II SA/Łd 601/04

Dnia 9 września 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie : Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant : sekretarz sądowy Arkadiusz Widawski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2004 roku przy udziale -- sprawy A. K. jako następcy prawnego P. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] znak [...]; 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz A. K. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. II SA/Łd 601/04 Uzasadnienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] [...], po rozpatrzeniu odwołania P. K. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] [...] nakazującą P. K. dokonanie rozbiórki będącego w budowie ogrodzenia na działce nr ewid. grunt. [...], położonej w W. przy ul. A. W uzasadnieniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że P. K. w dniu 6.09.1999r. dokonał w Starostwie Powiatowym w W. zgłoszenia rozpoczętych w dniu 4.09.1999r. robót budowlanych – ogrodzenia z siatki, wysokości 200cm na linii działki 601/03, stanowiącej jego własność. Załączył do zgłoszenia wypis z ewidencji gruntów, w którym działka nr [...] jest określona jako sady, ale jako posiadacz samoistny wskazany został L. K. oraz odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Poznaniu z 20.01.1981r., z treści którego wynika, że jest współspadkobiercą spadku po K. K. i jako jedyny dziedziczy w całości gospodarstwo rolne w W., dla którego PBN w K. prowadzi zbiór dokumentów nr [...]. Został wezwany do uzupełnienia dokumentów niezbędnych przy zgłoszeniu - załączenia aktu własności działki. Wobec nieuzupełnienia dokumentów Starostwo Powiatowe wniosło sprzeciw od zgłoszenia na budowę w trybie art. 30 ust.1a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – prawo budowlane i przekazało sprawę do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W dniu 20.10.1999r. inspektorzy organu nadzoru budowlanego dokonali oględzin miejsca budowy i stwierdzili wykonanie elementów konstrukcyjnych ogrodzenia – zabetonowanie słupków stalowych na długości ok. 57 m. Inspektorzy stwierdzili również, że ogrodzenie budowane jest na granicy z placem dworca PKS. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z dnia [...], wobec nieuzupełnienia brakujących dokumentów własności działki, na podstawie art. 48 prawa budowlanego nakazał dokonać rozbiórkę ogrodzenia. P. K. w odwołaniu od decyzji PINB podniósł, że działka nr [...] jest wydzielona fizycznie i posiada wkopane kamienie graniczne, zaś ogrodzenie jest niezbędne z uwagi na wysypywanie odpadów i dewastację terenu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., utrzymując w mocy powyższą decyzję podniósł, że zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt. 2 budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic i placów wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, a do wykonania robót można przystąpić, jeżeli w ciągu 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu (art. 30 ust. 2 prawa budowlanego). Organ odwoławczy podkreślił, że jak wynika z akt działania P. K. są samowolą budowlaną, bowiem roboty były prowadzone przed upływem terminu 30 dni od dnia zgłoszenia i pomimo wniesienia sprzeciwu. P. K. w skardze od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie podniósł, iż ogrodzenie będące przedmiotem decyzji nie jest ogrodzeniem w rozumieniu art. 48 ustawy z dnia 7.07.1994r. prawo budowlane, ponieważ nie graniczy bezpośrednio z drogą, ani z placem publicznym, zaś jego wystąpienie ze zgłoszeniem zostało wywołane błędnym stwierdzeniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że budowa wymaga zgody urzędu. Skarżący stwierdził także, że działka [...] stanowi część gospodarstwa rolnego K. K., którego jest spadkobiercą. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i podkreślając, że działanie skarżącego stanowi samowolę budowlaną, nadto skarżący nie uzupełnił braku dokumentacji i nie dołączył dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z uwagi na śmierć skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi postanowieniem z dnia 14.04.2003r. zawiesił postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt. 1 kpa w zw. z art. 59 ustawy o Naczelny Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74 poz. 368 ze zm.). Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podjął zawieszone postępowanie z udziałem A. K., następcy prawnego P. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz.1270, dalej w skrócie ustawa o p.s.a.). Po myśli art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1§ 2). Sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy o p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.s.a.) . Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że skarga A. K. zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone orzeczenie narusza normy procedury administracyjnej w stopniu określonym w cytowanym przepisie. W dacie orzekania przez organ II instancji podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7.07.1994r. - prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz.414 ze zmianami). Zgodnie z przepisem art. 30 ust.1 pkt 2 cyt. ustawy w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 22.08.1997r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw (Dz.U. Nr 111 poz. 726), zgłoszenia wymaga jedynie budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20 m. Cytowany przepis wszedł w życie z dniem 22.12.1997r. Zgodnie z art. 30 pkt 1a prawa budowlanego w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonania robót oraz termin ich rozpoczęcia, a nadto dołączyć dowód stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z kolei art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zmianami) stanowi, że właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Z powyższych unormowań wynika, że rozpoznanie zgłoszenia obejmuje dwa etapy, które winny poprzedzić podjęcie decyzji w trybie art. 48 prawa budowlanego: 1. ustalenie, czy zgłoszone prace budowlane należą do wymienionych w przepisie art. 30 ust. 1 ustawy prawo budowlane, a tym samym podlegają zgłoszeniu, 2. dokonanie pozostałych ustaleń, o których mowa w art. 30 pkt. 1a ustawy z dnia 7.07.1994r prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz.414 ze zmianami), w tym, czy zgłaszający legitymuje się dowodem stwierdzającym prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Należało zatem rozpocząć od ustalenia, czy zgłoszony obiekt wymagał rzeczywiście zgłoszenia w trybie art. 30 prawa budowlanego. Tymczasem z akt wynika, że pominięto tę część ustaleń. Organy nie dokonały ustaleń ani też nie podjęły rozważań, czy zgłoszona przez P. K. budowa ogrodzenia odpowiada kryteriom wymienionym w cytowanym art. 30 ust.1 pkt. 2 prawa budowlanego, a zatem czy wymaga dokonania zgłoszenia. Skarżący wprawdzie załączył do zgłoszenia wstępny projekt podziału wraz z wyrysem mapy ewidencyjnej, sporządzony w dniu 24.05.19994r., z dokumentu tego nie wynika jednak jednoznacznie, czy i z jakich przyczyn budowa ogrodzenia wymaga zgłoszenia. Wprawdzie w protokole oględzin z dnia 28.10.1999r. znajduje się zapis, że P. K. rozpoczął budowę ogrodzenia od strony dworca PKS, ale powołany dokument nie wskazuje, aby ogrodzenie biegło wzdłuż granicy z dworcem. Przede wszystkim jednak nie dokonano ustaleń tej okoliczności ani też zgromadzonych w tym zakresie dowodów nie oceniono. Ustalenie tej okoliczności ma zaś istotne znaczenie dla kontroli prawidłowości wydanych przez organy administracji decyzji, w szczególności jest niezbędne dla stwierdzenia, czy w sprawie niniejszej można było zastosować przepis art. 48 prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpoznając skargę nie mógł zatem dokonać oceny zgodności z prawem decyzji wydanych w toku postępowania administracyjnego. Są one dotknięte naruszeniem zasad, regulujących gromadzenie i ocenę materiału dowodowego, określonych w art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14.06. 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), co stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik postępowania i skutkuje uchyleniem obydwu zapadłych w sprawie decyzji, w celu dokonania wszystkich niezbędnych ustaleń i powołania ich w uzasadnieniu decyzji. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 145§1 pkt. 1c ustawy o p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z 97 § 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), wobec tego, iż zasądzeniu na rzecz skarżącego podlegał jedynie uiszczony przezeń wpis sądowy. Zgodnie z art. 152 ustawy o p.s.a. Sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.