II SA/Łd 603/17

Dnia 24 listopada 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia NSA Anna Stępień, , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2017 roku sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M. O. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł., ul. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. LS Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz w związku z art. 149 § 3 i art. 148 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r., poz. 23 ze zm.) – w skrócie: "K.p.a." – utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...], nr [...], odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...], nr [...], o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego typu "GLEN" wraz z infrastrukturą towarzyszącą, do realizacji na działce nr e wid. [...], położonej przy ul. A w Z., z przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Decyzją z [...], Nr [...], Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. i T. T. pozwolenia na budowę ww. budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W.P. w piśmie z dnia 15 czerwca 2016 roku podniósł, iż został pozbawiony przymiotu strony w ww postępowaniu, co uniemożliwiło ochronę interesów spadkobierców po zmarłym właścicielu tej działki. Po otrzymaniu prze organ wyjaśnień skarżącego co do zakresu żądania, Starosta [...] przyjął, że pismo W.P. z 15 czerwca 2016 roku jest wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W toku postępowania pierwsze z postanowień Starosty [...], którym odmówiono wznowienia postępowania zostało uchylone przez Wojewodę [...]. W toku dalszego procedowania Starosta wyłączył R.W. Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w Z. od udziału w tym postępowaniu i wyznaczył inspektora M.L. do prowadzenia ww. sprawy. Następnie Starosta [...] postanowieniem z dnia [...], Nr [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...], nr [...], uznając, ze W.P. złożył wniosek z uchybieniem miesięcznego terminu. W zażaleniu na wskazane postanowienie W.P. wniósł o jego uchylenie, zarzucając świadome przekłamanie faktów i dowodów przez organ I instancji w sprawie i domagając się uchylenia przedmiotowego pozwolenia na budowę ze względu na to, iż inwestorzy nieprawnie przejęli majątek H.U., matki skarżącego. W.P. do zażalenia dołączył pełnomocnictwo, które 7 stycznia 2017r. udzieliła H. U. do sprawy prowadzonej przed Sądem Rejonowym I Wydział Cywilny w Z. sygn. akt I Ns 1137/16; I Ns 1062/16 i I Ns 473/11. Organ II instancji w uzasadnieniu przytoczonego na wstępie rozstrzygnięcia uznał , że wniosek o wznowienie postępowania wskazuje więc na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., chociaż wnioskodawca nie wskazał tej przesłanki w pismach. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w pierwszej fazie postępowania o wznowienie organ bada, czy wniosek o wznowienie postępowania dotyczy decyzji ostatecznej, czy opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. i czy został dochowany termin do złożenia wniosku, przewidziany w art. 148 § 1 i 2 K.p.a. Z orzecznictwa bezspornie wynika, że zachowanie terminu miesięcznego musi być udowodnione przez stronę zaś organ administracji publicznej swobodnie ocenia dowody w tej mierze. Strona występująca z wnioskiem o wznowienie postępowania powinna zadbać o dowody potwierdzające datę dowiedzenia się o istnieniu przesłanki wznowienia. Wnioskodawca takich dowodów nie przedstawił, jak również nie złożył wymaganego oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej o dacie, w której dowiedział się o decyzji, od której domaga się wznowienia postępowania, pomimo wezwania przez Starostę [...] pismem z 8 marca 2017r., które osobiście adresat odebrał w dniu 10 marca 2017r. Mając na uwadze informacje zawarte w piśmie W.P. z 17 marca 2017r., stanowiącego odpowiedź na powyższe wezwanie, organ I instancji, w celu ustalenia przedmiotowego terminu, wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o udzielenie informacji w tym zakresie. Z odpowiedzi udzielnej przez PINB w Z., pismem z 4 kwietnia 2017r. wynikało, iż W.P. dowiedział się o decyzji Starosty [...] z dnia [...], nr [...], z pisma z 29 stycznia 2016r., znak:[...], które adresat odebrał osobiście w dniu 2 lutego 2016r. Ponadto pismem z 28 marca 2017r. organ I instancji wystąpił do Sądu Okręgowego w S. o udzielenie informacji, czy toczy się postępowanie z wniosku W.P. lub w którym jest on stroną postępowania w sprawie decyzji Starosty [...] z dnia [...], nr [...] lub nieruchomości nr ewid. [...], położonej w Z. przy ul. A. Pismem z 14 kwietnia 2017r. sygn. akt I-L.Dz.-25/17 Sąd Okręgowy w S. I Wydział Cywilny poinformował, iż nie toczy się z powództwa W.P. postępowanie dotyczące pozwolenia na budowę, ani dotyczące nieruchomości położonej w Z. przy ul. A. Dalej Wojewoda podkreślił, że informacja o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania (art. 148 § 1 K.p.a.) czy o wydanej decyzji (art. 148 § 2 K.p.a.) nie musi pochodzić wprost od organu wydającego decyzję, lecz może pochodzić także z innych źródeł. Istotne jest jedynie to, aby do strony dotarła wiadomość o tej okoliczności, którą wnioskodawca wskazał jako podstawę wznowienia (w sprawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.). Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż nie został dochowany przez wnioskodawcę termin 1-go miesiąca, o jakim mowa w art. 148 § 2 K.p.a. Ze zgromadzonego materiału dowodowego bowiem wynika, iż o decyzji z dnia [...], nr [...] i jej rozstrzygnięciu W.P. dowiedział się w dniu 2 lutego 2016r., (kiedy odebrał pismo z 29 stycznia 2016r., znak [...]). Natomiast wnioskodawca wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] złożył w dniu 7 lipca 2016r., wskazując na okoliczności zawarte w przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., czyli z uchybieniem terminu 1-go miesiąca. Odnosząc się do zarzutu podnoszonego przez skarżącego, mówiącego o oskarżeniu o świadome przekłamanie faktów i dowodów w sprawie, manipulacji, ukrywaniem dokumentacji itp. przestępstw związanych z nieprawnym przejęciem majątku pradziadków w 1948r. Wojewoda podniósł, że sprawy te nie podlegają ocenie organu administracji architektoniczno-budowlanej i nie stanowią podstaw do działań w zakresie właściwości określonych w art. 82 ustawy Prawo budowlane. Na ostateczne postanowienie Wojewody [...] skargę do sądu administracyjnego wniósł W.P., zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu niezgodność ze stanem faktycznym. Ponadto skarżący zarzucił m.in. stronniczość Starosty [...]; naruszenie art. 28, art. 73 § 1 i 2 oraz art. 32 Konstytucji RP przez pozbawienie go prawa do udziału w postępowaniu w charakterze strony i odmowę udostępnienia akt sprawy zarówno przez organ I instancji, jak i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z.; brak pouczenia go o możliwości i terminie do złożenia wniosku o wznowienie postępowania przez ww. organy; naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego (art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 K.p.a. ). Skarżący podniósł również w skardze, ze organ nietrafnie przyjął, że informację o decyzji o pozwoleniu na budowę powziął on z pisma organu z 29 stycznia 2017, bowiem pismo to otrzymał 2 lutego 2017 roku Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewodzie [...] w celu uzupełnienia materiału dowodowego i wydanie postanowienia z poszanowaniem przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, Wojewoda [...] podkreślił, że wnioskodawca, jako pełnomocnik matki H.U. nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...], nr [...], o czym świadczy rozdzielnik tej decyzji. W postępowaniu wznowieniowym prowadzonym z wniosku skarżącego nie doszło z przyczyny formalnych do rozpatrzenia kwestii czy wnioskodawcy ewentualnie H.U. przysługuje przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu o pozwoleniu na budowę, gdyż wniosek został wniesiony przez skarżącego z uchybieniem terminu jednego miesiąca określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Zdaniem Wojewody [...] nieuzasadnione są zarzuty skarżącego mówiące o naruszeniu art. 149 § 3 K.p.a. w związku z art. 148 § 2 k.p.a. W ocenie Wojewody [...], zarzut podniesiony w skardze mówiący o naruszeniu przez organ I instancji art. 73 k.p.a., poprzez nieudostępnianie akt sprawy nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Pozbawiony jest również racji zarzut mówiący, iż Wojewoda [...] miał obowiązek zarządzić zgromadzenia całościowych akt tej rozpatrywanej sprawy. W ocenie organu w sprawie wydania postanowienia w trybie art. 149 § 3 k.p.a., z przyczyn formalnych odmawiającego wznowienia postępowania zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy był bezsporny i kompletny, nie było zatem potrzeby jego uzupełnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U2017.1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.). Skarga podlega oddaleniu. Kontroli sądu poddane zostały rozstrzygnięcia organów w związku z wnioskiem o wznowienie postępowania. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, we wstępnej fazie oceny takiego wniosku organ bada, czy wniosek o wznowienie postępowania dotyczy decyzji ostatecznej, czy opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. i czy został dochowany termin do złożenia wniosku, przewidziany w art. 148 § 1 i 2 K.p.a. Nie jest kwestionowany fakt, że żądanie wznowienia dotyczy postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] roku. Poza sporem jest, że W.P. żąda wznowienia postępowania we własnym imieniu. Wynika to w sposób nie budzący wątpliwości z treści wniosku o wznowienie i kolejnych pism procesowych składanych w sprawie. Wprawdzie do zażalenia z dnia 7 stycznia 2017 roku dołączył on kopię pełnomocnictwa, udzielonego przez matkę H.U., ale zostało ono udzielone do spraw cywilnych, służyło do zobrazowania stanu konfliktu między skarżącym a właścicielami nieruchomości. Tak więc zarzut pełnomocnika skarżącego nierozważenia, od kogo pochodzi wniosek o wznowienie postępowania, nie może odnieść skutku. Dodatkowo należy wskazać, że zgłoszenie tego zarzutu dopiero na etapie rozprawy przed wojewódzkim sądem administracyjnym dowodzi pośrednio, że sam skarżący nie miał wątpliwości, ze zgłasza żądanie wznowienia we własnym imieniu. Pomimo szeregu zarzutów zawartych w pismach skarżącego co do stanu prawnego nieruchomości objętej postępowaniem o pozwolenie na budowę nie budzi w ocenie sądu wątpliwości, że skarżący wywodzi żądanie wznowienia postępowania z faktu pominięcia go w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Słusznie zatem organy rozpatrywały wniosek o wznowienie w kontekście art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, że wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez swej winy nie brała w nim udziału. Trafnie organ odwoławczy wskazał też w uzasadnieniu swej decyzji, że zarzuty dotyczące nabycia prawa własności nieruchomości objętej sporną inwestycją nie podlegają kontroli sądu w tym postępowaniu. Z całą zaś pewnością nie mogą one stać się przesłanką wznowienia, dopóki skarżący nie uzyska prawomocnych rozstrzygnięć potwierdzających ich zasadność. Przechodząc do kolejnego wymogu formalnego przypomnieć należy, że stosownie do art. 148 § 2 k.p.a. wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wnosi się w terminie miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Ustalenia organu I instancji w tym zakresie nie budzą najmniejszych wątpliwości. Przede wszystkim organ przyjął, że wnioskiem jest pierwsze pismo skierowane do organu w tej sprawie, to jest pismo skarżącego z dnia 15 czerwca 2016 roku. Organ odwoławczy wprawdzie uznał, że datą złożenia wniosku jest 7 lipca 2016, kiedy to skarżący w drugim w kolejności piśmie do organu sprecyzował żądanie na tyle, że możliwe było ustalenie, że wnosi o wznowienie z powodu pominięcia go w postępowaniu. Rozbieżność stanowisk organów w tym zakresie nie wpływa jednak na trafność tezy, że wiosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a został złożony z opóźnieniem, z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym stanowi cytowany wcześniej art. 148 § 2 k.p.a. Nie ma zatem racji skarżący zarzucając, że wpływ na przekroczenie przez niego terminu miały kierowane do niego pisma wzywające do sprecyzowania wniosku. Drugą sporną w ocenie skarżącego kwestią jest ustalenie daty, kiedy skarżący powziął informację o ostateczne decyzji, udzielającej pozwolenia na budowę. Organ – wbrew zarzutom skarżącego, że datą tą dla organu jest data pisma przyjął, że datą tą jest data odbioru przez skarżącego pisma PINB z dnia 29 stycznia 2017 roku, czyli 2 lutego 2016 roku. Poza sporem jest, ze w piśmie tym organ powołuje się na ostateczną decyzję Starosty [...] z dnia [...]. Niesporne też jest, że skarżący sam przyznaje w skardze do sądu, że odebrał to pismo w dniu 2 lutego 2017 roku. Jak wynika natomiast z orzecznictwa treść przepisu art. 148 § 2 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, że wystarczy, aby strona powzięła informację o wydanej decyzji i rozstrzygnięciu w niej zawartym i od tego dnia liczy się termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W takiej sytuacji, skoro sam skarżący przyznaje, że pismo zawierające informację o decyzji kończącej postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę otrzymał w dniu 2 lutego, zaś wiosek o wznowienie złożył w dniu 7 lipca 2016 roku, to trafne jest stanowisko organu, że wniosek o wznowienie złożony został z uchybieniem miesięcznego. ustawowego terminu Z uwagi na powyższe sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako pozbawioną uzasadnionych podstaw Sąd orzekł o przyznaniu kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnikowi skarżącego na podstawie art. 250 p.p.s.a. i § 4 ust. 1 i 3 w zw. z w zw. z §21 ust.1 pkt c Rozporządzenia ministra Sprawiedliwości z dnia 7 października 2015 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. 2015.180) lf