II SA/Łd 594/11

Dnia 3 sierpnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2011 roku sprawy ze skargi C. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98, poz. 1071 ze zm., w skrócie K.p.a.), umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wniosku C. S. z dnia 7 lutego 2011r., dotyczącego przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego w ustawie z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395, ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ administracji wskazał, iż postępowanie w sprawie przyznania C. S. uprawnienia do świadczenia pieniężnego było już prowadzone i zostało zakończone decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] o odmowie uchylenia decyzji własnej z dnia [...] nr [...] oraz decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] Nr [...]. Strona pomimo pouczenia nie zwróciła się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w ustawowym terminie 14 dni. Następnie organ administracji zauważył, iż wniosek z dnia 7 lutego 2011r., dotyczący przyznania uprawnienia pieniężnego jest tożsamy z już rozpoznanym, w postępowaniu zakończonym prawomocną decyzją, wnioskiem strony z dnia 24 marca 2010r. (data wpływu do organu). Organ administracji podniósł, że przy rozpatrywaniu sprawy, zakończonej decyzją z dnia [...] zostały wzięte pod uwagę wnioski zawarte w uzasadnieniu do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009r. sygn. akt K 49/07 (Dz. U. Nr 220, poz. 1734), natomiast nadesłane dokumenty były już ocenione w zakończonym postępowaniu, a od dnia wydania prawomocnej decyzji stan prawny i orzecznictwo Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie uległy zmianie. Z uwagi na fakt, iż sprawa wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego została już wcześniej rozstrzygnięta wymienioną decyzją ostateczną, organ administracji umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. Pismem z dnia 7 marca 2011r. C. S. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku przytoczyła okoliczności wykonywania przez siebie pracy przymusowej, a także wyjaśniła, iż z powodu choroby nie wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...]. Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ administracji wskazał, iż kolejna decyzja podjęta w niniejszej sprawie przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych byłaby obarczona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., polegającą na ponownym rozstrzygnięciu sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. W ocenie organu administracji analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, iż organ wydając kolejną decyzję na wniosek strony, orzekłby po raz kolejny (w tym samym trybie) w tej samej sprawie administracyjnej. Według organu administracji nie budzi wątpliwości, że w niniejszej sprawie zachodzi tożsamość, zarówno podmiotowa, jak i przedmiotowa. Skargę na ostateczną decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosła C. S., opisując okoliczności wykonywania przez nią pracy przymusowej. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli legalności jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych [...] utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wniosku skarżącej z dnia 7 lutego 2011r. o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ustawie z dnia 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U Nr 87, poz. 395 ze zm.). Innymi słowy Sąd zbadał zaskarżoną decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego pod względem zgodności z przepisami postępowania. Sąd nie oceniał natomiast kwestii merytorycznych związanych ze stosowaniem przepisów prawa materialnego. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 105 § 1 K.p.a., zgodnie z którym jeżeli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez jej rozstrzygnięcie co do jej istoty (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarz do ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, 11. wydanie, Warszawa 2011, str. 410 i nast.). W razie stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania organ zobligowany jest do umorzenia postępowania, na co wskazuje użyty w dyspozycji przepisu zwrot "wydaje". W związku z powyższym należy zauważyć, że wniosek skarżącej z dnia 7 lutego 2011r. zainicjował nowe postępowanie administracyjne organu w sprawie uchylenia decyzji z dnia [...] nr [...] oraz decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] Nr [...], zatem wszczął postępowanie w tej samej sprawie, która została zakończona decyzją ostateczną z dnia [...] odmawiającą uchylenia decyzji w trybie art. 154 § 1 K.p.a. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż decyzja z dnia [...] zapadła w stanie prawnym istniejącym po wydaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009r. sygn. akt K 49/07 (Dz. U. Nr 220, poz. 1734), zatem wcześniejsze decyzje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych tj. decyzje z dnia [...] oraz z dnia [...], wydane w poprzednio obowiązującym stanie prawnym, nie były przedmiotem analizy. Okolicznością uzasadniającą umorzenie postępowania w sprawie o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego była więc tożsamość sprawy administracyjnej. Wspomniana tożsamość sprawy zachodzi w sytuacji, wystąpienia tych samych podmiotów w sprawie, których interesów prawnych lub obowiązków dotyczy wynik postępowania, tego samego przedmiotu oraz tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Należy zatem stwierdzić, że organ administracji prawidłowo zauważył, że w niniejszej sprawie zachodzi tożsamość sprawy administracyjnej w stosunku do tej zakończonej decyzją z dnia [...], bowiem dotyczy tej samej osoby skarżącego, ponadto występuje tożsamość przedmiotu, którym jest sprawa uchylenia, na podstawie art. 154 § 1 K.p.a., decyzji ostatecznej w przedmiocie uprawnienia do świadczenia pieniężnego. Nie uległ również zmianie stan prawny, ani stan faktyczny sprawy. Decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stała się ostateczna w związku z tym, że strona nie wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 K.p.a. W tej sytuacji skoro organ administracji ostateczną decyzją z dnia [...] odmówił uchylenia decyzji własnej, to w ocenie Sądu organ zasadnie umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie administracyjne wszczęte kolejnym wnioskiem złożonym z dnia 7 lutego 2011r. W motywach decyzji organ administracji trafnie zatem podkreślił, że decyzja merytoryczna ponownie rozstrzygająca sprawę już poprzednio rozstrzygniętą decyzją ostateczną (tożsamą) obarczona by była istotną wadą, określoną w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. stanowiącą podstawę stwierdzenia nieważności tej decyzji. W orzecznictwie został wyrażony pogląd zgodnie z którym procedura rozpoznawania wniosku o zmianę lub uchylenie decyzji w trybie art. 154 K.p.a. nie przewiduje wydania rozstrzygnięcia w postaci odmowy wydania decyzji z tego powodu, iż sprawa została już rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją. Niedopuszczalne jest zatem wydanie ponownie rozstrzygnięcia o odmowie uchylenia decyzji z uzasadnieniem, że sprawa była już przedmiotem rozpoznania. Byłoby to bowiem w istocie wydanie drugiej decyzji w tej samej sprawie (por. wyroki: WSA w Szczecinie z dnia 10 lutego 2010r., sygn. akt II SA/Sz 1296/09; WSA we Wrocławiu z dnia 25 marca 2009r., sygn. akt IV SA/Wr 6/09; WSA w Warszawie z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 278/04; wszystkie publikowane w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. j.m.