II SA/Łd 600/08
PostanowienieWSA w Łodzi2008-12-05
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Joanna Sekunda-Lenczewska, Grzegorz Szkudlarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowe w sprawie dotyczącej obowiązku zwrotu zwaloryzowanej należności tytułem odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość powinno zostać umorzone, jeśli obowiązek ten został już zrealizowany przez uczestnika postępowania?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie, ponieważ stało się ono bezprzedmiotowe. Skarżąca nie kwestionowała zwrotu nieruchomości, a jedynie obawiała się obowiązku spłaty. Ponieważ obowiązek spłaty został już zrealizowany przez uczestnika postępowania, przedmiot zaskarżenia przestał istnieć, co zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 PPSA uzasadnia umorzenie postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B.T. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości M.T. oraz ustaleniu zwaloryzowanej należności tytułem zwrotu odszkodowania na kwotę 238,98 zł. Skarżąca nie kwestionowała zwrotu nieruchomości, lecz domagała się nieobciążania jej spłatą, wskazując na trudną sytuację majątkową i fakt, że całość nieruchomości przypadła M.T. W trakcie rozprawy uczestnik postępowania M.T. okazał dowód spłaty kwoty 283,98 zł na rzecz Urzędu Miasta T.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 grudnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2008 roku sprawy ze skargi B. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu zwaloryzowanej należności tytułem zwrotu odszkodowania wraz ze zwrotem nieruchomości p o s t a n a w i a : umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi.
Decyzją Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami z dnia [...] znak: [...] W.T. został wywłaszczony z nieruchomości o pow. 1,344 m2 położonej w T. przy ul. A, oznaczonej nr działki [...] na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192) oraz art. 8, 12 i 14 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 10, poz. 64 z 1974 r.) z przeznaczeniem na tereny budownictwa jednorodzinnego.
Postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w T. Wydział I Cywilny orzekł, że spadek po W.T. na podstawie ustawy nabyli żona M.K.Z.T. oraz synowie W.T. i M.T. po 1/3 (jednej trzeciej) części każde z nich. Z kolei spadek po M.K.Z.T. na podstawie ustawy nabyli synowie W.T. i M.T. po 1/2 (jednej drugiej) części każdy z nich.
Wnioskiem z dnia 22 lipca 2005 r. M.T. jako jeden ze spadkobierców wystąpił do Starosty [...] wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej o zwrot na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami części wywłaszczonej nieruchomości położonej w T. przy ul. A, która stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Dnia 12 sierpnia 2005 r. Starosta [...] wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wszczął postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w T. I Wydział Cywilny postanowił upoważnić M.T. do złożenia wniosku w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Starostwo Powiatowe w T., znak: [...] o zwrot części nieruchomości położonej w obrębie [...] T. przy ulicy A o treści " wnoszę o zwrot w całości na moją rzecz wywłaszczonej nieruchomości położonej w T. przy ulicy A, która to część, stosownie do treści art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. Nr 261 z 2004 r., poz. 2603 z późn. zm.), stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu".
Decyzją z dnia [...], znak [...] Starosta [...] wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej orzekł:
1. zwrócić na rzecz Pana M.T. nieruchomość położoną w obrębie [...] miasta T. oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] (ul. B. o pow. [...] i nr [...] o pow. [...] (ul. A);
2. ustalić wysokość zwaloryzowanej należności tytułem zwrotu odszkodowania na kwotę 238,98 zł (słownie: dwieście trzydzieści osiem zł 98/100), którą należy zwrócić na konto Urzędu Miasta T. PKO SA I Oddział T. 31124031451111000027788260 w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna;
3. w razie zwłoki lub opóźnienia w uiszczeniu należności, o której mowa w pkt 2 niniejszej decyzji, naliczone będą odsetki na zasadach określonych w kodeksie cywilnym;
4. nieruchomość podlega zwrotowi w stanie w jakim znajduje się w dniu zwrotu;
5. decyzja niniejsza stanowi podstawę do dokonania zmiany wpisu prawa własności w księdze wieczystej.
Od powyższej decyzji Starosty [...] odwołanie wniósł Prezydent Miasta T. z uwagi na brak decyzji komunalizacyjnej stwierdzającej nabycie przez Gminę Miasto T. własności części nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...].
Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, iż w czasie trwania postępowania odwoławczego ustalono, że decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę Miasto T. z dniem 27 maja 1990 r., z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w jednostce ewidencyjnej T., w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w T. - V Wydział Ksiąg Wieczystych. Organ odwoławczy dopatrzył się uchybień formalnych popełnionych przez organ I instancji, jednakże nie miały one wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie. Trafnie odwołujący wskazał, iż postępowanie wino zostać zawieszone do czasu wydania decyzji komunalizacyjnej, jednakże wobec jej wydania w toku postępowania odwoławczego, brak jest podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. Dalej organ odwoławczy wskazał, iż wprawdzie wniosek o zwrot nieruchomości winien pochodzić od wszystkich dawnych współwłaścicieli lub ich spadkobierców, jednak w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy jest związany prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w T. Wydział I Cywilny z dnia [...], którego nie może kwestionować. Traktuje zatem M.T. jako osobę upoważnioną do występowania o zwrot całej nieruchomości położonej przy ul. A wyłącznie na jego rzecz w związku z faktem, że w/w postanowienie sądu zastąpiło oświadczenie woli W.T. W takiej sytuacji – w ocenie organu odwoławczego nie było koniecznym ustalanie spadkobierców po zmarłym W.T. Zatem organ I instancji, opierając swoje rozstrzygnięcie na w/w postanowieniu Sądu Rejonowego, orzekł w sposób prawidłowy o zwrocie nieruchomości położonej w obrębie [...] miasta T.w całości na rzecz M.T.
Na powyższą decyzję organu odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła B.T., wdowa po W.T. Skarżąca wniosła o uchylenie pkt. 2-go decyzji organu I i II instancji, mocą którego ustalono wysokość zwaloryzowanej należności tytułem zwrotu odszkodowania na kwotę 238,98 zł. B.T. przedstawiła swoją trudną sytuację majątkową i wskazała, iż w jej ocenie za nieobciążaniem jej zwrotem określonej w obu decyzjach kwoty przemawiają zasady współżycia społecznego określone w Kodeksie cywilnym oraz fakt, iż w wyniku spadku całość nieruchomości wraz z zabudowaniami przypadła M.T., zaś jej mąż otrzymał spłatę. Skarżąca wnosiła o nieobciążanie jej spłatą, nie kwestionując zwrotu nieruchomości ma rzecz M.T.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 5 grudnia 2008 roku uczestnik postępowania M.T. okazał dowód spłaty kwity 283,98 zł na rzecz Urzędu Miasta T.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Tytułem wstępu wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest z punktu widzenia kryterium legalności. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji bądź postanowienia nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne, co dawałoby podstawy do uchylenia zaskarżone decyzji (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.).
Niezależnie od powyższych reguł sąd umorzy postępowanie zgodnie z art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a., jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością mamy do czynienia m.in. wówczas, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia.
Z taką właśnie sytuacją zdaniem sądu, mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu. Skarżąca nie kwestionuje bowiem faktu zwrotu nieruchomości na rzecz jednego ze spadkobierców, jej zdaniem takie rozstrzygnięcie znajduje uzasadnienie m.in. w zasadach, na jakich podzielono spadek po wywłaszczonych właścicielach nieruchomości. Jej skarga wynika jedynie z obawy przed obciążeniem obowiązkiem spłaty. Tymczasem, co wynika wprost z treści zaskarżonej decyzji, obowiązek spłaty obciąża jedynie M.T., a nie pozostałych spadkobierców. Co więcej, obowiązek ten został zrealizowany, zatem przedmiot zaskrzenia – obowiązek zapłaty kwoty 283,98 zł- już nie istnieje.
Wobec powyższego, stwierdzając, iż przedmiot zaskarżenia, jakim był obowiązek spłaty, przestał istnieć, sąd umorzył postępowanie na podstawie art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a.
A.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło