmowie uzgodnienia warunków realizacji i eksploatacji dla przedmiotowego przedsięwzięcia zostało wydane i może być ono zaskarżone jedynie w odwołaniu od decyzji. RDOŚ nie ma podstaw do ponownego zajęcia stanowiska, gdyż przepisy prawa nie przewidują takiej procedury po odmowie uzgodnienia warunków realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, tym bardziej, że złożone dokumenty nie wprowadzają zmian w obrębie kluczowych elementów przedmiotowego przedsięwzięcia.
- DZZPGWWP pismem z dnia 20 grudnia 2024 r. podtrzymał stanowisko zawarte w postanowieniu uzgadniającym warunki realizacji ww. przedsięwzięcia z dnia 28 sierpnia 2024 r. Jednocześnie wskazał, iż zawarte w ww. postanowieniu warunki realizacji i eksploatacji nie wymagają zmiany i pozostają nadal aktualne.
Burmistrza Sulejowa potraktował postanowienie RDOŚ z dnia 4 września 2024 r. jako wiążące i w związku z tym decyzją z dnia 31 marca 2025 r. orzekł o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla ww. przedsięwzięcia.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł inwestor - M.Z. (dalej także: skarżący), zarzucając jej:
a) obrazę prawa procesowego poprzez:
- naruszenie art. 7 Kpa, poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,
- naruszenie art. 7a Kpa, a więc zasady przyjaznej interpretacji przepisów,
- naruszenie art. 8 Kpa, a więc zasady budowania zaufania do organów władzy publicznej,
- zaniechanie dokonania czynności w trybie art. 77 ust. 1 ustawy po zaktualizowaniu pierwotnego wniosku strony,
- zaniechanie przeprowadzenia procedury opisanej w art. 77 ust. 9 ustawy,
- wydanie decyzji wbrew treści zebranego materiału dowodowego, a więc wbrew dyspozycji art. 77 Kpa,
- wydanie decyzji odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań inwestycji wbrew treści art. 80 ustawy po zaktualizowaniu pierwotnego wniosku strony,
b) posłużenie się wadliwym postanowieniem RDOŚ z dnia 4 września 2024 r, które tym samym zaskarża w treści odwołania.
Skarżący wniósł w pierwszej kolejności - o zmianę zaskarżanej decyzji i wydanie decyzji merytorycznej określającej warunki środowiskowe przedmiotowej inwestycji po myśli ustawy, a w przypadku stwierdzenia, że braki w materiale dowodowym uniemożliwiają wydanie decyzji merytorycznej - o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu odwołania skarżący postawił zarzuty dotyczące postanowienia RDOŚ z dnia 4 września 2024 r., podając, iż postanowienie to dotknięte jest istotnym brakiem formalnym oraz wydane z rażącym naruszeniem prawa. Po pierwsze, jak znaczył sam RDOŚ, we wniosku występują braki formalne. Konsekwencją spostrzeżenia, że przekazany wniosek dotknięty jest brakami powinno być na zasadzie art. 7b Kpa wezwanie kierowane przez RDOŚ do organu gminy o zasięgnięcie dodatkowych informacji lub wezwanie do uzupełnienia dokumentacji o brakujące dane. Czynności tych RDOŚ powinien dokonać z urzędu na podstawie art. 6-7 Kpa, a nie dokonał ich w ogóle. Oznacza to, że wydając postanowienie w przedmiocie uzgodnienia RDOŚ nie dysponował pełną wiedzą o inwestycji, a mimo to wydał postanowienie, którego następstwem, było istotne ograniczenie prawa inwestora do korzystania z klasycznej triady właścicielskiej, a więc z prawa do korzystania z nieruchomości oraz z prawa do pobierania z niej pożytków (ius utendi, ius fruendi). Błędem RDOŚ skutkującym wydaniem postanowienia bez podstawy prawnej było przywołanie jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia aktu prawnego w postaci Planu Ochrony Sulejowskiego Parku Krajobrazowego. Plany ochrony wydane w oparciu o art. 19 ustawy o ochronie przyrody nie stanowią prawa powszechnie obowiązującego i nie mogą być samoistnie podstawą do ograniczania prawa własności. Plany są aktami o charakterze strategicznym i nie są kierowane do obywateli, lecz do organów planistycznych jednostek samorządu terytorialnego, które muszą je uwzględniać tworząc prawo lokalne o charakterze powszechnie obowiązującym.
Ponadto skarżący wskazał na konsekwencje pisma RDOŚ z dnia 4 grudnia 2024 r., podając, iż: na skutek negatywnego postanowienia RDOŚ z dnia 4 września 2024 r. inwestor wprowadził znaczące zmiany w opisie przedsięwzięcia oraz zmiany projektowe. Burmistrz Sulejowa wezwał organy uzgadniające celem ponownego dokonania uzgodnień. Organy te stosownymi pismami oświadczyły, że podtrzymują swoje dotychczasowe stanowiska. Stosowanie do art. 77 ust. 3 ustawy, uzgodnień, o których mowa w ust. 1 pkt 1-1b i 4, dokonuje się w drodze postanowienia. Zgodnie z zasadą legalizmu wyrażoną w art. 6 Kpa organ nie może dokonać uzgodnienia w innej formie niż wydanie postanowienia. Pisma wydane przez organy dnia 10 grudnia 2024 r. oraz 20 grudnia 2024 r. nie stanowią postanowienia, o którym mowa w art. 123 Kpa. W szczególności pisma te są pozbawione konstytutywnych cech postanowienia, o których mowa w art. 124 Kpa. Dokonane przez wnioskodawcę zmiany zasugerowane w postanowieniu RDOŚ z dnia 4 września 2024 r. w zasadzie należy uznać, za kolejny wariant projektu. Oznacza to, że Burmistrz zasadnie wystąpił do ww. organów o dokonanie uzgodnień nowego wariantu inwestycji. Ponieważ jednak żaden z trzech organów, nie dokonał tego w formie postanowienia, - w ocenie skarżącego - należy zatem uznać, że Burmistrz wydał przedmiotową decyzję bez zasięgnięcie stanowiska organów, albowiem pisma z dnia 10 grudnia 2024 r. oraz z dnia 20 grudnia 2024 r. nie są postanowieniami. W ocenie pełnomocnika strony, tak wydana decyzja jest decyzją wydaną z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. "156 par. p.2 kpa".
Ponadto skarżący przedstawił stanowisko merytoryczne do odmowy dokonania uzgodnienia zawartego w postanowieniu RDOŚ z dnia 4 września 2024 r., wskazując, iż: postanowienie, stanowiące podstawę do wydania przez Burmistrza decyzji odmawiającej uzgodnienia warunków wydane jest z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywatela do państwa oraz sprzecznie z treścią zebranego materiału dowodowego. Jak wynika z jego treści podstawowym powodem, dla którego odmówiono dokonania uzgodnienia, poza bezpodstawnym powoływaniem się na Plan Ochrony Sulejowskiego Parku Krajobrazowego - są kwestie krajobrazowe. RDOŚ w ogóle nie odniósł się do opinii krajobrazowej zawartej w raporcie. W treści postanowienia w całości pominął wyjaśnienia dotyczące wpływu bryły budynków na krajobraz, widoczności inwestycji choć elementy te znajdowały się w treści raportu. Organ nie wyjaśnił, czemu, jego zdaniem, informacje dotyczące wpływu inwestycji na krajobraz są niewiarygodne. Tymczasem to organ - jeżeli prezentuje inne stanowisko niż strona – powinien wykazać, że stanowisko strony jest błędne oraz należycie to uzasadnić. Wynika to z ogólnych zasad Kpa, RDOŚ tymczasem w ogóle pomija uzasadnienie swojego twierdzenia. RDOŚ zapomina również, że uzgodnienie jest czynnością opisaną w art. 106 Kpa z uwzględnieniem odrębności opisanych w ustawie. Oznacza to, że organ wyposażony był w prawo do przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i jeśli miał jakieś wątpliwości to na mocy art. 7 Kpa był zobowiązany je wyjaśnić i zażądać dodatkowych informacji, np. dotyczących wysokości nasadzonych drzew, gęstości, itp. a także innych okoliczności, co do których RDOŚ wyrażał wątpliwości w treści postanowienia.
Z przyczyn nieznanych stronie RDOŚ zaniechał zastosowania "art. 106 ust. 4" Kpa. Pomijając wcześniej zgłaszane uwagi dotyczące prawnej relewantności Planu Ochrony Parku Krajobrazowego zauważono, że wbrew twierdzeniom RDOŚ inwestycja wprost wpisuje się w tradycyjny i rolniczy charakter rejonu. Produkcja trzody chlewnej jest bowiem klasyczną produkcją rolniczą, nie stanowi wyłomu
w krajobrazie, lecz jest wynikiem ewolucyjnego i dynamicznego podejścia
do gospodarowania gruntami rolnymi i produkcji rolnej.
Wspomnianą na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy w szczególności podniósł, że wydane przez RDOŚ postanowienie nie jest zaskarżalne w drodze zażalenia, niemniej jednak w świetle art. 142 Kpa postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Zatem wobec zaskarżenia postanowienia RDOŚ z dnia 4 września 2024 r. w odwołaniu od decyzji Burmistrza Sulejowa Kolegium obowiązane jest do jego oceny.
Kolegium stwierdziło, że w postanowieniu RDOŚ wskazał, iż odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia wynika z naruszania zapisów aktów prawnych dotyczących Sulejowskiego Parku Krajobrazowego oraz braków merytorycznych w przedłożonej dokumentacji. Kolegium nie zgodziło się ze stroną skarżącą, iż postanowienie to dotknięte jest istotnym brakiem formalnym oraz wydane z rażącym naruszeniem prawa. Wbrew temu co wskazuje skarżący, RDOŚ nie wskazał bowiem w swoim postanowieniu, że "we wniosku występują braki formalne", lecz braki merytoryczne. Ocena oddziaływania na środowisko jest szczególną procedurą mającą na celu ocenę skutków realizacji danego przedsięwzięcia na środowisko i jego elementy, decydującą o możliwości jego realizacji. Zdaniem Kolegium prawidłowej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko właściwy organ, w tym wypadku Burmistrz Sulejowa, przy udziale organów współdziałających, tj. RDOŚ, PPIS oraz DZZPGWWP, może dokonać wyłącznie na podstawie rzetelnych i kompletnych danych indywidualizujących i charakteryzujących inwestycję oraz jej wpływ na komponenty środowiska. Prowadzona ocena nie może pomijać oceny zgodności z obowiązującymi przepisami przyjętych założeń inwestycyjnych, albowiem ustalenia środowiskowych uwarunkowań można dokonać wyłącznie w stosunku do przedsięwzięcia, którego założenia nie naruszają przepisów prawa powszechnie obowiązującego.
Kolegium uznało, że postanowienie RDOŚ zostało wydane po przeprowadzeniu pogłębionej merytorycznej analizy przedłożonych materiałów dowodowych (Raportu), z czynnym uczestnictwem inwestora, który - wbrew temu co podaje strona skarżąca - był wzywany do niezbędnych uzupełnień. Pismem z dnia 27 lutego 2024 r. RDOŚ zwrócił się do Burmistrza Sulejowa o wezwanie inwestora celem uzupełnienia raportu w zakresie: gospodarki wodno-ściekowej, emisji do powietrza atmosferycznego, gospodarki odpadami, emisji hałasu, środowiska przyrodniczego (w tym w szczególności rozszerzenia analizy wpływu realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia na Sulejowski Park Krajobrazowy, analizy krajobrazowej), obszarów Natura 2000 oraz zagadnień ogólnych. Tym samym RDOŚ dysponował wiedzą o inwestycji w zakresie przedstawionym przez inwestora i takie przedsięwzięcie oceniał. Kolegium podkreśliło, iż wezwanie RDOŚ obejmowało rozszerzenie analizy "wpływu realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia na Sulejowski Park Krajobrazowy, dla którego obowiązującym aktem prawnym jest uchwała Nr XLVII/614/18 Sejmiku Województwa Łódzkiego z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie Sulejowskiego Parku Krajobrazowego (...) oraz, dla którego obowiązuje plan ochrony ustanowiony rozporządzeniem Nr 29/2006 Wojewody Łódzkiego z dnia 3 listopada 2006 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony Sulejowskiego Parku Krajobrazowego (...). Mając na uwadze zapisy obu ww. aktów prawnych należy wykazać i uzasadnić (przedstawić rzetelne, merytoryczne odniesienie) wykazać, że przedsięwzięcie nie wpłynie negatywnie na przedmiot ochrony, a realizacja przedsięwzięcia nie będzie sprzeczna z założonymi celami ochrony Parku, nie naruszy zakazów obowiązujących w Parku, i tym samym nie przyczyni się do zdegradowania lub zniszczenia walorów przyrodniczych i krajobrazowych, dla których obszar chroniony został powołany. Wykazać, że żaden z zakazów nie zostanie naruszony w związku z realizacją i funkcjonowaniem przedsięwzięcia, odnosząc się szeroko do każdego zakazu oddzielnie, uwzględniając faktyczny zakres przyszłych prac, rodzaj i skalę przyszłych oddziaływań oraz rozwiązania minimalizujące, jakie będą podjęte, żeby ograniczyć te oddziaływania". Kolegium zaakcentowało, iż autor raportu nie odniósł się do wszystkich zakazów, np. dotyczących wprowadzenie ograniczenia wysokości budynków do 9 m w najwyższym punkcie dachu, zakaz budowy obiektów o powierzchni zabudowy w jednej bryle przekraczającej 300 m².
RDOŚ podkreślił, iż analizując treść Raportu w pierwszej kolejności sprawdził jego zgodność z zapisami art. 66 ustawy, następnie zbadał jaki jest rodzaj, cechy i skala planowanego przedsięwzięcia, położenie względem cennych elementów środowiska przyrodniczego, w tym względem form ochrony przyrody, wielkość zajmowanego terenu, zakres robót związanych z realizacją oraz rodzaje emisji i uciążliwości jakie wystąpią na etapie jego realizacji, eksploatacji i likwidacji. Biorąc pod uwagę metodykę przeprowadzonych analiz (oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko) nie uznał wiarygodności, prawidłowości i kompletności analiz przedstawionych w rzeczonym raporcie. W szczególności, zdaniem RDOŚ, wątpliwym pozostaje fakt, czy zaproponowane rozwiązanie minimalizujące w postaci pasa zieleni izolacyjnej będzie stanowiło wystarczające działanie.
Dokonując oceny ww. postanowienia RDOŚ Kolegium zgodziło się z organem uzgadniającym, że planowane przedsięwzięcie narusza ustanowione w uchwale nr XLVII/614/18 Sejmiku Województwa Łódzkiego w sprawie Sulejowskiego Parku Krajobrazowego szczególne cele ochrony tego Parku, a przede wszystkim negatywnie wpłynie na walory krajobrazowe obszaru. Kluczową okolicznością w sprawie jest umiejscowienie terenu, na którym planowana jest realizacja inwestycji, w granicach Sulejowskiego Parku Krajobrazowego i wykazane konsekwencje z tym faktem związane. Nie podważając w żadnym stopniu ustaleń zawartych w Raporcie, w tym dotyczących opinii krajobrazowej nie można w okolicznościach sprawy nie dostrzec tego, że mamy do czynienia z wyjątkowym terenem, który ze względu na walory przyrodnicze objęty został przewidzianą w ustawie o ochronie przyrody formą prawną służącą ochronie takich terenów. Jest to teren objęty ochroną, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody (park krajobrazowy).
Dalej Kolegium podkreśliło, że uchwała nr XLVII/614/18 Sejmiku Województwa Łódzkiego w sprawie Sulejowskiego Parku Krajobrazowego w § 2 pkt 6 ustala dla ochrony walorów krajobrazowych i kulturowych m.in. następujące cele:
- ochrona rolniczych krajobrazów otwartych, tj. pól uprawnych z tradycyjnym układem miedz, łąk, pastwisk, zarośli i zadrzewień śródpolnych,
- zachowanie charakterystycznych cech tradycyjnej architektury wiejskiej, lokalnych tradycji i zachowanych elementów kultury niematerialnej.
Nadto § 3 ust. 1 uchwały wprowadza w Parku m.in. zakaz:
- realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy;
- wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym, przeciwosuwiskowym lub budową, odbudową, utrzymaniem, remontem lub naprawą urządzeń wodnych;
- wylewania gnojowicy, z wyjątkiem nawożenia własnych gruntów rolnych;
- prowadzenia chowu i hodowli zwierząt metodą bezściółkową.
Zdaniem Kolegium z przedłożonego Raportu (str. 13-14) wynika, że planowana inwestycja będzie polegać na budowie budynku inwentarskiego - chlewni do chowu trzody chlewnej wraz z niezbędną infrastrukturą.
W związku z realizacją planowanej inwestycji na działce planuje się budowę/instalację:
• budynku inwentarskiego - chlewni, zbudowanej z 3 sekcji, każda z sekcji będzie się składać z 8 kojców, powierzchnia obszaru podłoża 1 kojca to 62,05 m2 (powierzchnia przeznaczona do hodowli zwierząt). Łączna powierzchnia podłoża dostępna dla zwierząt to 1.488 m² - 1.488 tuczników o masie powyżej 110 kg = chlewnia na 208,32 DJP,
• paszarni, dodatkowo w paszarni zostaną wydzielone pomieszczenia: socjalne dla pracowników, sterowni, WC, pomieszczenie techniczne, pokój lekarza weterynarii, oraz pomieszczenie hydroforni i stacji uzdatniania wody. Pomieszczenie socjalne będzie ogrzewane za pomocą energii elektrycznej,
• 3 silosów (2 zbożowe i 1 paszowy o pojemności 108 ton każdy),
• płyty obornikowej o powierzchni 450 m²,
• podpłytowego zbiornika na wody gnojowe o pojemności 83,5 m³,
• zbiornika bezodpływowego na ścieki socjalno-bytowe o pojemności 10 m³,
• 6 podziemnych zbiorników na gnojówkę o pojemności ok. 105 m³ każdy,
• studni do poboru wód podziemnych, planowany pobór wód do 45 m³ na dobę, wydajność studni do 4 m³/godzinę,
• wyposażenie budynków w niezbędną infrastrukturę techniczną i urządzenia: wentylacji, pojenia i karmienia zwierząt, elektryczną, wodociągową, kanalizacyjną,
• wykonanie pasów zieleni izolacyjnej (tuje, świerki, brzozy lub in.).
Powierzchnia działki nr 224/1 wynosi 26.066 m2 , tj. 2,6066 ha.
Planowana powierzchnia zabudowy:
- chlewnia - powierzchnia ok. 1900 m²,
- budynek paszarni - powierzchnia ok. 200 m²,
- płyta obornikowa - powierzchnia 450 m²,
- drogi wewnętrzne i dojazdowe - powierzchnia ok. 1500 m².
- łącznie powierzchnia zabudowy infrastruktury naziemnej: zbiorniki na gnojówkę, wody gnojowe, oraz zbiornik bezodpływowy na ścieki socjalno-bytowe = 450 m²,
- silosy na zboże/pasze i studnia - powierzchnia zabudowy ok. 100 m²,
- zabudowa istniejąca - istniejący budynek gospodarczy o powierzchni ok. 150 m².
W bezpośrednim sąsiedztwie działki inwestycyjnej znajdują się nieruchomości o charakterze mieszkalnym i zagrodowym.
Teren przedmiotowej inwestycji ogranicza od:
• północy - tereny należące do gminy W., niezabudowane, stanowiące kompleks lasów;
• południa - droga powiatowa [...], za drogą zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, na działce nr [...];
• wschodu - użytki rolne - pola uprawne, w południowej części działki zabudowa mieszkalna jednorodzinna i zabudowa zagrodowa;
• zachodu - nieużytki rolne, porośnięte drzewami, w południowej części działki zabudowa mieszkalna jednorodzinna.
W tej sytuacji Kolegium zgodziło się z RDOŚ, iż planowana inwestycja nie zachowuje lokalnych tradycji architektury, dominującą bryłą o dużej powierzchni zabudowy będzie kształtować dysharmonijne otaczający krajobraz. Prace budowlane prowadzone na taką skalę (1900 m² powierzchnia samego budynki chlewni) w znacznym stopniu zniekształcą rzeźbę terenu i krajobraz. Zasadne jest więc twierdzenie RDOŚ o negatywnym wpływie planowanego przedsięwzięcia na walory krajobrazowe obszaru, w tym zagrożenie fragmentacją wielkoobszarowych terenów otwartych, pozbawionych zabudowy. W aneksie do Raportu (załączonym 29.05.2024 r. na wezwanie RDOŚ, tab. 19) wskazano, iż teren inwestycji zlokalizowany jest na gruntach ornych w otoczeniu zadrzewionych nieużytków i gruntów ornych. Większość budynków to względnie nowe zabudowania mieszkalne i gospodarcze zlokalizowane wzdłuż głównego szlaku komunikacyjnego. Inwestycja jest oddalona ok. 200 m od zabudowań. Jak wynika z Planu zagospodarowania terenu projektowanego przedsięwzięcia inwestor planuje lokalizację budynków w odległości 240 m od najbliższej zabudowy mieszkaniowej. Zatem budynki powstaną nie w strefie zainwestowania terenu występującej wzdłuż drogi w miejscowości K., lecz planowaną chlewnię wraz z infrastrukturą towarzyszącą przewidziano do realizacji w mozaice krajobrazu rolniczego - pól uprawnych, pastwisk oraz lasów. Taki sposób zagospodarowania terenu inwestycji nie wpisuje się do założeń krajobrazowych wsi, a zwłaszcza do najbliższego otoczenia – terenu upraw rolnych oraz łąk i lasów oraz zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zagrodowej. Proces budowy i eksploatacji może w znacznym stopniu zaburzyć układ terenów ruralistycznych. Nie można zatem zgodzić się ze stroną skarżącą, iż inwestycja "wprost wpisuje się w tradycyjny i rolniczy charakter regionu". Owszem, jeśli byłaby to tzw. zabudowa zagrodowa to wpisywałaby się ona w tradycyjny rolniczy charakter regionu. Natomiast chów trzody chlewnej w ilości maks. 1.488 szt. (208,32 DJP) w budynku o pow. 1900 m²
z pewnością nie stanowi tradycyjnego charakteru regionu, gdzie jak wynika z Raportu znajduje się zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i zagrodowa. Wprowadzenie nowej zabudowy o charakterze zbliżonym do przemysłowego na tereny do tej pory od niej wolne, należy uznać za wprowadzanie negatywnych zmian w krajobrazie, a przy skali przedmiotowego przedsięwzięcia oraz lokalizacji w granicach Sulejowskiego Parku Krajobrazowego oddziaływanie będzie istotne.
Kolegium zwróciło uwagę, że położenie inwestycji w obszarze cennym przyrodniczo, jakim jest park krajobrazowy, powoduje, że należy ze szczególną uwagą i ostrożnością podchodzić do lokalizowania nowych inwestycji, które, tak jak planowana inwestycja, ingerują w szeroko rozumiane środowisko przyrodnicze podlegające ochronie. Tym samym planowane przedsięwzięcie narusza wprost zapisy § 2 pkt 6 lit. b i e uchwały w sprawie Sulejowskiego Parku Krajobrazowego. Natomiast, jak wynika z postanowienia RDOŚ przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia wykazała niekorzystny jego wpływ na krajobraz Sulejowskiego Parku Krajobrazowego. Zatem należy też uznać, iż zezwalając na planowana inwestycje naruszony zostałby zakaz, o którym mowa w
§ 3 pkt 1 uchwały w sprawie Sulejowskiego parku Krajobrazowego. Kolegium nie zgodziło się ze stroną skarżącą, iż "Błędem RDOŚ skutkującym wydaniem postanowienia bez podstawy prawnej było przywołanie jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia aktu prawnego w postaci Planu Ochrony Sulejowskiego Parku Krajobrazowego". Jak bowiem wynika z akt sprawy dla obszaru, na którym planowane jest przedsięwzięcie obowiązuje Plan Ochrony Sulejowskiego Parku Krajobrazowego, ustanowiony rozporządzeniem Nr 29/2006 Wojewody Łódzkiego z dnia 3 listopada 2006 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony Sulejowskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego Nr 380 poz. 2946 z dnia 13 listopada 2006 r.).
Organ odwoławczy przyznał, że owszem plan ochrony wydany w oparciu o art. 19 ustawy o ochronie przyrody nie jest aktem prawa miejscowego za wyjątkiem jego części wskazanej w art. 20 ust. 4a ustawy o ochronie przyrody, jednakże nie umniejsza to jego roli przy ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Dokument ten, sporządzany jest bowiem przez zespół interdyscyplinarnych, wysoce wyspecjalizowanych autorów i stanowi bazę do wszelkich analiz przyrodniczych, w kontekście zagrożeń dla przyrody i krajobrazu parku krajobrazowego. Plan ochrony zawiera, m.in.: cele ochrony przyrody oraz przyrodnicze, społeczne i gospodarcze uwarunkowania ich realizacji, identyfikację oraz określenie sposobów eliminacji lub ograniczania istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz ich skutków.
Zdaniem Kolegium, rację ma RDOŚ, że przy dokonywaniu oceny planowanego przedsięwzięcia należało uwzględnić również przepisy w sprawie ustanowienia planu ochrony Sulejowskiego Parku Krajobrazowego. Zatem należy zgodzić się z RDOŚ, iż realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia, nie jest możliwa ze względu na występujące sprzeczności przedmiotowego zamierzenia z zapisami Planu Ochrony Parku, w tym w szczególności:
- z § 14 ust. 2 pkt 3 załącznika nr 1 rozporządzenia Nr 29/2006 Wojewody Łódzkiego z dnia 3 listopada 2006 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony Sulejowskiego Parku Krajobrazowego, tj. z ogólnym celem ochrony Parku jakimi jest harmonizowanie dotychczasowych form użytkowania terenu i działalności gospodarczej z uwarunkowaniami przyrodniczymi, krajobrazowymi i kulturowymi;
- § 15 ust. 6 pkt 3, pkt 6 i pkt 10 załącznika nr 1 ww. rozporządzenia, zgodnie z którymi dla ochrony walorów krajobrazowych i kulturowych konieczna jest: "ochrona rolniczych krajobrazów otwartych, tj. pól uprawnych z tradycyjnym układem miedz, łąk, pastwisk, zarośli i zadrzewień śródpolnych", oraz "ochrona punktów i panoram widokowych", "kształtowanie harmonijnego krajobrazu współczesnego".
W § 16 ust. 2 załącznika nr 1 ww. rozporządzenia wskazano, że za podstawę wszelkich działań inwestycyjnych, planistycznych i ochronnych należy przyjąć zasadę zrównoważonego rozwoju, tj. godzącego w ochronę przyrody z rozwojem gospodarczym, natomiast w ust. 3 podkreślono, że warunkiem realizacji celów ochrony przyrody Parku jest zgodnie z pkt 4: stosowanie szczegółowych rozwiązań wynikających z podstawowego założenia, że preferowanymi rodzajami aktywności społecznogospodarczej na terenie Parku jest m.in. rolnictwo ze wskazaniem na rolnictwo zrównoważone i ekologiczne oraz zgodnie z pkt 5: "utrzymanie swoistego, tradycyjnego charakteru wsi, różnorodności gatunków w rolniczym użytkowaniu wraz z tradycyjną uprawą roli i roślin, ekstensywnego użytkowania łąk, pastwisk".
Nadto w § 17 załącznika nr 1 ww. rozporządzenia jako zagrożenia dla przyrody, walorów krajobrazowych i kulturowych Parku zidentyfikowano: zaburzenia ładu przestrzennego wywołane nowym budownictwem, niedostosowanym skalą ani charakterem do tradycyjnej architektury regionu (obiekty bardzo duże, o miejskim charakterze). Pojawiające się nowe obiekty techniczne jak np. maszty telefonii komórkowej, wielkogabarytowe reklamy, hale magazynowe i inne obiekty deprecjonujące krajobraz.
Dlatego też jako sposoby eliminacji lub minimalizacji tych zagrożeń wskazano m.in.: wprowadzenie ograniczenia wysokości budynków do 9 m w najwyższym punkcie dachu, zakaz budowy obiektów o powierzchni zabudowy w jednej bryle przekraczającej 300 m². W § 29 ust. 1 załącznika nr 1 ww. rozporządzenia wskazano, że: "na obszarze całego Parku wprowadza się następujące ustalenia mające na celu ochronę walorów krajobrazowych i kulturowych, zgodnie z którymi nowa zabudowa stanowić winna uzupełnienie już istniejącej w nawiązaniu do charakteru stylem i formą oraz materiałem budowlanym", wskazano również, iż "gabaryty i architektura nie powinny powodować dysharmonii otoczenia, wpływać negatywnie na warunki percepcji "Parku..." i sąsiadujących terenów z równie wysokimi walorami kulturowymi i krajobrazowymi".
W szczegółowych zasadach udostępniania Parku do zainwestowania (§ 44 ust. 3 pkt 3 lit. b załącznika nr 1 ww. rozporządzenia) ustalono następujące szczegółowe warunki zagospodarowania w granicach Parku dla terenów zabudowy mieszkaniowej i usług podstawowych w miejscowości K. (jedn. 5A) - uzupełnienie istniejącej zabudowy przy uwzględnieniu wytycznych w zakresie ochrony walorów krajobrazowych (strefa ochrony otwartych panoram): zakaz budowy obiektów agresywnych krajobrazowo, o dużej powierzchni zabudowy i wysokości (powyżej 300 m2 i wysokości powyżej 9 m do najwyższego punktu dachu). Zabudowa nawiązująca do zabudowy tradycyjnej regionu, dachy spadziste, preferencja dla ogrodzeń ażurowych oraz żywopłotów. Warunkiem realizacji nowej zabudowy jest realizacja systemu odprowadzania i oczyszczania ścieków (wdrożenie kompleksowego systemu kanalizacji w oparciu o projektowaną lokalną oczyszczalnię ścieków). RDOŚ w postanowieniu podkreślił, iż planowana powierzchnia zabudowy chlewni wynosi ok. 1900 m², co stanowi naruszenie zakazu zabudowy obiektów o powierzchni zabudowy w jednej bryle przekraczającej 300 m². W przedłożonej dokumentacji nie wykazano maksymalnej wysokości budynku, zatem zachodzi prawdopodobieństwo możliwości przekroczenia ograniczenia dotyczącego wysokości budynków do 9 m w najwyższym punkcie dachu, a w odniesieniu do pozostałych elementów infrastruktury technicznej - 3 silosów (2 zbożowych i 1 paszowego) dochodzi do naruszenia tego zakazu, tzn. w przedstawionych analizach w zgromadzonej dokumentacji wynika, iż wysokość silosów wynosi 11, 4 m .
Podsumowując, RDOŚ wskazał, iż po analizie całego zgromadzonego materiału dowodowego uznał, że nie można uzgodnić warunków realizacji przedsięwzięcia działając zgodnie z zasadą prewencji i przezorności, wyrażoną w art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647 ze zm.).
Zdaniem Kolegium, zamierzone przedsięwzięcie spowoduje niewątpliwie pogorszenie stanu środowiska, stworzy uciążliwości dla mieszkańców i środowiska przyrodniczego. Lokalizacja przedsięwzięcia budowy budynku inwentarskiego dla chowu trzody chlewnej na działce nr ewid. [...] obręb [...] budzi zdecydowany sprzeciw społeczności lokalnej.
Zgodnie z zapisami w Raporcie planowane przedsięwzięcie mimo przyjętych założeń technologicznych i technicznych będzie źródłem emisji substancji odorowych. Obecność odorów w powietrzu traktuje się jako czynnik pogarszający jakość życia ludzi. Z uwagi na rodzaj, zakres i charakter inwestycji mieszkańcy miejscowości K. w szczególności będą narażeni na wszelkie uciążliwości związane z jej funkcjonowaniem, co narusza zasady współżycia społecznego. W związku z tym należy uznać za istotne protesty mieszkańców, których determinacja i podejmowane wspólne działania pokazują, jak ważne jest dla nich zapewnienie godnych warunków życia w ich miejscu zamieszkania. Na podstawie Raportu oddziaływania na środowisko nie można wykluczyć, że planowane przedsięwzięcie nie będzie
w sposób negatywny wpływać na zdrowie okolicznych mieszkańców.
Kolegium zaakcentowało, iż RDOŚ przy wydawaniu postanowienia odmawiającego uzgodnienia warunków realizacji, w zakresie dotyczącym Sulejowskiego Parku Krajobrazowego posiłkował się stanowiskiem Dyrektora Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Łódzkiego z 14 sierpnia 2024 r., jako wyspecjalizowanej jednostki zarządzającej ww. formą ochrony przyrody. Dyrektor Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Łódzkiego podzielił stanowisko RDOŚ co do sprzeczności z zapisami uchwały Nr XLVII/614/18 Sejmiku Województwa Łódzkiego z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie Sulejowskiego Parku Krajobrazowego, wskazując, iż "planowana inwestycja nie zachowuje lokalnych tradycji architektury, dominującą bryłą o dużej powierzchni zabudowy będzie kształtować dysharmonijne otaczający krajobraz. Prace budowlane prowadzone na taką skalę w znacznym stopniu zniekształcą rzeźbę terenu. Z dużym prawdopodobieństwem można również stwierdzić, iż na terenie przedmiotowej inwestycji mogą istnieć "potencjalne stanowiska archeologiczne". Kolejnym dokumentem regulującym funkcjonowanie parku i gospodarkę przestrzenną jest Plan Ochrony Sulejowskiego Parku Krajobrazowego. Ma on szczególne znaczenie w przypadku istniejących planów miejscowych, do których jego zapisy powinny zostać przeniesione. Plan jest wskazówką przy podejmowaniu decyzji administracyjnych przez Urząd Gminy i RDOŚ. Ustalenia ogólne dla całego obszaru Parku wynikające z planu ochrony SPK przyjęte zostały rozporządzeniem Nr 29/2006 Wojewody Łódzkiego z dnia 3 listopada 2006 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony Sulejowskiego Parku Krajobrazowego. W załączniku nr 1 do w/w rozporządzenia w syntezie planu ochrony, rozdział IV zagrożenia - istnieje zapis "wprowadzenia ograniczenia wysokości budynków do 9 m w najwyższym punkcie dachu, zakaz budowy obiektów o powierzchni zabudowy w jednej bryle przekraczającej 300 m2".
W powyższym rozporządzeniu w § 44 Szczegółowe zasady udostępniania Parku do zainwestowania (par.44.3.b) widnieje zapis: "tereny zabudowy mieszkaniowej i usług podstawowych w miejscowości K. (jednostka 5A) - uzupełnienie istniejącej zabudowy przy uwzględnieniu wytycznych w zakresie ochrony walorów krajobrazowych: zakaz budowy obiektów agresywnych krajobrazowo o dużej powierzchni zabudowy i wysokości".
Kolegium zaznaczyło, iż biorąc pod uwagę wielkość powierzchni zabudowy w przedstawionym raporcie oddziaływania inwestycji na środowisko: "Planowana powierzchnia zabudowy: Chlewnia - powierzchnia ok. 1900 m² , tak duże zamierzenie inwestycyjne jednoznacznie stoi w sprzeczności z zapisami Planu Ochrony. ZPKWL ONPK już kilkakrotnie wypowiadał się negatywnie o w/w inwestycji o jej przeskalowaniu, na spotkaniach z Burmistrzem Sulejowa, mieszkańcami Koła, oraz Stowarzyszeniem "Czyste K.".
Dalej Kolegium nie podzieliło zarzutu odwołania, iż konsekwencją postanowienia RDOŚ jest istotne ograniczenie prawa inwestora do korzystania z klasycznej triady właścicielskiej, a więc z prawa do korzystania z nieruchomości oraz z prawa do pobierania z niej pożytków (ius utendi, ius fruendi).
Zdaniem Kolegium cele ochrony przyrody w niniejszej sprawie, wynikające z takiego, a nie innego umiejscowienia planowanego przedsięwzięcia, stoją w pierwszej kolejności przed prawem własności inwestora. Na terenie parku można lokalizować tylko takie inwestycje, które dla tego parku nie stwarzają zagrożenia wynikającego z działalności człowieka. W niniejszym postępowaniu Kolegium nie dopatrzyło się naruszenia prawa przez RDOŚ przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia z dnia 4 września 2024 r., a zatem postanowienie to jest wiążące. Wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający wyraża się bowiem w niemożności wydania przez organ prowadzący postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska organu uzgadniającego.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania Kolegium wskazało,
że organ I instancji nie naruszył przepisu art. 77 ust. 9 ustawy. W rozpatrywanej sprawie organ gminy nie miał bowiem podstaw do przeprowadzenia procedury, o której mowa w tym przepisie. Zgodnie z art. 77 ust. 9 u.i.o.ś., w przypadku gdy uzgodnienia organów, o których mowa w ust. 1, są ze sobą sprzeczne, organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach rozstrzyga te sprzeczności w terminie 14 dni od dnia otrzymania uzgodnień, po uprzednim porozumieniu z organami, których uzgodnienia były ze sobą sprzeczne, i uwzględnia to rozstrzygnięcie w decyzji kończącej postępowanie, wydanej w terminie 30 dni od dnia otrzymania uzgodnienia organów. Do porozumienia nie stosuje się przepisu art. 106 Kpa. Zatem dyspozycja normy, o której mowa w art. 77 ust. 9 u.i.o.ś. nie obejmuje przypadku, w którym nastąpiła odmowa uzgodnienia (negatywne uzgodnienie) przez jeden z organów współdziałających. Przepis ten stanowi bowiem o sytuacji, w której uzgodnienia organów uzgadniających są ze sobą sprzeczne.
Zdaniem Kolegium organ I instancji wypełnił zawarty w art. 7 Kpa nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oraz określony w przepisie art. 77 § 1 Kpa obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Przepis art. 7a § 1 Kpa odnosi się wyłącznie do sytuacji, w której przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia. Tymczasem sprawa o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczy przyznania stronie uprawnienia, a nie nałożenia na stronę obowiązku ani pozbawienia jej uprawnienia przyznanego wcześniej na mocy decyzji administracyjnej.
Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 8 § 1 Kpa, tj. zasady budowania zaufania do organów władzy publicznej. Omawiana zatem zasada ma przede wszystkim wymiar proceduralny. Oznacza to, że organ administracji powinien prowadzić postępowanie w sposób mający na celu realizację innych zasad postępowania administracyjnego w możliwie największym stopniu. Zasada zaufania odnosi się zatem do legalności wydawanych aktów (decyzji i postanowień), obowiązku informowania stron o istotnych okolicznościach faktycznych i prawnych, czynnego udziału stron w postępowaniu, przekonywania stron o zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, itp.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M.Z. zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę prawa procesowego poprzez naruszenie:
a) naruszenie art. 7 Kpa, poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,
b) naruszenie art. 7a Kpa, a więc zasady przyjaznej interpretacji przepisów,
c) naruszenie art. 8 Kpa, a więc zasady budowania zaufania do organów władzy publicznej,
d) naruszenie art 6 k.p.a. czyli zasady, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa,
e) art 77 kpa, poprzez wydanie decyzji administracyjnej bez pełnego rozpoznania sprawy,
f) "art. 107.1.6.kpa" w zakresie znaczących braków w uzasadnieniu decyzji Wobec postawionych tak zarzutów strona wniosła o :
a) przeprowadzenie dowodu z:
- decyzji administracyjnych Burmistrza Miasta Sulejowa o sygn. akt: PP.6730.157.2021 ustalającej skarżącemu warunki zabudowy sprzecznie z Planem Ochrony Parku, w celu udowodnienia faktu naruszania przez procedujące organy art. 8 kpa;
- przeprowadzenie dowodu z decyzji SKO w Piotrkowie Trybunalskim (znak: KO 420.175.2022) w celu udowodnienia faktu naruszania przez procedujące organy art. 8 kpa;
- przeprowadzenia dowodu z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji w zakresie budowy chlewni o wielkości przekraczającej 40 DP we wsi K. gmina S. w celu udowodnienia naruszenia przez Burmistrza Miasta Sulejowa dyspozycji art 8 ust. 2 kpa;
- o zwrócenie się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi z odezwą o udostępnienie treści postanowień w przedmiocie uzgodnienia warunków inwestycji w postaci chlewni w miejscowości B., Ż., B. i w K..
b) uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Piotrkowie Trybunalskim.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że zarówno Burmistrz Miasta Sulejowa jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim uczyniło podstawą rozstrzygnięcia akt prawny nie mający charakteru aktu prawa powszechnie obowiązującego. Rozporządzenie to zawiera w swej treści Plan Ochrony Parku Krajobrazowego. Plany ochrony wydane w oparciu o art 19 ustawy o ochronie przyrody nie stanowią prawa powszechnie obowiązującego i nie mogą być samoistnie podstawą do ograniczania prawa własności. Plany są aktami o charakterze strategicznym i nie są kierowane do obywateli lecz do organów planistycznych jednostek samorządu terytorialnego, które muszą je uwzględniać tworząc prawo lokalne o charakterze powszechnie obowiązującym. Powołując się na orzecznictwo NSA strona wskazała, że plany ochrony parków krajobrazowych stanowią jedynie wskazówki i wytyczne dla aktów prawa miejscowego. Zawarte w nich ustalenia do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz planów zagospodarowania przestrzennego adresowane są do organów uchwalających studium i plany, nie mogą natomiast być uznane za samoistne zakazy, wywierające bezpośrednie skutki prawne. Ustalenia te powinny być uwzględnione przy sporządzaniu aktów planistycznych, nie mają jednak wiążącego charakteru w sprawach o ustalenie warunków zabudowy. Pogląd ten jest akceptowany przez doktrynę gdzie wskazuje się, że kierowane są one do jednostek gmin i ich jednostek organizacyjnych odpowiedzialnych za planowanie oczywiście dyrektorzy tych jednostek organizacyjnych w postępowaniu uzgodnieniem będą kierować się postanowieniami planów ochrony. Również z art. 13b pkt 3 u.p.z.p. wynika, że w ogólnych planach gminy uwzględnia się występowanie obiektów i terenów chronionych na podstawie przepisów odrębnych. Jak zauważyło to samo Samorządowe Kolegium Samorządowe w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie
KO 420.175.2022 istnieje utrwalona i stabilna linia orzecznictwa NSA z której wynika, że plany ochrony nie mogą być samodzielną podstawą do wydawania decyzji odmawiających ustalenie czy to warunków zabudowy czy też środowiskowych uwarunkowań inwestycji.
W ocenie skarżącego również zastosowanie zasady ostrożności nie może prowadzić wprost do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji. Analiza zaskarżonej decyzji w kontekście przywołanej przez zasady przezorności wskazuje, że zasada ta stanowiła jedynie pretekst a nie uzasadnienie do wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Skarżący nie odnajduje tu powodów do zakazania prowadzonej przez niego działalności. Organ w pierwszej kolejności miał szereg możliwości takiego ustalenia środowiskowych warunków na etapie realizacji oraz eksploatacji, które w myśl przywoływanej zasady ostrożności zapobiegałyby hipotetycznym nawet wpływom inwestycji na krajobraz chroniony na terenie Parku Krajobrazowego.
Organ nie przeprowadził żądanych czynności w tym zakresie, arbitralnie uznając że zastosowanie środka najpoważniejszego jest uzasadnione Skoro organ postanowił skorzystać z najdalej idącego środka i w istocie zakazać prowadzenia działalności określonego rodzaju, to w uzasadnieniu powinien wskazać dlaczego zdecydował się na tak daleko idące ograniczenie prawa własności. Kwestie ochrony krajobrazu w kontekście przywołanego Planu Ochrony wynikającego
z rozporządzenia Wojewody Łódzkiego były już przedmiotem rozstrzygnięcia
w zakresie inwestycji czynionych przez stronę w zakresie posiadanego przez
nią gospodarstwa rolnego.
Organ zarówno pierwszej instancji jak i przedmiotowe Kolegium
w przywoływanym stanie faktycznym wydawały już decyzje (warunki zabudowy, decyzje o pozwoleniu na budowę) wprost stwierdzając, że Plany Ochrony nie mogą być powodem do odmowy wydania takich decyzji. Skarżący miał więc pełne prawo spodziewać się, że argumentacja tego rodzaju nie powinna mieć miejsca, skoro
w poprzednio prowadzonym postępowaniu uzyskał rozstrzygnięcie tej właśnie treści.
Organ nie uzasadnił czemu uznał, że w tym konkretnym przypadku należy odstąpić od utrwalonej przez organ praktyki w postaci uznawania, że Plan Ochrony nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego zwłaszcza w kontekście inwestycji planowanej w tej samej lokalizacji co do której skarżący uzyskał już decyzje administracyjną o charakterze inwestycyjnym.
Skarżący zauważył, że okoliczności związane z oceną środowiskową
w zakresie ochrony krajobrazu były wspólne dla wszystkich inwestycji prowadzonych w tej lokalizacji przez stronę. Strona ma świadomość, że w najbliższej okolicy powstały lub powstają inwestycje o podobnym rozmiarze i identycznym charakterze. Działania SKO mają więc w tym zakresie charakter dyskryminacyjny.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) (dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1112 ze zm.) (dalej: ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku, ustawa).
Zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
W kontrolowanej sprawie bezsporne jest, że teren planowanej inwestycji nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a także że znajduje się na obszarze Sulejowskiego Parku Krajobrazowego, dla którego obowiązującym aktem prawnym jest uchwała Nr XLVII/614/18 Sejmiku Województwa Łódzkiego z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie Sulejowskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 2018 r. poz. 1342).
W kontrolowanej w sprawie bezsporne jest również, że planowane przedsięwzięcie p.n. "Budowa budynku inwentarskiego - chlewni do chowu trzody chlewnej wraz z niezbędną infrastrukturą" na dz. nr ewid. [...] obręb [...], w którym to budynku inwentarskim prowadzony będzie chów trzody chlewnej o łącznej maksymalnej obsadzie 1488 sztuk (208,32 DJP), zalicza się, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 104 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.), do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Jak stanowi art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 6 sierpnia 2025 r., II SA/Bd 992/24, LEX nr 3984265, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). W związku z powyższym w kontrolowanej sprawie postanowieniem z dnia 10 lutego 2022 r. Burmistrz Sulejowa nałożył na skarżącego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla ww. przedsięwzięcia oraz określił zakres raportu oceny oddziaływania na środowisko.
Należy podkreślić, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych oraz decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - wydawanych na podstawie ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 418), co wynika z treści art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 72 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku).
Stosownie do art. 71 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania dla realizacji konkretnego przedsięwzięcia. Nie jest to decyzja uznaniowa. Oznacza to, iż organ właściwy do wydania tej decyzji winien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami powołanej ustawy i jest zobligowany wydać tę decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy (por. wyrok WSA w Gliwicach z 17 czerwca 2025 r., II SA/Gl 137/25, LEX nr 3887896, CBOSA).
Przesłanki wydania decyzji negatywnej, tzn. decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, muszą wynikać z konkretnie wskazanych uregulowań prawnych i faktycznych. Należy zaakcentować, że z ustawy wynika precyzyjnie określony katalog okoliczności uzasadniających odmowę wydania zgody na realizację przedsięwzięcia. Mianowicie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia można odmówić jedynie w razie wystąpienia niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 ustawy); odmowy uzgodnienia warunków realizacji przez organ uzgadniający (art. 77 ust. 1 ustawy), co wynika z wiążącego charakteru uzgodnienia; braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ustawy), gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 ustawy), jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (art. 81 ust. 3 ustawy).
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Ocena oddziaływania na środowisko jest więc szczególną procedurą mającą na celu ocenę skutków realizacji danego przedsięwzięcia na środowisko i jego elementy, decydującą o możliwości realizacji przedsięwzięcia. W sprawie takich inwestycji, jak inwestycja w kontrolowanej sprawie, do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko jest upoważniony organ niewyspecjalizowany w ochronie środowiska - w tym przypadku burmistrz (Burmistrz Sulejowa) (art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku).
Przed wydaniem decyzji, właściwy organ uzgadnia ją i opiniuje w zależności od wymagań ustawowych, z organami wyspecjalizowanymi wskazanymi w art. 77 ust. 1 ustawy w tym uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w drodze postanowienia, które wiąże organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, do którego nie stosuje się przepisów art. 106 § 3, 5 i 6 k.p.a. (art. 77 ust. 1, ust. 3, ust. 7 i ust. 10 ustawy). Nie budzi wątpliwości, że regionalny dyrektor ochrony środowiska z racji swoich kompetencji, jest w stanie samodzielnie ocenić wpływ inwestycji na środowisko, w oparciu o dane faktyczne wskazane w raporcie oceny oddziaływania na środowisko.
W rozpatrywanej sprawie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Łodzi (dalej: RDOŚ) postanowieniem z dnia 4 września 2024 r. odmówił uzgodnienia warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia.
W tym miejscu należy podkreślić, że ustawodawca, regulując w art. 77 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, procedurę dokonywania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przed wydaniem decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, stanowiącą współdziałanie organów administracji publicznej, o którym mowa w art. 106 k.p.a., wyłączył możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w tym trybie. Równocześnie nie zostało wyłączone zastosowanie art. 142 k.p.a., który stanowi, że postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Do weryfikacji postanowienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska jest uprawniony organ drugiej instancji i sąd administracyjny, niezależnie od instancji, w której sprawa jest rozpoznawana. Natomiast organ pierwszej instancji prowadzący postępowanie główne w przedmiocie decyzji o środowiskowych uwarunkowań jest związany takim postanowieniem (por. wyrok WSA w Poznaniu z 24 lipca 2025 r., IV SA/Po 330/25, LEX nr 3906355, CBOSA).
W ocenie Sądu, RDOŚ prawidłowo postanowieniem z 4 września 2024 r. dokonał negatywnego uzgodnienia w oparciu o kompletny materiał dowodowy. RDOŚ dysponował sporządzonym na potrzeby postępowania Raportem o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz jego aneksami. Nadto, był również w posiadaniu innej dokumentacji, o którą występował w trakcie postępowania uzgodnieniowego, tj. stanowiska Dyrektora Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Łódzkiego z 14 sierpnia 2024 r. jako wyspecjalizowanej jednostki zarządzającej ww. formą ochrony przyrody. We wskazanym stanowisku Dyrektor Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Łódzkiego podzielił stanowisko RDOŚ, co do sprzeczności z zapisami uchwały
Nr XLVII/614/18 Sejmiku Województwa Łódzkiego z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie Sulejowskiego Parku Krajobrazowego, wskazując "iż planowana inwestycja nie zachowuje lokalnych tradycji architektury, dominującą bryłą o dużej powierzchni zabudowy będzie kształtować dysharmonijne otaczający krajobraz. Prace budowlane prowadzone na taką skalę w znacznym stopniu zniekształcą rzeźbę terenu.".
RDOŚ uznał, że planowane przedsięwzięcie narusza ustanowione w uchwale nr XLVII/614/18 Sejmiku Województwa Łódzkiego w sprawie Sulejowskiego Parku Krajobrazowego (Dz.Urz.Woj.Łódzk. z 2018 r. poz. 1342) szczególne cele ochrony tego Parku, a przede wszystkim negatywnie wpłynie na walory krajobrazowe obszaru. Odnosząc się do powyższej oceny dokonanej przez RDOŚ należy zwrócić uwagę, że uchwała nr XLVII/614/18 Sejmiku Województwa Łódzkiego w sprawie Sulejowskiego Parku Krajobrazowego w § 2 pkt 6 ustala dla ochrony walorów krajobrazowych i kulturowych następujące cele: a) ochrona terenów o wybitnych walorach krajobrazowych, w szczególności krajobrazów rzecznych środkowego odcinka P., C. , ujściowego odcinka L., b) ochrona rolniczych krajobrazów otwartych, tj. pól uprawnych z tradycyjnym układem miedz, łąk, pastwisk, zarośli i zadrzewień śródpolnych, c) ochrona historycznego krajobrazu kulturowego o unikatowych wartościach wokół średniowiecznego Opactwa Cystersów w S., d) ochrona zabytków kultury materialnej, w tym charakterystycznych kapliczek, krzyży przydrożnych, stanowiących osobliwość Nadpilicza, miejsc pamięci narodowej, śladów historii regionu, e) zachowanie charakterystycznych cech tradycyjnej architektury wiejskiej, lokalnych tradycji i zachowanych elementów kultury niematerialnej, f) ochrona historycznych układów przestrzennych, g) ochrona istniejących stanowisk archeologicznych, miejsc koncentracji oraz potencjalnego występowania stanowisk archeologicznych, h) kształtowanie harmonijnego krajobrazu współczesnego, i) ochrona przed eksploatacją surowców naturalnych. Biorąc powyższe pod uwagę, należy uznać stanowisko RDOŚ za prawidłowe, bowiem planowane przedsięwzięcie narusza wprost zapisy § 2 pkt 6 lit. b i e, będącej aktem prawa miejscowego, uchwały w sprawie Sulejowskiego Parku Krajobrazowego. Nie może także umknąć uwadze, że § 3 ust. 1 powołanej uchwały wprowadza w Parku m.in. zakaz: - realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy; - wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym, przeciwosuwiskowym lub budową, odbudową, utrzymaniem, remontem lub naprawą urządzeń wodnych; - wylewania gnojowicy, z wyjątkiem nawożenia własnych gruntów rolnych; - prowadzenia chowu i hodowli zwierząt metodą bezściółkową.
Jak słusznie zauważył RDOŚ, a za nim organ II instancji, planowana inwestycja nie zachowuje lokalnych tradycji architektury, dominującą bryłą o dużej powierzchni zabudowy będzie kształtować dysharmonijne otaczający krajobraz. Prowadzone na dużą skalę prace budowlane (1900 m2 powierzchnia samego budynku chlewni) w znacznym stopniu zniekształca rzeźbę terenu i krajobraz. Tym samym planowane przedsięwzięcie negatywnie wpłynie na walory krajobrazowe obszaru, w tym zagrożenie fragmentacją wielkoobszarowych terenów otwartych, pozbawionych zabudowy. W aneksie do Raportu (załączonym 29 maja 2024 r. na wezwanie RDOŚ, tab. 19) wskazano, iż teren inwestycji zlokalizowany jest na gruntach ornych w otoczeniu zadrzewionych nieużytków i gruntów ornych. Większość budynków to względnie nowe zabudowania mieszkalne i gospodarcze zlokalizowane wzdłuż głównego szlaku komunikacyjnego. Planowana inwestycja jest oddalona ok. 200 m od zabudowań. Jak wynika z Planu zagospodarowania terenu projektowanego przedsięwzięcia inwestor planuje lokalizację budynków w odległości 240 m od najbliższej zabudowy mieszkaniowej. Zatem budynki powstaną nie w strefie zainwestowania terenu występującej wzdłuż drogi w miejscowości K., lecz planowaną chlewnię wraz z infrastrukturą towarzyszącą przewidziano do realizacji w mozaice krajobrazu rolniczego - pól uprawnych, pastwisk oraz lasów. Taki sposób zagospodarowania terenu inwestycji nie wpisuje się do założeń krajobrazowych wsi K., a zwłaszcza do najbliższego otoczenia - terenu upraw rolnych oraz łąk i lasów oraz zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zagrodowej. Jak trafnie podkreślił RDOŚ proces budowy i eksploatacji może w znacznym stopniu zaburzyć układ terenów ruralistycznych. Inwestycja nie wpisuje się w tradycyjny i rolniczy charakter regionu. Ma rację RDOŚ, że chów trzody chlewnej w ilości maksymalnej 1.488 szt. (208,32 DJP) w budynku o pow. 1900 m2 z pewnością nie stanowi tradycyjnego charakteru regionu, gdzie jak wynika z Raportu znajduje się zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i zagrodowa. Ma także rację RDOŚ, że wprowadzenie nowej zabudowy o charakterze zbliżonym do przemysłowego na tereny do tej pory od niej wolne, należy uznać za wprowadzanie negatywnych zmian w krajobrazie, a przy skali przedmiotowego przedsięwzięcia oraz lokalizacji w granicach Sulejowskiego Parku Krajobrazowego oddziaływanie będzie istotne.
RDOŚ stwierdził także, co za prawidłowe stanowisko uznał także organ II instancji, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia, nie jest możliwa ze względu na występujące sprzeczności przedmiotowego zamierzenia z zapisami rozporządzenia Nr 29/2006 Wojewody Łódzkiego z 3 listopada 2006 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony Sulejowskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego Nr 380 poz. 2946). W pkt 2 tabeli zawartej w § 17 załącznika nr 1 do rozporządzenia Wojewody Łódzkiego nr 29/2006 z 3 listopada 2006 r. został ustanowiony zakaz w brzmieniu: "Wprowadzenie ograniczenia wysokości budynków do 9m w najwyższym punkcie dachu, zakaz budowy obiektów o powierzchni zabudowy w jednej bryle przekraczającej 300m2.".
W kontrolowanej sprawie osią sporu jest czy wskazany wyżej zakaz zawarty w Planie ochrony Sulejowskiego Parku Krajobrazowego jest wiążący dla organów orzekających w sprawie planowanej inwestycji.
W ocenie Sądu, jako nieznajdujące podstaw prawnych, należy ocenić stanowisko skarżącego, że plan ochrony dla parku krajobrazowego ze swej istoty nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego, nie może zatem stanowić podstawy prawnej dla decyzji administracyjnych. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 4a pkt 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (dalej: ustawa o ochronie przyrody), plan ochrony dla parku krajobrazowego jest aktem prawa miejscowego, w części dotyczącej wprowadzenia zakazów, o których mowa w art. 17 ust. 1a. Stosownie zaś do art. 17 ust. 1a pkt 2 lit. a-c ustawy o ochronie przyrody, w parku krajobrazowym, w strefach, o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 7, dla terenów nieobjętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wprowadza się zakazy: lokalizowania nowych obiektów budowlanych, lokalizowania nowych obiektów budowlanych odbiegających od lokalnej formy architektonicznej, lokalizowania nowych obiektów budowlanych o wysokości przekraczającej 2 kondygnacje lub 7 m.
Skoro zatem Plan ochrony Sulejowskiego Parku Krajobrazowego wprowadza zakaz ujęty przytoczonymi powyżej normami, to organy orzekające w tej sprawie są zobligowane taki zakaz respektować jako zakaz określony przepisami aktu prawa powszechnie obowiązującego. Już tylko z prostego porównania planowanej powierzchni zabudowy chlewni (ok. 1900 m2) z treścią analizowanego zakazu należy dojść do konkluzji, że przedmiotowa inwestycja narusza Plan ochrony Sulejowskiego Parku Krajobrazowego, a zatem obliguje to organy do odmownego załatwienia wniosku inwestora.
Powyższe zobligowanie do odmowy w kontrolowanej sprawie wynika także z odmowy uzgodnienia warunków przez RDOŚ. Trzeba bowiem pamiętać, o czym już była mowa, że organ pierwszej instancji prowadzący postępowanie główne w przedmiocie decyzji o środowiskowych uwarunkowań jest związany takim postanowieniem (por. wyrok NSA z 21 listopada 2024 r., III OSK 1060/23, LEX nr 3833443, CBOSA).
Należy także podkreślić, że dokonywane przez skarżącego uzupełnienia raportu nastąpiły w taki sposób, że nie usunęły niezgodności z planem ochrony Sulejowskiego Parku Krajobrazowego. W szczególności, jak słusznie zauważył RDOŚ przesłane przez inwestora przy piśmie z 9 października 2024 r. dodatkowe materiały i wyjaśnienia (przesłane dalej organom wyspecjalizowanym w przy pismach z 28 października 2024 r.) nie wprowadziły zmian w obrębie kluczowych elementów planowanego przedsięwzięcia.
Reasumując, w kontrolowanej sprawie, w prawidłowo ustalonym i nie budzącym wątpliwości stanie faktycznym sprawy, trafnie doszło do wydania decyzji o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a okoliczności z tym związane zostały w pełni wykazane i uzasadnione, spełniając wymogi art. 7, art. 77
§ 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 6, 7a, 8 i 107 ust. 1 pkt 6 k.p.a.
Powyższe prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wbrew zarzutom skargi nie naruszają przepisów prawa materialnego, a także procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się natomiast do wniosków dowodowych skarżącego zawartych w skardze wskazać należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest orzekanie przez sąd na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.), przy czym p.p.s.a. dopuszcza możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, ograniczonego jedynie do dowodu z dokumentu, uzależniając jednak możliwość jego przeprowadzenia od łącznego spełnienia przesłanek, o których mowa w powołanym art. 106 § 3 p.p.s.a., tj.: 1) jeśli przeprowadzenie dowodu jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie i 2) nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przy czym sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., może mieć miejsce wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Przywołany przepis wyraźnie stanowi o przeprowadzeniu dowodu, a nie o prowadzeniu postępowania dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2023 r., II GSK 767/22, LEX nr 3512263, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie nie powstały jednak, zdaniem Sądu, istotne wątpliwości, które powodowałyby konieczność przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącego dowodu z dokumentów – wskazanych przez skarżącego decyzji administracyjnych. Sąd podkreśla, że z przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika, że dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, nie zaś obowiązkiem sądu. Brak przeprowadzenia dowodu (czy z urzędu, czy na wniosek) nie może być postrzegane jako naruszenia prawa procesowego, w rozumieniu wskazanego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2023 r., II OSK 202/20, LEX nr 3517159, CBOSA). W pozostałym zakresie wnioski dowodowe skarżącego nie mogą być uwzględnione, ponieważ "sądy administracyjne nie prowadzą postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikują legalność wydanych przez organy administracji aktów lub podjętych czynności (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2023 r., I GSK 1243/22, LEX nr 3504459, CBOSA).
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
MR
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło