II SA/Łd 604/19
WyrokWSA w Łodzi2019-12-18
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Agnieszka Grosińska, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami, pomimo trudnej sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika, jest zgodna z prawem, jeśli nie stwierdzono szczególnych lub nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających spłatę?Ratio decidendi
Odmowa umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest zgodna z prawem, jeśli mimo trudnej sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika, nie stwierdzono szczególnych lub nadzwyczajnych okoliczności, które obiektywnie uniemożliwiałyby spłatę. Decyzja o umorzeniu należy do uznania administracyjnego i wymaga oceny indywidualnej sytuacji, ale nie może być dowolna, a brak pracy i trudna sytuacja finansowa same w sobie nie stanowią wystarczającej przesłanki do umorzenia.Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami. Skarżąca uzasadniała wniosek trudną sytuacją życiową, rodzinną, finansową oraz niemożnością podjęcia pracy ze względu na wychowywanie noworodka. Organy uznały, że skarżąca nie spełnia przesłanek do umorzenia, mimo że jest bezrobotna, nie posiada dochodu i korzysta z pomocy matki, a także wychowuje nowo narodzone dziecko. Skarżąca podnosiła błędy organów i powtarzała argumentację o niemożności spłaty zadłużenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 grudnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant St. sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2019 roku sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych wierzycielkom świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. MR
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "k.p.a.", i art. 30 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2019 r. poz. 670), powoływanej dalej jako: u.p.o.u.a., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...], znak: [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...]., odmawiającą umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami.
Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 24 marca 2019 r. A.K. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. z prośbą o umorzenie zadłużenia alimentacyjnego. Prośbę swoją uzasadniła trudną sytuacją życiową, rodzinną, finansową oraz niemożnością podjęcia pracy ze względu na wychowywanie noworodka.
Organ I instancji, na podstawie art. 30 ust. 1, 3 u.p.o.u.a., art. 104 i art. 107 k.p.a., odmówił A.K. umorzenia należności z tytułu wypłaconych wierzycielkom świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami naliczanymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dnia spłaty. Stan należności na dzień 31 marca 2019 r. wynosił: należność główna 3.000,00 zł, odsetki 48,62 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że A.K. nie spełnia żadnego z określonych przepisem art. 30 ust. 1 ww. ustawy warunków skutkujących, choćby częściowym umorzeniem należności z tytułu wypłacanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Natomiast w kontekście art. 30 ust. 2 ww. ustawy organ I instancji wskazał, że dłużnik alimentacyjny jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. Z posiadanych informacji wynika, że A.K. od wielu lat nie podejmuje pracy zarobkowej. Z pisemnego oświadczenia złożonego podczas wywiadu środowiskowego wynika, że nie posiada obecnie własnego źródła dochodu, oczekuje na decyzję z MOPR w S. w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego oraz świadczenia wychowawczego na rzecz syna. W związku z brakiem własnych środków pieniężnych korzysta z pomocy w formie żywności od swojej matki. Ponadto nie posiada mieszkania własnościowego, domu, samochodu, maszyn oraz przedmiotów wartościowych.
Organ odnosząc się do prośby o umorzenie zadłużenia alimentacyjnego wskazał, że poza brakiem dochodu - szczególnych okoliczności, które wymagają umorzenia wnioskowanych należności brak. A.K. uchyla się od obowiązku alimentacyjnego wobec córek od 2018 r. Obecnie strona nie może podjąć zatrudnienia, gdyż sprawuje opiekę nad synem. W przyszłości i przy dobrej woli poszukując zatrudnienia będzie mogła w miarę swoich możliwości spłacić powstałe zadłużenie. Zdaniem organu, konieczność podnoszenia wydatków związanych z codziennym utrzymaniem i fakt posiadania zadłużenia, nie czyni sytuacji A.K. wyjątkowej, na tle innych dłużników alimentacyjnych. Ponadto umorzenie zadłużenia alimentacyjnego z powodu niskiego dochodu każdemu dłużnikowi alimentacyjnemu prowadziłoby do przerzucenia na wszystkich podatników obowiązek utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych, co byłoby sprzeczne z interesem społecznym.
Od powyższej decyzji organu I instancji A.K. złożyła odwołanie, podnosząc, że w decyzji popełnionych jest wiele błędów. Zakreśliła błędy w kopii decyzji i dołączyła ją do odwołania. W dalszej części uzasadnienia odwołania wyjaśniła, że nie pracowała od urodzenia dzieci, ponieważ przez 8 lat zajmowała się nimi i ich wychowaniem. Czasami pomagała jej mama. Natomiast ojciec dzieci J.K. nigdy nie pomagał, tylko utrudniał jej wychowywanie dzieci. W jej ocenie Sąd umieszczając dzieci u ojca popełnił wielki błąd, bo nie zbadał dokładnie wszystkiego. Odwołująca szeroko opisała sytuację życiową dotyczącą ojca dzieci, związaną z alkoholem, narkotykami, awanturami, które wszczynał oraz jego zarobkami. Wskazała, że J.K. i jego rodzina przez 8 lat nie chcieli dzieci, a teraz gdy jest świadczenie wychowawcze i inne świadczenia to chcą dzieci, bo obchodzą ich tylko pieniądze. Za pieniądze z alimentów dzieci i świadczenia dla dzieci J.K. wyposażył sobie mieszkanie w meble i sprzęty. Odwołująca zwróciła się o umorzenie alimentów, ponieważ, obecnie nie może podjąć zatrudnienia, często ma problemy z kręgosłupem, boli ją połamana kość ogonowa kręgosłupa i często ma rwę kulszową. Wskazała, że będzie walczyć o to, żeby dzieci, które urodziła, sama wychowywała.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium, odwołując się do treści art. 30 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 2 pkt 9 - 11 u.p.o.u.a., wskazało, że Dyrektor MOPR w S. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta S. w stosunku do A.K. jest organem właściwym dłużnika i wierzyciela, wobec powyższego wniosek strony o umorzenie należności został rozpatrzony na podstawie obydwu regulacji.
W ocenie organu II instancji, w sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych i świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej na podstawie art. 30 ust. 1 ww. ustawy, bowiem w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu przez cały okres trwania postępowania nie wyegzekwowano żadnych kwot. Zdaniem Kolegium, bezspornym jest, że A.K. jest dłużnikiem alimentacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 3 tej ustawy, ponieważ jest osobą zobowiązaną do alimentów, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna. Organ odwoławczy dodał również, że wyrokiem z dnia 12.02.2018 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w S. zasądził od A.K. alimenty na rzecz dzieci J.K. i S.K. po 250 zł miesięcznie, w łącznej wysokości 500 zł miesięcznie. Z zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. z dnia 24 września 2018 r. wynika, że egzekucja alimentów z ww. wyroku okazała się bezskuteczna. Natomiast z zaświadczeń z dnia 03.04.2019 r. i 10.04.2019 r. wynika, że podczas trwania egzekucji dłużnik nie dokonał żadnej wpłaty.
Odwołując się uprzednio do treści art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a, Kolegium stwierdziło, że z przedstawionych w sprawie dokumentów wynika, że w dniu 27 marca 2019 r. do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącej o umorzenie zadłużenia alimentacyjnego. Organ I instancji w celu ustalenia sytuacji rodzinnej, dochodowej i zdrowotnej skarżącej w dniu 23 kwietnia 2019 r. przeprowadził rodzinny wywiad środowiskowy. Z ustaleń poczynionych przez organ I instancji wynika, że zainteresowana ma [...] lata, w dniu 3 lutego 2019 r. urodziła syna, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Zamieszkuje wraz z dzieckiem w mieszkaniu swoich rodziców, zajmując osobny pokój. Strona aktualnie nie współuczestniczy w wydatkach mieszkaniowych. Skarżąca nie pracuje zawodowo, sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy, jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Oświadczyła, że nie posiada obecnie własnego dochodu, oczekuje na decyzję z MOPR w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego i świadczenia wychowawczego na syna. Korzysta z pomocy od swojej matki w formie żywności. Ponadto jak wynika z wywiadu, skarżąca nie zgłosiła występowania problemów zdrowotnych w rodzinie.
Zdaniem Kolegium, sytuacja materialna zainteresowanej jest trudna, jednak nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej umorzenie w całości wraz z odsetkami należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych z uwagi na niezaistnienie żadnych okoliczności, którym przypisać by można charakter szczególny, czy nadzwyczajny, bowiem brak pracy i trudna sytuacja finansowa są cechą większości osób zobowiązanych, za których świadczenia wypłaca fundusz alimentacyjny. Ich wystąpienie samo w sobie nie może skutkować automatycznie umorzeniem zaległości alimentacyjnych. Ponadto organ II instancji skonstatował, że skarżąca jest w wieku aktywności zawodowej, nie ma żadnych realnych przeszkód do pracy zarobkowej, np. nie legitymuje się orzeczonym stopniem niepełnosprawności, które mogłoby ją ewentualnie na trwałe dyskwalifikować, jako osobę poszukującą zatrudnienia, a co za tym idzie do zwrotu świadczeń publicznych, które wyłożone zostały w miejsce jej osoby na rzecz osób, do których alimentacji została zobowiązana.
Ponadto Kolegium wskazało, że w świetle ustalonego stanu faktycznego przedwczesne jest podjęcie decyzji uwzględniającej wniosek strony o całkowite umorzenie należności wraz z odsetkami, bowiem miałoby to ten skutek, że w razie umorzenia należności całości albo w części, dług w tym zakresie wygasa, a więc organ nie będzie mógł już żądać zwrotu świadczenia nawet wtedy, gdy sytuacja finansowa dłużnika ulegnie znaczącej poprawie.
Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii błędów popełnionych przez organ I instancji w decyzji, Kolegium zauważyło, że organ I instancji postanowieniem z dnia [...] sprostował oczywistą omyłkę w treści decyzji organu I instancji z dnia [...], w ten sposób, że w uzasadnianiu postanowił w akapicie pierwszym i wierszu pierwszym w miejscu "[...]" wpisać: "[...]", w akapicie drugim w wierszu czwartym i szóstym w miejscu "[...]" wpisać "[...]". Strona na niniejsze postanowienie nie wniosła zażalenia.
Ponadto Kolegium poinformowało stronę, że odmowa umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego nie przekreśla jego prawa do ubiegania się o umorzenie tych należności w przyszłości. Nadto na wniosek dłużnika alimentacyjnego organ może odroczyć termin spłaty zobowiązania lub ustanowić spłatę zobowiązania w ratach uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy.
Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła A.K. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że decyzja ta nie powinna zostać wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., ale ponownie przez Fundusz Alimentacyjny, ponieważ tylko ten ostatni może wydać decyzję o umorzeniu postępowania. Skarżąca wskazała, że chciałaby, aby alimenty zostały jej umorzone, bo nie jest w stanie ich spłacić. Następnie skarżąca powtórzyła argumentację zaprezentowaną uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto stwierdziła, że nie będzie płacić alimentów na dzieci, bo je urodziła, kocha je i chce z nimi być oraz opiekować się nimi. Dodała również, że obecnie nie może podjąć zatrudnienia, bo ma problemy z kręgosłupem, połamaną kością ogonową oraz często ma rwę kulszową. Poświęca się także wychowaniu syna, który niedawno się urodził.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...], odmawiającą umorzenia skarżącej należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami.
Biorąc pod uwagę zakreśloną powyżej kognicję sądów administracyjnych i przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób określony w przywołanych wyżej przepisach.
Podstawę materialnoprawną wydanej w kontrolowanej sprawie decyzji stanowił art. 30 ust. 2 wskazanej na wstępie ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 489 ze zm.), powoływanej w niniejszym uzasadnieniu także jako: "u.p.o.u.a.". Zgodnie z tym przepisem organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.
Analiza powołanego art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. nie pozostawia wątpliwości, że decyzja wydawana na jego podstawie zapada w ramach uznania administracyjnego, o czym przesądza użyty przez ustawodawcę zwrot: "organ może umorzyć". Oznacza to sytuację, w której właściwy organ administracji ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia, z jednej strony może bowiem umorzyć należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych, z drugiej zaś może odmówić zastosowania tego rodzaju ulgi. Istotne jest jednak, że działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza jakiejkolwiek dowolności. Wręcz przeciwnie, działanie organu doznaje ograniczenia już w samej normie prawnej, wprowadzającej uznanie poprzez wyznaczenie ram w konkretnej kategorii spraw, a także postanowieniami naczelnych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., uzupełnionej postanowieniami art. 77 § 1 k.p.a., jak również zasadami i celami określonymi w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Innymi słowy, przesłanką zastosowania ulgi w postaci umorzenia powyższych należności jest każdorazowo ustalenie sytuacji dochodowej oraz rodzinnej dłużnika alimentacyjnego i ocena tej sytuacji. Wskazane uznanie administracyjne, towarzyszące wydaniu decyzji, oznacza, że organ ją podejmujący ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia zależnie od okoliczności sprawy, przy czym oczywistym jest, że rozstrzygnięcie to powinno zapaść po wnikliwym wyjaśnieniu sprawy i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a decyzja powinna być wyczerpująco uzasadniona ze szczególnie skrupulatnym uwzględnieniem przez organ obowiązków płynących z zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że decyzje pozostawione uznaniu administracyjnemu wymagają szerszego uzasadnienia niż decyzje o charakterze związanym, gdyż powinny wskazywać, jakie względy zdecydowały, że to, a nie inne, rozstrzygnięcie w sprawie zapadło.
Dokonana w tej mierze analiza akt niniejszej sprawy dowodzi, że organy orzekające w sprawie zgromadziły wszystkie niezbędne materiały i dokonały pełnej oraz wszechstronnej oceny sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącej. W szczególności stwierdzono, że strona jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. Od wielu lat nie podejmuje pracy zarobkowej. Nie posiada obecnie własnego źródła dochodu, oczekuje na decyzję z MOPR w S. w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego oraz świadczenia wychowawczego na rzecz syna. W związku z brakiem własnych środków pieniężnych korzysta z pomocy w formie żywności od swojej matki. Ponadto nie posiada mieszkania własnościowego, domu, samochodu, maszyn oraz przedmiotów wartościowych. Uchyla się od obowiązku alimentacyjnego wobec córek od 2018 r.. Realizacja powyższych obowiązków przez organy nie budzi żadnych zastrzeżeń Sądu, co powoduje, że podniesione w skardze zarzuty jako niezasadne nie zasługują na uwzględnienie.
Jednocześnie, zdaniem Sądu, zasadnie Kolegium wywiodło, że umorzenie na podstawie powołanego wyżej przepisu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma charakter wyjątkowy i zachodzi jedynie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwia zobowiązanemu z wywiązania się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być jednak efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2018 r. sygn. akt I OSK 2604/16, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Trafnie przy tym Kolegium wskazało, odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, że wszelkiego rodzaju zwolnienia z tego obowiązku mają charakter wyjątkowy i powinny być interpretowane w sposób ścisły, a nie rozszerzający, bowiem obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym z rodziców, a alimenty służą realizacji ochrony dobra dziecka, poprzez zapewnienie środków na jego godziwe utrzymanie, wychowywanie czy edukację. Dobro dziecka jest wartością najwyższą i podlega konstytucyjnej ochronie ze strony państwa (art. 72 Konstytucji RP). Fakt wypłaty przez państwo świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby małoletniej z tytułu zasądzonych alimentów, nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku alimentacji wobec własnego dziecka. Każde natomiast umorzenie zadłużenia alimentacyjnego powoduje przerzucenie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 611/16, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tej sytuacji należało podzielić stanowisko Kolegium, że sytuacja materialna skarżącej niewątpliwie jest trudna, jednak w rozumieniu powołanego wyżej przepisu nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej umorzenie w całości wraz z odsetkami należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych z uwagi na niezaistnienie żadnych okoliczności, którym przypisać by można charakter szczególny, czy nadzwyczajny. Rację ma przy tym Kolegium, że brak pracy i trudna sytuacja finansowa są cechą większości osób zobowiązanych, za których świadczenia wypłaca fundusz alimentacyjny. Ich wystąpienie samo w sobie nie może skutkować automatycznie umorzeniem zaległości alimentacyjnych. Niewątpliwie skarżąca jest w wieku aktywności zawodowej i jak prawidłowo stwierdziło Kolegium, biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, nie ma żadnych realnych przeszkód do pracy zarobkowej. Skarżąca nie legitymuje się orzeczonym stopniem niepełnosprawności, które mogłoby ją ewentualnie na trwałe dyskwalifikować, jako osobę poszukującą zatrudnienia, a co za tym idzie do zwrotu świadczeń publicznych, które wyłożone zostały w miejsce jej osoby na rzecz osób, do których alimentacji została zobowiązana.
W świetle ustalonego stanu faktycznego zgodzić się zatem należało z Kolegium, że przedwczesne jest podjęcie decyzji uwzględniającej wniosek strony o całkowite umorzenie należności wraz z odsetkami, bowiem miałoby to ten skutek, że w razie umorzenia należności całości albo w części, dług w tym zakresie wygasa, a więc organ nie będzie mógł już żądać zwrotu świadczenia nawet wtedy, gdy sytuacja finansowa dłużnika ulegnie znaczącej poprawie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał działanie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego, nie dopatrzył się przy tym naruszeń przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto w ocenie Sądu zastrzeżeń natury formalnoprawnej nie budzi uzasadnienie zaskarżonej decyzji, spełnia ono bowiem wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Prawidłowo przy tym Kolegium poinformowało skarżącą, że odmowa umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego nie przekreśla jego prawa do ubiegania się o umorzenie tych należności w przyszłości. Nadto na wniosek dłużnika alimentacyjnego organ może odroczyć termin spłaty zobowiązania lub ustanowić spłatę zobowiązania w ratach uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy.
Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
D.P.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło