II SA/Łd 593/14

Dnia 30 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2014 roku przy udziale - sprawy ze skargi K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat A. G.-P. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększone o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. a.bł. Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) – w skrócie "K.p.a." – oraz art. 2 pkt 7 lit. d), art. 19 ust. 1 oraz art. 23 ust. 1, ust. 5, ust. 6 i ust. 7 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2012r., poz. 1228 ze zm.) – powoływana także jako: "ustawa", utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...], orzekającej o uznaniu za nienależnie pobrane przez K. O. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na dziecko D. D. za okres od 1 sierpnia 2012r. do 31 sierpnia 2012r. w kwocie 400,00 zł. W uzasadnieniu decyzji Kolegium w pierwszej kolejności wyjaśniło, jakie świadczenia ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów kwalifikuje jako nienależnie pobrane oraz jaki jest tryb ich zwrotu. Następnie organ odwoławczy stwierdził, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]., nr [...] przyznano K. O. prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na dziecko D. D. na okres od 1 sierpnia 2012r. do 30 września 2012r. w wysokości 400,00 zł miesięcznie, uznając, iż zostały spełnione kryteria określone w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Dalej wyjaśniono, że w dniu 16 grudnia 2013r. do organu I instancji wpłynęło zaświadczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Ł. w Ł. z dnia 12 grudnia 2013r. o dokonanych wpłatach, z którego wynikało, że w okresie pobierania przez K. O. świadczeń z funduszu alimentacyjnego tj. w dniu 12 sierpnia 2012r. otrzymała ona alimenty bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego D. D. w wysokości 400,00 zł., a w dniu 18 sierpnia 2012r. w wysokości 130,00 zł. Kolegium podniosło także, że w dniu 30 grudnia 2013r. K. O. stawiła się w organie I instancji i oświadczyła, iż nie dokonała zwrotu otrzymanych alimentów w kwocie 530,00 zł. do Komornika prowadzącego postępowanie egzekucyjne. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego K. O.a otrzymała alimenty w wysokości 530,00 zł. z pominięciem kolejności zaspokajania należności ustalonej przez ustawodawcę w art. 28 ust. 1 ustawy, a więc świadczenie z funduszu alimentacyjnego na dziecko D. D. nie przysługiwało K. O. za sierpień 2012r. Ponieważ K. O. otrzymała od dłużnika alimentacyjnego alimenty w kwocie 530,00 zł., tj. przewyższającej wysokość otrzymanego w tym okresie świadczenia z funduszu alimentacyjnego, to zdaniem organu II instancji świadczenie z funduszu alimentacyjnego za ww. okres w wysokości 400,00 zł. należało uznać za świadczenie nienależnie pobrane. Kolegium dodało, że o przypadkach, w których nie przysługuje prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jak również o obowiązku niezwłocznego poinformowania organu I instancji o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń, K. O. była pouczona we wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz w decyzji przyznającej świadczenia. Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyła K. O. powołując się na art. 833 § 6 ustawy Kodeks postępowania cywilnego. Skarżąca wyjaśniła, że skoro miała zasądzone alimenty od marca 2012r., to niezależnie od przyznanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego może przyjąć alimenty od ojca dziecka za miesiące marzec, kwiecień i maj. Przyznała się, że na pokwitowaniach otrzymania alimentów bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego nie wpisała, że są to zaległe alimenty za okres poprzedzający wydanie decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – w skrócie: "P.p.s.a.". Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala, stosownie do art. 151 P.p.s.a. W pierwszej kolejności wskazać należy, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a więc ewentualny zwrot nienależnie pobranych świadczeń będzie dochodzony w trybie egzekucji administracyjnej, a nie egzekucji sądowej uregulowanej w ustawie Kodeks postępowania cywilnego. W związku z tym powołany przez skarżącą przepis art. 833 § 6 K.p.c. nie ma w sprawie żadnego zastosowania, a sąd administracyjny nie jest uprawniony do wyjaśniania stronie znaczenia tego przepisu. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ww. ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Za nienależnie pobrane świadczenia w myśl art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy uważa się m.in. świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. Stosownie natomiast do art. 28 ust. 1 ustawy w okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zaspokaja w następującej kolejności: 1) należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia; 2) należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - do ich całkowitego zaspokojenia; 3) należności wierzyciela alimentacyjnego - do ich całkowitego zaspokojenia; 4) należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974r. o funduszu alimentacyjnym - do ich całkowitego zaspokojenia (...). Powyższe przepisy oznaczają, że w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego osoba uprawniona nie może otrzymywać jakichkolwiek kwot tytułem alimentów od organu egzekucyjnego ani od dłużnika alimentacyjnego, do czasu całkowitego uregulowania przez dłużnika należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Nie ulega natomiast wątpliwości, że skarżąca pobrała w sierpniu 2012r. alimenty bezpośrednio od ojca dziecka, czego z resztą skarżąca nie kwestionuje. Twierdzenia skarżącej, że skoro sąd zasądził jej alimenty od marca 2012r., to otrzymana kwota 530 zł bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego była dokonana tytułem zaległych alimentów, tj. za okres od marca do lipca 2012r. nie zasługują na uwzględnienie po pierwsze dlatego, że skarżąca w żaden sposób nie udokumentowała, że wypłata ww. alimentów dotyczyła zaległego okresu, tj. sprzed wydania decyzji o przyznaniu jej świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Po drugie skarżąca nie poinformowała organu o pobraniu tych świadczeń, do czego była zobowiązana i o czym była pouczona zarówno we wniosku o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jak również z wydanej w tym przedmiocie decyzji. Stąd należy uznać, że skarżąca pobrała nienależnie świadczenia wypłacone z funduszu alimentacyjnego. Na marginesie dodać należy, że przedmiotem niniejszego postępowania została objęta jedynie kwota alimentów pobrana przez skarżącą bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego w sierpniu 2012r., natomiast kwota alimentów pobranych w lipcu 2012r. słusznie nie była brana przez organ pod uwagę, jako że była wypłacona skarżącej przed dniem ustalenia jej prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wynikającego z decyzji organu I instancji z dnia 8 sierpnia 2012r. W tym stanie rzeczy sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Decyzja została wydana w oparciu o prawidłowo zastosowane przepisy prawa materialnego, po wyczerpującym wyjaśnieniu wszelkich okoliczności faktycznych sprawy i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, z poszanowaniem zasad wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Uzasadnienie decyzji zawiera wszystkie wymagane przepisami elementy, o których mowa w art. 107 § 3 K.p.a., w szczególności zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. a.tp W związku z powyższym sąd, n A../A/’SAL\A.TP.Aa.TP....