II SA/Łd 6/13

Dnia 9 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2013 roku sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. LS Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy A. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości – działki nr 47/6 w miejscowości S., gm. A. Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy A. ustalił jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości – działki nr 47/6 w wyniku uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Uchwałą Rady Gminy A. nr [...] z dnia [...] którą obciążył M. i W. S. Organ wyjaśnił, że na mocy decyzji Wójta Gminy A. z dnia [...] został zatwierdzony podział działki nr 47/3, położonej w gminie A., w wyniku którego powstała działka nr 47/6. W. i M. S. w dniu 17 października 2007 r. zbyli działkę nr 47/6. Podstawą ustalenia wysokości jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości była uchwała Rady Gminy A. z dnia [...] nr [...] oraz operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego. Decyzja ustalająca opłatę stała się ostateczna. W dniu 8 listopada W. S. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. wniósł o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia przedmiotowej opłaty, podnosząc, że w wyniku uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie nastąpił wzrost wartości działki nr 47/3. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy A. odmówił wznowienia postępowania w sprawie określenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr 47/6, o pow. 1193 m², położonej w obrębie [...], zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy A. z dnia [...]. Organ stwierdził, że nie zaistniała przyczyna wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wydaną w oparciu o dowody, które okazały się fałszywe (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.), bowiem Państwo S. nie przedstawili orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego sfałszowanie dowodów, jak również nie wykazali, że zachodzą okoliczności powodujące brak możliwości uzyskania takiego orzeczenia na skutek upływu czasu lub innych przyczyn określonych w przepisach. W. S. pokwitował odbiór postanowienia w dniu 19 września 2012 r. Pismem z dnia 15 września 2012 r. (nadanym w dniu 26 września 2012 r. ) W. S. wniósł zażalenie na postanowienie Wójta Gminy A. z dnia [...]. Wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium podniosło, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone w dniu 23 lipca 2012 r. przy pierwszej próbie doręczenia przez awizo tj. w trybie art. 44 § 1 pkt 1 i § 4 k.p.a., a późniejsze dwukrotne doręczenie tego samego postanowienia było bezskuteczne prawnie. Siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia, zdaniem organu upłynął w dniu 2 sierpnia 2012 r., bowiem 23 lipca 2012 r. (sobota) i 24 lipca 2012 r. (niedziela) były dniami ustawowo wolnymi od pracy. Dlatego też, zażalenie nadane przez W. S. w dniu 26 września 2012 r. zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 141 § 2 k.p.a. Organ dodał, że warunkiem skuteczności czynności procesowej jest zachowanie ustawowego terminu do jej wykonania, zatem uchybienie terminu powoduje bezskuteczność zażalenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi W. S. zarzucił naruszenie art. 8, art. 10, art. 89 § 2, i art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 4 k.p.a. Zdaniem skarżącego organ winien był wznowić postępowanie w sprawie, bowiem ostateczna decyzja wydana została w oparciu o fałszywe dowody, ponadto organ nie przeprowadził rozprawy administracyjnej z jego udziałem. Podkreślił, że wbrew twierdzeniom organu zachował 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do uregulowania art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala. W stanie faktycznym niniejszej sprawy organ drugiej instancji zaskarżonym postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez skarżącego zażalenia na postanowienie Wójta Gminy A. z dnia [...], którym odmówiono wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tegoż organu z dnia [...]. Analizując prawidłowość powyższego rozstrzygnięcia wskazać należy, iż stosownie do art. 141 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego - w toku postępowania administracyjnego, zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszona ustnie - od dnia jego ogłoszenia. Szczegółowe uregulowania prawne dotyczące doręczania stronom korespondencji zawarte są w przepisach rozdziału VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do treści art. 40 § 1 pisma doręcza się stronie, jej przedstawicielowi, lub pełnomocnikowi (§ 2). W myśl art. 42 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§1). Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2), a w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). Stosownie natomiast do treści art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Zgodnie natomiast z art. 44 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a.: 1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (§ 1), zaś zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). Nadto, w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3), zaś doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). Wobec powyższego podstawowym warunkiem zastosowania przytoczonego wyżej przepisu jest niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 k.p.a. (adresat był nieobecny w miejscach wskazanych w tym przepisie – mieszkaniu, miejscu pracy lokalu organu) i art. 43 k.p.a. (doręczyciel w przypadku nieobecności adresata nie zastał również dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy, bądź osoby te nie podjęły się oddania pisma adresatowi). Następnie koniecznymi warunkami dla skuteczności doręczenia przewidzianego w art. 44 k.p.a. jest przechowanie pisma przez okres czternastu dni w placówce pocztowej (w przypadku doręczenia przez pocztę) oraz umieszczenie zawiadomienia (awiza) o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej – w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku, gdy adresat nie podjął przesyłki w terminie siedmiu dni (liczonych od pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w art. 44 § 1 k.p.a.) na doręczającym ciąży obowiązek powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki, w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. W przedmiotowej sprawie odbiór postanowienia z dnia [...] skarżący pokwitował w dniu 19 września 2012 r., jednakże nie była to jedyna próba doręczenia postanowienia. Jak wynika z akt administracyjnych doręczenie z dnia 19 września 2012 r. poprzedzały jeszcze dwie próby doręczenia. Pierwsza przesyłka, skierowana na prawidłowy adres strony, została nadana w urzędzie pocztowym w A. w dniu 4 lipca 2012 r., była następnie awizowana w dniu 6 lipca 2012 r., awizowana powtórnie w dniu 16 lipca 2012 r., natomiast zwrócona z uwagi na jej niepodjęcie w terminie – 24 lipca 2012 r. Przesyłka była zatem dwukrotnie awizowana, spoczywała przez okres co najmniej 14 dni w placówce pocztowej i nie została podjęta w tym terminie przez jej adresata. Ponadto, na przesyłce doręczyciel umieścił informację o miejscu spoczywania przesyłki (Urząd Pocztowy nr 41 w Ł.) oraz informację, że zawiadomienie w tej sprawie pozostawiono w skrzynce oddawczej adresata. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych od daty pierwszego awiza do dnia zwrotu przesyłki do nadawcy musi upłynąć pełne 14 dni (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie). Jeżeli adresat nie zgłosi się po odbiór pisma, datą doręczenia jest dzień, w którym upłynął czternastodniowy termin do jego odbioru, liczony od dnia następnego po złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy (por. wyrok NSA z dnia 31 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1371/10 publ. LEX nr 737484; postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2008 r. sygn. akt I OZ 762/08 publ. LEX nr 493685; wyrok WSA w Kielcach z dnia 15 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Ke 431/08 publ. LEX nr 528045). Przedstawiony materiał dowodowy nie budzi wątpliwości i pozwala uznać, że już pierwsza próba doręczenia postanowienia organu I instancji była skuteczna, a doręczenie przesyłki adresatowi nastąpiło z dniem 20 lipca 2012 r. (piątek). Termin do złożenia zażalenia upłynął w dniu 27 lipca 2012 r. Jeśli nastąpił skutek prawny doręczenia, każde późniejsze ponowne doręczenie stronie aktu administracyjnego nie powoduje ponownego otwarcia dla strony terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 2497/10 publ. LEX nr 996753). W sytuacji, gdy dochodzi do doręczenia zastępczego, nie ma potrzeby ponawiania prób doręczenia postanowienia do rąk własnych adresata (por. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 1596/10 publ. LEX nr 1151942). Słusznie zatem wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., że postanowienie o odmowie wznowienia postępowania z dnia [...] zostało skutecznie doręczone już przy pierwszej próbie, a kolejne doręczenia dokonywane przez organ administracji miały jedynie charakter informacyjny i nie otwierały terminu do jego zaskarżenia. Co prawda organ II instancji błędnie wskazał dzień, w którym nastąpiło doręczenie zastępcze (23 lipca 2012 r.), jednak okoliczność ta nie miała wpływu na wynik sprawy, bowiem zażalenie W. S. nadane w dniu 26 września 2012 r. i tak zostało wniesione z uchybieniem terminu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. LS