II SA/Łd 606/11

Dnia 24 sierpnia 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi – Wydział II - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej "A" w Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "A." w Ł. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie odmowy wstrzymania decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. lf II SA/Łd 606/11 Uzasadnienie Wspólnota Mieszkaniowa "A." w Ł. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie z jej skargi na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej wynika, że skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa nie prowadzi działalności gospodarczej. Strona podniosła, że ponosi znaczne wydatki związane z utrzymaniem budynku wspólnoty w odpowiednim stanie technicznym. Remont części balkonów w budynku pochłonął w bieżącym roku 55 000 zł, a reszta balkonów, ze względu na znaczne koszty, wyremontowana zostanie w przyszłym roku. Ponadto w obecnym roku w budynku Wspólnoty wymienione zostały ciepłomierze, co wiązało się z kosztem 11 000 zł. W planie finansowym na 2011 r. zapisane są również inne potrzeby związane z bieżącym utrzymywaniem budynku – remont węzła cieplnego, wymiana bramy w garażu wielostanowiskowym, utrzymanie porządku i czystości w części wspólnej, utrzymanie mediów. Do tego zachodzi potrzeba wymiany dachu w budynku, co według opinii specjalistów kosztować ma około 250 000 zł. Na ten cel Wspólnota zbiera fundusze, które w związku z pilną potrzebą remontu balkonów zostały znacznie pomniejszone. Dodatkowo w czasie intensywnych opadów zalewane są piwnice w budynku, co również będzie się przyszłym roku wiązało ze znacznymi wydatkami na remont. Wobec tego Wspólnota nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych. Z urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika też, że Wspólnota zgromadziła na dwóch kontach bankowych łączną kwotę 72 046,91 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wynika, iż osobie prawnej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym zaś, jeżeli wykaże, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Tymczasem Wspólnota Mieszkaniowa, wbrew twierdzeniu, że nie posiada żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, czy choćby dostatecznej ich ilości na poniesienie pełnych kosztów postępowania, zgromadziła na rachunkach bankowych kwotę ponad 70 000 zł. W żaden sposób nie można wiec uznać, że skarżącej Wspólnoty nie stać na opłacenie wpisu od skargi (w niniejszej sprawie wynoszącego 100 zł), czy na opłacenie profesjonalnego doradcy. W tej sytuacji referendarz sądowy uznał, iż wniosek skarżącej Wspólnoty nie zasługuje na uwzględnienie. Skoro dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, posiadanie tych środków staje się istotnym składnikiem prowadzonej działalności. Oznacza to, że w procedurze planowania wydatków związanych z funkcjonowaniem Wspólnoty, przewidując realizację swoich praw przed sądem, należy uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. Planowanie wydatków bez uwzględnienia tej zasady powoduje, że strona wyzbywa się zdolności do zapłaty kosztów sądowych. Nie może wówczas skutecznie podnieść zarzutu, iż odmowa przyznania prawa pomocy czy to w zakresie całkowitym, czy tylko częściowym jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądami. Tym bardziej, że strona skarżąca ma środki na pokrycie kosztów postępowania. Nadto wskazać należy, że w przypadku wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez wspólnotę mieszkaniową badaniu podlega nie tylko kondycja finansowa tej jednostki, lecz również sytuacja majątkowa osób ją tworzących, a zatem również właścicieli lokali wchodzących w skład nieruchomości wspólnej (por. post. NSA z dnia 31 grudnia 2004 r., GZ 146/04). W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Uzyskaniu takich środków mogłoby służyć m. in. podjęcie uchwały przez właścicieli lokali tworzących Wspólnotę w przedmiocie wygospodarowania dodatkowych funduszy na utrzymanie nieruchomości wspólnej w części nie znajdującej pokrycia w pożytkach i innych przychodach z nieruchomości. Tym bardziej, że w uchwale Wspólnoty Mieszkaniowej Nr 4/2011 z dnia 29 kwietnia 2011 r. właściciele mieszkań w budynku Wspólnoty, upoważniając i udzielając pełnomocnictwa Zarządowi Wspólnoty do wniesienia skargi do Sądu na postanowienie Wojewody z dnia 18 marca 2011 r., wyrazili jednocześnie zgodę na pokrycie wszystkich kosztów związanych z tą sprawą (pkt 2 uchwały), a więc także na pokrycie kosztów sądowych i wydatków na profesjonalnego doradcę. Nie mogły znaleźć w związku z tym aprobaty argumenty o wysokich niewątpliwie kosztach utrzymania budynku Wspólnoty w należytym stanie technicznym. Zwolnienie od kosztów sądowych, zgodnie z utrwaloną w judykaturze i piśmiennictwie wykładnią, stanowi w istocie formę "kredytu" udzielonego przez Skarb Państwa, poprzez rezygnację z należnych opłat sądowych w chwili wszczęcia postępowania przed sądem i wykładania ze środków budżetowych wydatków w jego toku. Reguły tego "kredytowania" stanowią elementy polityki gospodarczej Państwa i mają istotne znaczenie dla podmiotów, które nie dysponują środkami pieniężnymi umożliwiającymi im dochodzenie swoich praw przed sądem. Z drugiej strony "zwolnienie od kosztów sądowych" nie może prowadzić do sytuacji, w której Skarb Państwa stałby się w skali całego kraju "kredytodawcą" pokrywającym koszty dochodzenia praw skarżących przed sądem administracyjnym w sposób całkowicie niezamierzony i pozbawiający dopływu istotnych środków budżetowych z tytułu opłat sądowych. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. lf