II SA/Łd 601/14

Dnia 28 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień po rozpoznaniu w dniu 28 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia A w Ł. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. a.bł. Wyrokiem z dnia 3 września 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 601/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Stowarzyszenia A w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu. W dniu 6 października 2014 r. pełnomocnik Stowarzyszenia A w Ł. – adwokat E. S. złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 3 września 2014 r. oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, argumentując, że z powodu poważnej choroby w okresie od dnia 1 września 2014 r. do dnia 28 września 2014 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim i nie była "w stanie wnieść skargi w ustawowym terminie". Motywując wniosek pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że zachorował nagle na zapalenie oskrzeli, które następnie przeszło w zapalenie śródmiąższowe płuc oraz jednoczesne zapalenie zatok. W dniu 1 września 2014 r. z uwagi na okropne bóle w klatce piersiowej adwokat E. S. znalazła się w izbie przyjęć Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala im. A, gdzie zdiagnozowano u niej zapalenie oskrzeli. Po sześciu dniach ponownie znalazła się na izbie przyjęć, gdzie zdiagnozowano u niej nietolerancję zaaplikowanego do leczenia antybiotyku i zdiagnozowano już zapalenie płuc. Przez kolejne dwa tygodnie adwokat E. S. była w ciężkim stanie. W międzyczasie podczas wizyty domowej z uwagi na brak jakiejkolwiek poprawy stanu zdrowia, lekarz zdiagnozował również zapalenie zatok. Dopiero pod koniec września stan zdrowia uległ poprawie. Jej zdaniem skoro stan zdrowia uniemożliwił wniesienie przedmiotowego pisma, to nie ponosi ona winy za niedokonanie czynności w ustawowym terminie. Do wniosku pełnomocnik załączył trzy zaświadczenia lekarza sądowego z dnia 8, 17 i 22 września 2014 r. potwierdzające brak możliwości stawienia się adwokat E. S. w sądach oraz trzy zwolnienia lekarskie obejmujące łączny okres od 1 września 2014 r. do 28 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej w tekście "p.p.s.a.", w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku. W rozumieniu art. 86 § 1 i 3, art. 87 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o przywróceniu terminu albo o odmowie jego przywrócenia przysługuje zażalenie. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. W orzecznictwie podkreśla się, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Natomiast nieskorzystanie z pomocy osoby trzeciej powoduje, że skarżącej można co najmniej postawić zarzut niedbalstwa w prowadzeniu swoich spraw, a to wyklucza wyłączenie jej winy w uchybieniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2013 r. sygn. akt II FZ 380/13 – Lex nr 1345181). Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjmuje się pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, iż strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne, przy czym przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z dnia 26 marca 2013 r. sygn. akt II OZ 200/13 – Lex nr 1321436). Usprawiedliwienia dla przywrócenia terminu nie może stanowić argumentacja ograniczająca się do gołosłownego stwierdzenia, że stan zdrowia uniemożliwił wniesienie zażalenia, ale powinna wyjaśniać, dlaczego podjęcie czynności procesowej w przewidzianym do tego terminie nie było możliwe (por. postanowienie NSA z dnia 26 kwietnia 2013 r. sygn. akt II FZ 183/13, LEX nr 1320623). Przenosząc powyższe ogólne uwagi na grunt niniejszej sprawy sąd stwierdził, że wniosek pełnomocnika strony skarżącej o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony z zachowaniem 7 - dniowego terminu, liczonego od momentu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu pełnomocnik złożył również wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Nie mniej jednak argumenty przytoczone przez pełnomocnika strony skarżącej celem wyjaśnienia przyczyn uchybienia terminu nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu. Okolicznością niekwestionowaną pozostaje fakt, że pełnomocnik Stowarzyszenia – adwokat E. S. jest, albo przynajmniej powinien być profesjonalistą, co w konsekwencji przekłada się na to, że powinien dołożyć należytej staranności w prowadzeniu spraw swojego mocodawcy, a tym samym zadbać o należyte i terminowe podejmowanie czynności procesowych w imieniu strony skarżącej, tak aby mocodawca nie doznał z tego powodu jakichkolwiek negatywnych konsekwencji. Sąd nie kwestionuje w tym wypadku okoliczności i okresu choroby pełnomocnika Stowarzyszenia i przedłożonych na tą okoliczność dokumentów, jednak uważa, że tylko choroba, która uniemożliwia osobiste dokonanie czynności procesowej, przy braku możliwości skorzystania z pomocy lub zastępstwa innych osób usprawiedliwia niedochowanie terminu do dokonania tej czynności. W rozpoznawanej sprawie adwokat E. S. nie wykazała, że nie była w stanie skorzystać z pomocy innych osób prowadzących bądź pomagających jej w prowadzeniu kancelarii czy też z pomocy domownika. Nie budzi bowiem wątpliwości, że przygotowanie pisma zwierającego wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie wymaga specjalistycznej wiedzy prawniczej i nie jest nadmiernie skomplikowane. Zatem pisemny wniosek w tym przedmiocie mógł podpisać i złożyć do sądu nawet sam mocodawca. W orzecznictwie, które zresztą sąd w pełni podziela podkreśla się, że konieczne jest uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia strony na niemożność działania. Usprawiedliwienia dla przywrócenia terminu nie może zatem stanowić argumentacja ograniczająca się do stwierdzenia, że strona była ciężko chora i pozostawała pod opieką różnych lekarzy (vide: postanowienie NSA z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt I GZ 49/13 – Lex nr 1300901). Nie każda choroba jest przeszkodą do dokonania określonej czynności procesowej. Jest nią z reguły nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Nawet taka choroba, która wymaga leżenia, nie uzasadnia przywrócenia terminu, jeżeli przykładowo strona mogła nadać pismo w ustawowym terminie korzystając z pomocy domowników (vide: postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2013 r. sygn. akt II FZ 1013/12 – Lex nr 1274256, postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2014 r. sygn. akt I OZ 440/14, wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 110/14 – dostępne na stronie internetowej https://cbois.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy, sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, o czym orzekł jak w sentencji postanowienia. a.bł.