II SA/Łd 605/04

Dnia 10 maja 2005roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, Po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi K. D. i Z. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] Nr [...] 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. solidarnie na rzecz K. i Z. D. kwotę 500 zł (pięćset) tytułem zwrotu kosztów sądowych; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. II SA/Łd 605/04 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nakazał K. i Z. D., współwłaścicielom nieruchomości przy ul. A 7 w Z., rozbiórkę murowanego, parterowego budynku o wymiarach zewnętrznych rzutu poziomego 6m x 4,60m, wybudowanego samowolnie przy granicy z nieruchomością przy ul. A 9, zrealizowanego jako dobudowa do istniejącego budynku przeznaczonego do prowadzenia działalności rzemieślniczej. Decyzja została podjęta na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane ( Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm. ) i art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane ( Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm. ). W uzasadnieniu organ stwierdził, że Starosta [...] umorzył decyzją z dnia [...] postępowanie w sprawie udzielenia K. i Z. D. pozwolenia na budowę, którym miał być objęty między innymi obiekt określony w sentencji przedmiotowej decyzji, po stwierdzeniu, że jest on już zrealizowany i pismem z dnia 30 stycznia 2003r. przekazał sprawę tut. organowi. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. w dniu [..] przeprowadził wizję, w trakcie której stwierdził, że przy granicy z nieruchomością ul. A 9 zlokalizowany jest budynek murowany o parametrach wskazanych wyżej, który - jak wynika z oświadczeń skarżących, dobudowany został bez pozwolenia na budowę w 1992r. do istniejącego wcześniej budynku gospodarczego, użytkowanego jako obiekt do produkcji opakowań z tworzyw sztucznych. Inwestor okazał decyzję z dnia [...] Urzędu Miejskiego w Z. o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania powyższego budynku gospodarczego na budynek do prowadzenia działalności rzemieślniczej. Od stycznia 2003r. inwestorzy użytkują również dobudowany budynek do produkcji opakowań z tworzyw sztucznych. Organ stwierdził, że z wypisu i wyrysu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego po wprowadzeniu zmian od dnia 15 czerwca 1984r., wynika, że teren nieruchomości przy ul. A 7 w okresie samowolnej budowy przeznaczony był pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne. Ponadto przewidywał rozbudowę i porządkowanie stanu istniejącego w oparciu o plan szczegółowy, który jednak dla tego rejonu nie był opracowany. Obowiązujący aktualnie, a zatwierdzony w 1994r. plan zagospodarowania przestrzennego m. Z., przewiduje dla terenu obejmującego przedmiotową nieruchomość również budownictwo jednorodzinne jako funkcję podstawową. Dopuszcza on działalność usługową wbudowaną w budynki mieszkalne o uciążliwości nie wykraczającej poza lokal, z dodatkowym ograniczeniem powierzchni usługowej w stosunku do powierzchni mieszkalnej. Ponadto wprowadzono zakaz zabudowy usługowej wolnostojącej, nie wyznaczonej w planie szczegółowym. Mając powyższe na uwadze, po stwierdzeniu, że opisany wyżej budynek usytuowany jest niezgodnie z przestrzennym planem zagospodarowania m. Z. obowiązującym zarówno w okresie budowy budynku, jak i obowiązującym obecnie, organ uznał, że jego legalizacja nie jest możliwa i dlatego w oparciu o wskazane wyżej przepisy nakazał jego rozbiórkę. Odwołanie od decyzji wnieśli K. i Z. D., domagając się legalizacji powstałej samowoli. Zarzucili, iż decyzja jest krzywdząca i nieobiektywna, gdyż samowola budowlana powstała w okresie, kiedy dopuszczona była realizacja obiektów w postaci budynków gospodarczych, jako uzupełnienie istniejącej zabudowy. Decyzją z dnia [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. po rozpatrzeniu wskazanego wyżej odwołania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Została ona podjęta na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane ( Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm. ) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz.U. nr 207 z 2003r., poz. 2016 ). W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił ustalenia poczynione przez organ I instancji i przebieg dotychczasowego postępowania. Stwierdził, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, iż przedmiotowy obiekt koliduje zarówno z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w czasie jego budowy, tj. z planem z 1979r. oraz zmianą do tego planu z 1984r., jak i z planem zagospodarowania przestrzennego, który obowiązywał dla tego terenu od dnia 14 kwietnia 1994r. do dnia 31 grudnia 2003r. Z tego względu zaskarżona decyzja znajduje oparcie w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. i brak jest podstaw prawnych do jej zmiany bądź uchylenia i legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu. Podkreślono ponadto, że przedmiotowe postępowanie dotyczy budynku użytkowanego do produkcji tworzyw sztucznych, a nie budynku gospodarczego, dlatego też orzeczono, jak w sentencji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. i Z. D. ponownie zarzucili, iż decyzja rozbiórkowa jest dla nich krzywdząca, a organy dopuściły się naruszenia przepisów, w tym art. 7 i 77 kpa. Stwierdzili ponadto, że w przedmiotowym budynku nie jest już prowadzona działalność produkcyjna, która została przeniesiona poza miasto Z., na zakupioną nieruchomość. Wnieśli ponadto o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 15 września 2004r. wydanym w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Podobnego rodzaju unormowanie zawarte jest w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z uchybieniami, które spowodowały konieczność ich uchylenia. W sprawie okolicznością poza sporem jest, iż K. i Z. D. w 1992r. bez pozwolenia na budowę wybudowali na swej nieruchomości w Z. przy ul. A 7, w granicy z nieruchomością sąsiednią, murowany, parterowy budynek gospodarczy o wymiarach zewnętrznych 6m x 4,60m, który dobudowali do istniejącego już wcześniej na tej nieruchomości innego budynku. Od stycznia 2003r. budynek ten użytkowany był jako dodatkowy budynek służący do produkcji opakowań z tworzyw sztucznych. Inwestorzy decyzją z dnia [...] wydaną przez Kierownika Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w Z. uzyskali bowiem pozwolenie na użytkowanie wcześniej zrealizowanego budynku gospodarczo-garażowego na tejże nieruchomości jako zakładu rzemieślniczego regeneracji i przetwórstwa tworzyw sztucznych. Stosownie do treści art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane ( Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm. ), obowiązującego w dacie budowy przedmiotowego obiektu, roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Skarżący budowę zrealizowali samowolnie, gdyż nie uzyskali wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Ponieważ budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995r., a więc przed dniem wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane ( Dz.U. nr 89, poz. 414 ), zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, iż stosownie do treści art. 103 ust. 2 tego prawa, do przedmiotowego obiektu nie ma zastosowania przepis art. 48 tejże ustawy, gdyż stosuje się wobec niego przepisy dotychczasowe, tj. przepisy Prawa budowlanego z 1974r. W myśl art. 37 ust. 1 pkt 1 tego prawa, który zastosowały organy administracyjne obu instancji jako podstawę materialnoprawną swego rozstrzygnięcia, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Z akt administracyjnych wynika, że w świetle planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego m. Z., zatwierdzonego uchwałą nr XX/68/79 Rady Narodowej m. Ł. z dnia 13 listopada 1979r. oraz zmian do w/w planu zatwierdzonych zarządzeniem Prezydenta m. Ł. nr 40/84 z dnia 15 czerwca 1984r., a obowiązującego w okresie realizacji budowy, przedmiotowa nieruchomość położona w Z. przy ul. A 7 znajduje się w jednostce oznaczonej symbolem G27 MN, która przeznaczona była pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne. W związku z takim zapisem wynikającym z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Sąd nie podziela stanowiska organu, iż przedmiotowy budynek, który został zrealizowany jako budynek gospodarczy, winien podlegać rozbiórce w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. Należy go bowiem potraktować jako uzupełniającą zabudowę do przewidzianej planem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i jako taką, która ma służyć zaspokojeniu potrzeb mieszkańców danej nieruchomości ( np. garaż, budynek gospodarczy w celu przechowywania opału, narzędzi itp. ). Dlatego też budowa ta nie może powodować, przy wspomnianym wyżej zapisie planu miejscowego, skutków, o jakich mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane ( por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 1985r. sygn. IISA 602-613/84 - ONSA nr 1 z 1985r., poz. 13 ). Inną kwestią jest późniejsze, bo dopiero od stycznia 2003r., użytkowanie przedmiotowego budynku jako obiektu służącego do produkcji tworzyw sztucznych, które obecnie, według twierdzeń skarżących, jest już także nieaktualne. Okoliczność zmiany sposobu użytkowania budynku nie może mieć jednak wpływu na sposób załatwienia sprawy przez organy nadzoru budowlanego, które winny zastosować odpowiednie sankcje przewidziane w ustawie, w celu likwidacji samowoli budowlanej polegającej na budowie w 1992r. budynku gospodarczego. Reasumując, wobec stwierdzonych uchybień, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 i 205 § 1 i 2 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3-im sentencji wyroku wydano stosownie do treści art. 152 p.p.s.a.