II SA/Łd 594/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2008 r. sprawy ze skargi A. W. i S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę. LS Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy D. działając na podstawie art. 46a ust. 1 i ust. 7 pkt 4, art. 48 ust. 2 pkt 1, art. 56 ust. 1,2 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 62 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku M. i P. małż. S. w sprawie wydania decyzji środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego – brojlernia o obsadzie do 89,60 DJP z towarzyszącą infrastrukturą budowlaną (rozbudowa obiektu chowu drobiu do docelowej obsady 143,36 DJP) w miejscowości S. 44 na działce oznaczonej nr ewidencyjnym 1124/1 wyraził zgodę na realizację planowanego przedsięwzięcia ustalając środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż inwestycja zaliczana jest do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, więc nałożono na inwestorów obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a całe postępowanie prowadzono z udziałem lokalnej społeczności, w trakcie którego nie zostały zgłoszone żadne uwagi i wnioski. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli A. i S. małż. W., M. D., R. D. i J. D. W uzasadnieniu odwołania podnieśli, iż planowane przedsięwzięcie, a zwłaszcza budynki inwentarskie usytuowane będą zbyt blisko zabudowy mieszkaniowej. Wskazali, iż liczba chowu brojlerów, która może wynosić około 35,800 sztuk, a także wysokie stężenie emisji zanieczyszczenia powietrza wpłynie negatywnie na stan zdrowia lokalnej społeczności. Podnieśli, iż na 20 ha nieruchomości należącej do inwestorów jest wystarczająco dużo miejsca aby planowana inwestycja mogła być w inny sposób usytuowana. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. działając w oparciu o treść art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 62 k.p.a po rozpoznaniu odwołania M. D., R. D. i J. D. umorzyło postępowanie odwoławcze, podnosząc w uzasadnieniu, iż z nadesłanego aktualnego wypisu z ewidencji gruntów wynika, że właścicielami działek sąsiadujących z terenem planowanego przedsięwzięcia są jedynie A. i S. małż. W. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez A. i S. małż. W. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy odwołując do treści art. 46-57 ustawy – Prawo ochrony środowiska wskazał, iż orzekając ponownie w rozpatrywanej sprawie organ I instancji przeprowadził postępowanie dotyczące oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, ustalając w sposób szczegółowy jego warunki, jednakże nie zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wymagań z zakresu ochrony środowiska, jakie musi spełnić planowane przedsięwzięcie o których mowa w art. 56 ust. 2 pkt 3 ustawy i które muszą zostać uwzględnione w projekcie budowlanym inwestycji. Orzekając w kwestii wymagań dotyczących ochrony środowiska w związku z planowanym przedsięwzięciem organ I instancji ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że na terenie działki oznaczonej nr ewidencyjnym 1124/1 nie występują obiekty kultury materialnej, obszary ochrony krajobrazu kulturowego oraz stanowiska archeologiczne. Podczas gdy w świetle powołanych przepisów ustawy wymagania dotyczące ochrony środowiska muszą być konkretne "możliwe do uwzględnienia w projekcie budowlanym" i wiążące dla inwestora, powinny ponadto uwzględniać elementy charakteryzujące wpływ obiektu budowlanego na środowisko i jego wykorzystywanie. Ponadto organ I instancji umieścił w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia dotyczące usytuowania planowanych obiektów, ich odległości od granicy działki oraz innych obiektów budowlanych, podczas gdy kompetencje w tym zakresie posiadają wyłącznie organy nadzoru budowlanego. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący – A. i S. małż. W. wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji i przeprowadzenie postępowania dowodowego. Podnieśli, iż rozbudowa brojlerni do planowanej obsady 143,36 DJP może znacząco oddziaływać na środowisko, a usytuowanie fermy w bezpośredniej odległości (około 50-60m) od zabudowań mieszkalnych uniemożliwi normalną egzystencję, powodując skażenie atmosfery, wód gruntowych i gleby. Zaskarżona decyzja zdaniem skarżących została wydana tylko na podstawie przedłożonej dokumentacji bez przeprowadzania koniecznej w tym przypadku wizji lokalnej i opinii Państwowego Inspektora Sanitarnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co należy podkreślić, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpatrując skargę, w tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy w pierwszej kolejności podkreślić należy, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] wydana została w oparciu o normę art. 138 § 2 k.p.a, który stanowi, iż organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Cytowany przepis upoważnia organ odwoławczy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, możliwym do zastosowania jedynie w przypadkach określonych w powołanym przepisie. W rozpoznawanej sprawie, z racji jej charakteru (ocena legalności decyzji kasacyjnej), rozważeniu podlegała więc kwestia spełnienia przesłanek, określonych w art. 138 § 2 k.p.a., uprawniających organ odwoławczy do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia. W tym zakresie natomiast, stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. uznać należy za prawidłowe. Konieczność bowiem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości ma miejsce w szczególności wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, a brak ten nie może być sanowany w postępowaniu odwoławczym, bowiem naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania. Przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości będzie niezbędne również wtedy, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy naruszył przepisy postępowania w takim stopniu, które czynią sprawę niewyjaśnioną w całości, co z kolei nie zezwala organowi drugiej instancji na zastosowanie art. 136 k.p.a. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.). Zgodnie z art. 46a ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska, postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu podejmującego realizację przedsięwzięcia. Stosownie zaś do art. 56 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ określa: 1) rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia; 2) warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich; 3) wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym; 4) wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii; 5) wymogi w zakresie ograniczania transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie dotyczące transgranicznego oddziaływania na środowisko; 6) w przypadku, o którym mowa w art. 135 ust. 1 - stwierdzenie konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] zawiera elementy określone w art. 56 ust. 2 ustawy, oprócz wymagań z zakresu ochrony środowiska, o których mowa w art. 56 ust. 2 pkt 3, które musi spełnić planowane przedsięwzięcie i które muszą zostać uwzględnione w projekcie budowlanym inwestycji. Orzekający w niniejszej sprawie odnosząc się bowiem w treści swej decyzji do warunków, jakie musi spełnić planowane przedsięwzięcie ograniczył się do stwierdzenia, że "na terenie działki oznaczonej nr ewidencyjnym 1124/1 nie występują obiekty kultury materialnej, obszary ochrony krajobrazu kulturowego oraz stanowiska archeologiczne". Wobec tak "skonstruowanych" wymagań dotyczących ochrony środowiska, słusznie postąpił organ odwoławczy uznając, iż w świetle powołanych przepisów ustawy, tak określone wymagania konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym naruszają przepis art. 56 ust. 2 pkt 3 ustawy. Ustalając bowiem stosowne wymagania w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, organ orzekający zobowiązany jest stwierdzić, czy planowane przedsięwzięcie oddziaływuje na środowisko w stopniu przekraczającym dopuszczalne w tym względzie normy określone stosownymi przepisami prawa, szczególnie w strefach przebywania ludzi. Wymagania dotyczące ochrony środowiska muszą być natomiast konkretne "możliwe do uwzględnienia w projekcie budowlanym" i wiążące dla inwestora, powinny uwzględniać elementy charakteryzujące wpływ danego obiektu budowlanego na środowisko i jego wykorzystywanie. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia stanowi bowiem ustawowo określoną formę oceny dopuszczalności realizacji inwestycji przez pryzmat zachowania prawnie określonych wymagań w zakresie ochrony środowiska. W świetle przedstawionych powyżej okoliczności, zaskarżona decyzja jest korzystna dla strony skarżącej, bowiem uchyla decyzję organu I instancji i przekazuję sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania w celu przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego i wskazania (sprecyzowania) wymagań, jakie musi spełnić planowane przedsięwzięcie w zakresie ochrony środowiska. Brak ten nie mógł być sanowany w postępowaniu odwoławczym, bowiem naruszyłoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania. W tym stanie rzeczy, z uwagi na fakt, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, a przytoczona w uzasadnieniu decyzji argumentacja w pełni zasługuje na akceptację, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.