II SA/Łd 605/02

Dnia 11 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacji, Sędziowie NSA Andrzej Kozerski, p.o. sędziegoWSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant referent stażysta Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2004 rok na rozprawie przy udziale sprawy ze skargi T.D. na czynność Wójta Gminy Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu opłat za zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych za 2001 rok 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, 2. stwierdza, że T.D. nie miał obowiązku wnoszenia opłat za zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych za 2001 rok, 3. zasądza od Wójta Gminy Ł. na rzecz T.D. kwotę 712 (siedemset dwanaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 4. nakazuje wypłacić T.D. kwotę 10 (dziesięciu) złotych tytułem zwrotu nadpłaconego wpisu sądowego W dniu [...] Wójt Gminy Ł. odmówił Firmie A Zakład Pracy Chronionej T.D. zwrotu opłaty w wysokości 2.424 złote uiszczonej w związku z wydanym pozwoleniem na sprzedaż napojów alkoholowych. W uzasadnieniu podniesiono, że istnieją wątpliwości dotyczące interpretacji art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zgodnie z którym prowadzący zakład pracy chronionej jest w stosunku do tego zakładu zwolniony z niepodatkowych należności budżetowych. Dodatkowo, mimo delegacji ustawowej wynikającej z art. 31 ust. 5 ww ustawy upoważniającej Ministra Finansów do określenia w drodze rozporządzenia wykazu niepodatkowych należności budżetowych takie rozporządzenie nie zostało wydane. Mając powyższe na uwadze Wójt Gminy Ł. nie znalazł podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku strony. Zgodnie z pouczeniem T.D. wezwał w terminie 30 dni od daty otrzymania pisma Wójta Gminy Ł. do usunięcia naruszenia prawa polegającego na odmowie zwrotu poniesionej opłaty. Po bezskutecznym upływie 30-dniowego terminu do ustosunkowania się przez organ do powyższego wezwania T.D. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego skarżący powołując się na przepis art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, dowodził, że bezpodstawnie uiścił opłatę za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, bowiem prowadząc zakład pracy chronionej jest na podstawie tego przepisu zwolniony od ponoszenia niepodatkowych należności budżetowych. W ocenie skarżącego uiszczone opłaty mają właśnie taki charakter co uzasadnia jego roszczenie. Wójt Gminy Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenia podtrzymując argumentację zawartą w piśmie z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 z późń.zm.) Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji właściwy do rozpatrzenia skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003r.w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych/.../ (Dz.U. z 2003r. Nr 52 poz. 652). Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzje lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi, stwierdzić należy, że w ocenie Sądu, skargę należało uwzględnić, bowiem Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę zajmuje stanowisko, że opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych są niepodatkowymi należnościami budżetowymi, co oznacza, że skarżący prowadzący zakład pracy chronionej jest zwolniony z obowiązku ich wnoszenia z mocy art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (DzU. Nr 123 poz. 776 ze.zm.). Przepis ten ( w brzmieniu obowiązującym w dacie pisma z dnia 31 stycznia 2002 r.) stanowi, że prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej jest zwolniony w stosunku do tego zakładu, z zastrzeżeniem ust. 2, z niepodatkowych należności budżetowych, przy czym zastrzeżenie zawarte w ust. 2 nie dotyczy niepodatkowych należności budżetowych, lecz odnosi się jedynie do niektórych rodzajów podatku. Skarżący ma status zakładu pracy chronionej z mocy decyzji Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej – Pełnomocnika do Spraw Osób Niepełnosprawnych. W art. 31 ust. 5 ww ustawy znalazło się upoważnienie dla Ministra Finansów do określenia w drodze rozporządzenia wykazu niepodatkowych należności budżetowych. Fakt, iż w dacie rozstrzygania spornej kwestii takiego rozporządzenie nie było nie oznacza, że organy administracyjne stosujące prawo są pozbawione prawa kwalifikowania poszczególnych należności z punktu widzenia objęcia ich ustawowym zwolnieniem, o jakim mowa w art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. Tymczasem organ administracji nie podjął nawet próby merytorycznego uzasadnienia zajętego stanowiska, a jako jedyną przesłankę odmowy zwrotu pobranej opłaty przedstawił wątpliwości dotyczące interpretacji spornego przepisu i brak przepisów wykonawczych. Sąd podziela wyrażony w wyroku NSA z dnia 24 lutego 2000 roku sygn. SA/Bk 976/99 pogląd prawny, że pojęcie niepodatkowej należności budżetowej dotyczy należnoci mającej charakter publicznoprawny, przymusowy, ogólny, bezzwrotny, a obowiązek jej wniesienia powinien mieć związek z prowadzeniem działalności związanej z obowiązującym porządkiem prawnym. Obowiązek pobierania przez gminę opłat za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wynika z ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. NR 35 poz. 230 ze zm.). Nie ulega wątpliwości, że w świetle przepisów powyższej ustawy opłata za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych jest przymusowym świadczeniem pieniężnym na rzecz gminy, zasilającym jej budżet w celu finansowania zadań własnych gminy, obejmujących profilaktykę i rozwiązywanie problemów alkoholowych. Niewniesienie opłaty w terminie określonym przez ustawę powoduje wygaśnięcie zezwolenia (art. 18 ust. 8 pkt 5 ww ustawy). Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu opłata za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych jest rodzajem niepodatkowej należności budżetu gminy, stąd z mocy ustawy wyłączony jest obowiązek jej wnoszenia przez zakłady pracy chronionej na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehebilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Na marginesie sprawy należy podnieść, że Minister Finansów nie wydał rozporządzenia określającego wykaz niepodatkowych należności budżetowych, natomiast w późniejszych zmianach przepisu art. 31 ust, 1 pkt 3 ww ustawy, ustawodawca przewidując zwolnienia nie posługuje się już pojęciem niepodatkowych należności budżetowych, a zwolnieniem objęto opłaty z wyjątkiem opłaty skarbowej (stan prawny obowiązujący od 1 stycznia 2003 roku do 31 grudnia 2003 roku) i opłat o charakterze sankcyjnym ( stan prawny od 1 stycznia 2004r.). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny , na podstawie art. 146 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania, na które składają się uiszczony w kwocie 97 złotych wpis, opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 15 złotych oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 600 złotych Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270) i na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.). O zwrocie kwoty 10 złotych tytułem nadpłaconego wpisu sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) w związku z art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sadzie Administracyjnym (Dz.U. z 1995r. Nr 74 poz. 368 ze zm.) i art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 13 czerwca 1967r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn.. z 2002 r. Nr 9 poz. 88 ze zm.). Jednocześnie Sąd stwierdza, że wobec braku przymiotu wykonalności zaskarżonej czynności Sąd odstąpił od orzekania w trybie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.