II SA/Łd 606/24

WyrokWSA w Łodzi2024-10-22

Skład orzekający: Michał Zbrojewski, Piotr Mikołajczyk, Marcin Olejniczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na przesłankach z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 K.p.a., został złożony w ustawowym terminie, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a., jeśli strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia w listopadzie 2021 r., a wniosek złożyła w marcu 2024 r.?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. Strona posiadała wiedzę o dokumentacji geologicznej już w listopadzie 2021 r., co oznacza, że termin do złożenia wniosku rozpoczął bieg od tej daty, a nie od daty, w której strona dowiedziała się o możliwości ujawnienia pewnych aspektów dokumentacji. Ponadto, sąd uznał, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 K.p.a., ponieważ nie wykazano oczywistości sfałszowania dowodu ani nie przedstawiono dowodu w postaci orzeczenia stwierdzającego fałszerstwo, a dokumentacja geologiczna była znana organowi wydającemu decyzję.
Stan faktyczny
Strona P.S. złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, które utrzymało w mocy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. Wniosek o wznowienie postępowania oparty był na zarzutach oparcia decyzji na nierzetelnym raporcie środowiskowym (art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.) oraz o wyjściu na jaw nowych okoliczności i dowodów (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.). Organ odmówił wznowienia, wskazując na uchybienie miesięcznego terminu do złożenia wniosku, gdyż strona dowiedziała się o dokumentacji geologicznej w listopadzie 2021 r., a wniosek złożyła w marcu 2024 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 22 października 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.), Asesor WSA Marcin Olejniczak, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 października 2024 roku sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 10 lipca 2024 r. znak: SKO.4161.15.24 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę. ał Zaskarżonym do tutejszego Sądu postanowieniem z dnia 10 lipca 2024 r. znak SKO.4161.15.24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia 31 maja 2024 r., znak: SKO.4161.7.24 o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją określającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia. Jak wynika z akt sprawy wnioskiem z dnia 28 marca 2024 r. P.Sz. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 23 czerwca 2022 r. znak: SKO.4161.8.22, uchylającą w całości decyzję Wójta Gminy Brzeźnio z dnia 23 marca 2022 r. znak: GG.6220.8.2018 i orzekającą co do istoty sprawy poprzez określenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn.: "Kopania piasku S. I" na działkach nr ewid. [...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], obręb [...], wraz z drogą technologiczną (obsługa zakładu górniczego) na działkach nr ewid.: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], obręb [...] i zjazdem na istniejącą drogę na działce nr ewid. [...], obręb [...]. Postanowieniem z dnia 31 maja 2024 r. znak: SKO.4161.7.24, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, na podstawie art. 149 § 3 K.p.a., odmówiło wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż P.Sz. zwrócił się o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 5 K.p.a. pismem z dnia 28 marca 2024 r., które zostało uzupełnione w dniu 24 kwietnia 2024 r. Po otrzymaniu wniosku Kolegium wezwało wnioskodawcę do osobistego stawiennictwa w siedzibie organu, celem złożenia wyjaśnień w zakresie ustalenia, kiedy dowiedział się o wskazanych przesłankach wznowieniowych. W oświadczeniu z dnia 22 maja 2024 r., które zostało potwierdzone protokołem odebrania wyjaśnień, strona wskazała, że dowiedziała się o okolicznościach warunkujących wznowienie postępowania w listopadzie 2021 r. W dniu 10 czerwca 2024 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu wpłynął wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy. W złożonym wniosku P.Sz. wskazał, że potwierdza, iż dokumentację geologiczną pozyskał w listopadzie 2021 r., natomiast w dniu 14 marca 2024 r. dowiedział się, że może ujawnić niektóre aspekty zawarte w dokumentacji geologicznej nr 161/2018 opracowanej dla złoża piasków kwarcowych S. I i że nie będą mu grozić żadne konsekwencje prawne. Zdaniem strony datą, w której dowiedziała się o podstawie wznowienia postępowania powinna być data 14 marca 2024 r. Odnosząc się do przesłanki wznowienia zawartej w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. strona przytoczyła treść art. 145 § 2 i 3 K.p.a. Zdaniem wnioskodawcy, wydając w dniu 23 czerwca 2022 r. decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu przeprowadziło ocenę opierając się na raporcie, który nie uwzględniał zagrożeń wymienionych w dokumentacji geologicznej, a tym samym organ mógł procedować na nierzetelnym dokumencie. Wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia 10 lipca 2024 r. znak SKO.4161.15.24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia 31 maja 2024 r. znak: SKO.4161.7.24. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że jest obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). W sytuacji, gdy organ ocenił, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 148 K.p.a., jest zobligowany do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, zgodnie z art. 149 § 3 K.p.a. Uchybienie terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania ma natomiast ten skutek, że postępowanie to nie może być wznowione. Okoliczność ta, zgodnie z art. 149 § 3 K.p.a., skutkuje obowiązkiem wydania przez organ postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Z kolei w przypadku wszczęcia postępowania wznowieniowego pomimo niedochowania przez wnioskodawcę ww. terminu organ winien postępowanie to umorzyć. Organ na etapie badania dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania nie jest uprawniony do badania, czy w sprawie zachodzi któraś z przesłanek wznowienia postępowania. Zasadą jest, że strona wnosi podanie w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Powołując orzecznictwo sądów administracyjnych Kolegium zaznaczyło, że bieg terminu rozpoczyna się od dnia uzyskania informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wszczęcia takiego postępowania. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu miesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Kolegium wyjaśniło, że z protokołu odebrania wyjaśnień od strony z dnia 22 maja 2024 r. jednoznacznie wynika, iż w listopadzie 2021 r. strona otrzymała do wglądu dokumentację geologiczną, która miała stanowić nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Po tym zdarzeniu P.Sz. złożył wniosek do Urzędu Gminy Brzeźnio, w którym zawarł swoje obawy co do środków strzałowych, głębokości wyrobiska oraz składu chemicznego wyrobiska, tj. tlenku glinu znajdującego się w kopalinie. Strona oświadczyła, że nie załączyła do pisma powołanej dokumentacji, gdyż obawiała się, że grozi jej odpowiedzialność prawna. P.Sz. oświadczył, że w 2024 r. podjął decyzję, że przedmiotową dokumentację udostępni Kolegium, ponieważ może mu grozić kara za zatajenie faktów, które mogą mieć istotny wpływ na utratę zdrowia, życia i mienie ludzi. W ocenie Kolegium nie można przyjąć, że w niniejszej sprawie zachowany został termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania wyłącznie na podstawie subiektywnych twierdzeń strony w zakresie, iż dopiero 14 marca 2024 r. dowiedziała się, że może ujawnić niektóre aspekty zawarte w dokumentacji geologicznej nr 161/2018 opracowanej dla złoża piasków kwarcowych S. I. Termin ten jest zatem liczony od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wznowienia postępowania. P.Sz. nie udowodnił okoliczności, na które się powołuje, mające świadczyć o tym, iż w niniejszej sprawie żądanie wznowienia postępowania zostało wniesione w ustawowym terminie, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. Kolegium dodało, że strona błędnie zarzuciła, iż organ odmówił wznowienia postępowania z uwagi na niestwierdzenie na chwilę obecną sfałszowania dowodu. W wydanym postanowieniu, organ wskazał jedynie, że na chwilę obecną nie stwierdzono sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, gdyż wniosek do Prokuratury Rejonowej w Sieradzu o ściganie w tej sprawie został złożony przez wnioskodawcę dopiero w dniu 30 kwietnia 2024 r. Jednakże przyczyną odmowy wznowienia postępowania w niniejszej sprawie jest uchybienie terminowi na złożenie podania, zgodnie z art. 148 § 1 K.p.a. Wobec tego wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł P.S. , zarzucając naruszenie art. 145 § 2, art. 145 § 3 i art. 149 § 3 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Skarżący podniósł, że charakterystyka przedsięwzięcia opracowana dla złoża S. I jest odmienna od dokumentacji geologicznej opracowanej dla złoża S. I w kluczowym aspekcie dotyczącym środków strzałowych, nadto w charakterystyce pominięto zagrożenia geotechniczne, takie jak obrywy, osuwy czy skład chemiczny kopaliny. Wszystkie te aspekty mogą zagrażać zdrowiu i życiu oraz powodować ogromne straty w mieniu. Skarżący wyjaśnił, że w dniu 14 marca 2024 r. dowiedział się, iż może ujawnić niektóre aspekty zawarte w dokumentacji geologicznej numer 161/2018. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. można postępowanie wznowić przed stwierdzeniem przez prokuraturę sfałszowania dowodów lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Zdaniem skarżącego prawdopodobieństwo sfałszowania lub zakłamania raportu środowiskowego, na którym opierało się Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, jest bardzo duże, gdyż raport środowiskowy w kluczowych aspektach dotyczących środków wybuchowych zagrożeń geotechnicznych oraz składu chemicznego jest odmienny lub w ogóle nie wymieniono niektórych zagrożeń, które zawarte są w dokumentacji geologicznej numer 161/2018. Raport nie zawierał wszystkich aspektów zagrażających zdrowiu i życiu oraz był odmienny od nadrzędnego strategicznego dokumentu jakim jest dokumentacja geologiczna, na podstawie której najprawdopodobniej był opracowywany raport środowiskowy. Nadmienił, że decyzja Kolegium z dnia 23 czerwca 2022 r. znak: SKO.4161.8.22 została tym samym wydana z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślił, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia kopalni piasku S. I dotyczyła działek, na których częściowo wcześniej prowadzone było wydobycie piasku, a tereny nią objęte po wygaśnięciu koncesji powinny być zrekultywowane w kierunku rolnym, zgodnie z prawomocną decyzją Starosty Sieradzkiego z dnia 5 marca 2019 r. Termin zakończenia rekultywacji wyznaczono na 31 grudnia 2021 r. Dodał, że decyzja uniemożliwi mu, jako właścicielowi działki [...], swobodny sposób korzystania z pozostałej części działki, gdyż ograniczy mu dojazd maszynami rolniczymi i ograniczy sposób swobodnego korzystania z jego własności. Wobec tego wniósł o uchylenie postanowienia Kolegium z dnia 10 lipca 2024 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Kolegium dodało, że mając na uwadze fakt, że strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, organ nie miał obowiązku badać czy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe oraz czy ewentualne sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego, a także w zakresie czy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. W świetle okoliczności sprawy zupełnie bezzasadne pozostają także zarzuty co do rażącego naruszenia prawa art. 2 oraz art. 64 Konstytucji RP w zakresie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny nie przejmuje sprawy do jej końcowego załatwienia, ale bada co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W przedmiotowej sprawie kwestią sporną jest ustalenie czy wniosek P.S. o wznowienie postępowania oparty na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 2 i § 3 K.p.a., w sprawie dotyczącej ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 23 czerwca 2022 r. określającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pt. "Kopalnia pisaku S. I", został złożony w terminie wskazanym w art. 148 § 1 K.p.a. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż strona może żądać wznowienia postępowania w szczególności w przypadku, gdy: - dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.); - wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.). W takim przypadku wniosek o wznowienie postępowania należy złożyć z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a. Przywołany przepis wskazuje, że wniosek należy złożyć w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Warto zaznaczyć, że samo złożenie wniosku o wznowienie nie prowadzi do wszczęcia postępowania. Zanim dojdzie do wznowienia postępowania w konkretnej sprawie muszą zostać zweryfikowane przesłanki jego dopuszczalności – przesłanki rozumiane jako warunki, od których zależy samo uruchomienie odnośnego trybu nadzwyczajnego. W pierwszej fazie rozpatrywania podania o wznowienie postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest zbadać następujące kwestie: czy podanie o wznowienie postępowania odpowiada ogólnym wymogom kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczącym podań w postępowaniu administracyjnym (tj. czy zostało podpisane, wskazuje konkretną decyzję, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania), czy zostało wniesione przez osobę będącą stroną w sprawie i czy zostały w nim wskazane przyczyny wznowienia określone w art. 145-145b K.p.a. oraz czy został zachowany miesięczny termin do jego złożenia (art. 148 K.p.a.). W przypadku niespełnienia któregokolwiek z ww. wymogów właściwy organ wydaje postanowienie odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego (art. 149 § 3 K.p.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że jeżeli strona, występując z żądaniem wznowienia postępowania nie wskazuje przesłanek wznowienia postępowania, czy to poprzestając jedynie na wskazaniu przepisów k.p.a., czy też w ogóle nie uzasadniając wniosku czy też wreszcie - jak w niniejszej sprawie - uzasadniając wniosek w sposób, który nawet bez głębszej analizy prowadzi do wniosku, że argumenty tam wskazane nie stanowią przesłanek wznowienia postępowania, to właściwy do wznowienia postępowania organ administracji powinien (...) odmówić wznowienia postępowania, przyjmując, że istnieją formalne przeszkody do oceny wniosku w postępowaniu nadzwyczajnym (por. wyrok NSA z 12 lipca 2011 r., II OSK 2598/10, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, w sytuacji gdy w sposób oczywisty brak jest związku przyczynowego między wskazaną podstawą wznowienia a treścią decyzji ostatecznej kończącej postępowanie, jak również gdy istnieją przeszkody do wznowienia, które są łatwo dostrzegalne, a ich stwierdzenie nie wymaga prowadzenia analiz lub uzyskiwania dodatkowych wyjaśnień właściwym rozstrzygnięciem zakończenia sprawy jest postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (por. wyrok WSA w Lublinie z 27 lipca 2023 r., II SA/Lu 476/23, dostępny j.w.). Taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej. Odnosząc się kolejno do powołanych przez stronę podstaw wznowienia rozpocząć należy od pierwszej jaką wskazał skarżący - art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. – "dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe". W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że aby skutecznie wykazać zaistnienie podstawy wznowienia z tego artykułu muszą łącznie wystąpić trzy przesłanki: 1) w decyzji ostatecznej organ administracyjny rzeczywiście poczynił ustalenia faktyczne z powołaniem się na sfałszowany dowód; 2) sfałszowanie musi zostać stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu (chyba, że zajdą okoliczności, o których mowa w art. 145 § 2 lub 3 K.p.a. tzn. można wznowić postępowanie przed wydaniem orzeczenia sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu jest oczywiste lub wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo szkody dla interesu społecznego, a także wówczas gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub innych przyczyn określonych w przepisach prawa); 3) na sfałszowanym dowodzie oparte zostało takie ustalenie, które miało wpływ na rozstrzygnięcie decyzją ostateczną. Te wszystkie przesłanki muszą wystąpić łącznie, jeżeli zatem nawet jedna z nich nie wystąpi, nie można mówić o zaistnieniu podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. (por. wyrok WSA w Gliwicach z 20 marca 2024 r., III SA/Gl 1108/23, dostępne j.w.). We wniosku o wznowienie postępowania, w sprawie zakończonej ostateczną decyzją skarżący powołał jako podstawę art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. tj. oparcie decyzji na fałszywym dowodzie, wskazując, że raport środowiskowy złożony w toku postępowania środowiskowego zakończonego decyzją Kolegium z dnia 23 czerwca 2022 r. nie był zbieżny z dokumentacją geologiczną nr [...] (opracowaną w czerwcu 2017 r. dla złoża S. I, zatwierdzoną przez Marszałka Województwa [...] w dniu [...].), którą pozyskał w [...] r. Z pewnością jednak nie można uznać tego faktu za oparcie decyzji na sfałszowanym dowodzie, gdyż sfałszowany dowód to dowód podrobiony lub przerobiony, względnie poświadczający nieprawdę, a nie dowód, z którym strona się nie zgadza, gdyż różni się od innego dowodu. W sprawie nie nastąpiło również stwierdzenie sfałszowania tego dowodu przez sąd lub inny organ. Tymczasem strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy musi przedłożyć organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego tę okoliczność (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 sierpnia 2019 r., VII SA/Wa 127/19, wyrok WSA w Lublinie z 27 lipca 2023 r., II SA/Lu 476/23, dostępne j.w.). Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy lub, że decyzję wydano w wyniku przestępstwa, musi przedłożyć organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego tę okoliczność (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2021 r., II OSK 2721/20, dostępny j.w.). Przepis art. 145 § 2 K.p.a. przewiduje co prawda wyjątki od omawianego warunku w sytuacji, gdy sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. W takiej sytuacji postępowanie może być wznowione przed stwierdzeniem faktu fałszu orzeczeniem sądu lub innego organu. Obie przesłanki z art. 145 § 2 K.p.a. - oczywistość fałszu dowodu lub popełnienia przestępstwa i niezbędność wznowienia postępowania dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego - muszą jednak wystąpić łącznie. Przez oczywistość fałszu dowodu, należy przy tym rozumieć przypadki, gdy przy prostym zestawieniu dowodu ze stanem faktycznym wynika, bez potrzeby prowadzenia postępowania wyjaśniającego, że jest on np. podrobiony (wyrok WSA w Bydgoszczy z 13 grudnia 2023 r., II SA/Bd 856/23, wyrok WSA w Lublinie z 27 lipca 2023 r., II SA/Lu 476/23, dostępne j.w.). W przedmiotowej sprawie taka oczywistość w ocenie Sądu nie występuje. Dodatkowo, sam skarżący wskazał, m.in. składając w dniu 22 maja 2024 r. wyjaśnienia w siedzibie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, że o podstawie wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. dowiedział się w momencie otrzymania dokumentacji geologicznej tj. w listopadzie 2021 r., co dodatkowo potwierdza, że wniosek z dnia 28 marca 2024 r. o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu z art. 148 § 1 K.p.a. Z kolei odnosząc się do drugiej wskazanej przez stronę przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., wedle której podstawą wznowienia postępowania może być wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję wskazać trzeba, że ta podstawa wznowienia zachodzi jedynie wówczas, gdy zaistnieją łącznie wszystkie przesłanki, wymienione w tym przepisie. Po pierwsze, ujawnione muszą zostać nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które są istotne dla sprawy. Po drugie, musiały one istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej, kończącej postępowanie administracyjne. Po trzecie zaś, dowody te bądź okoliczności nie mogły być znane organowi administracji publicznej, wydającemu decyzję. W ocenie skarżącego takim dowodem jest wspomniana już dokumentacja geologiczna nr [...] opracowana w [...] r. dla złoża S. I, zatwierdzona przez Marszałka Województwa [...] w dniu [...] r. Warto jednak zauważyć, że jak wynika z akt sprawy dokumentacja geologiczna, na którą powołuje się skarżący była już znana organowi wydającemu decyzję z dnia 23 czerwca 2022 r. W treści tej decyzji, na str. 10 i str. 20, czytamy: "Złoże piasków kwarcowych S. I zostało udokumentowane w dokumentacji geologicznej, opracowanej [...]r., zatwierdzonej przez Marszałka Województwa [...] Zasoby w kat. [...]wg stanu na dzień 31 grudnia 2016 r. wynoszą odpowiednio: piaski kwarcowe dolnokredowe (alb) dla przemysłu [...] jako kopalina główna ok. 25 511,40 tys. [...] oraz piaski czwartorzędowe (kopalina towarzysząca) w ilości ok. 888,20 tys [...] ". Tymczasem organ administracji nie może wznawiać postępowania na podstawie okoliczności mu znanych w dniu wydania decyzji, bowiem takie działanie wbrew jasnym przesłankom z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., stanowi naruszenie prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się ponadto, że na podstawie powołanego przepisu nie można wznawiać postępowania z powodu zamiaru zakwestionowania oceny materiału dowodowego lub przyjętej przez organ interpretacji przepisów prawa (por. wyrok WSA w Gdańsku z 23 marca 2023 r., III SA/Gd 545/22, dostępny j.w.). Warto także zaznaczyć, że jak sam przyznaje skarżący, dokumentację geologiczną pozyskał w listopadzie 2021 r., lecz dopiero w dniu 14 marca 2024 r. dowiedział się, że może ujawnić niektóre aspekty zawarte w dokumentacji geologicznej chronione w oparciu o przepisy ustawy Prawo geologiczne i górnicze (uznał, że dopiero wtedy nie będą mu grozić żadne konsekwencje prawne). Zauważyć jednak należy, że z treści art. 148 § 1 K.p.a. wprost wynika, że termin do wniesienia żądania wznowienia postępowania jest liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin ten nie jest zatem liczony od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wznowienia postępowania. Natomiast świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznych jako podstawy wznowienia, nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 K.p.a. (por. wyrok WSA w Kielcach z 28 sierpnia 2024 r., II SA/Ke 343/24, wyrok NSA z 13 listopada 2020 r., I OSK 1135/20, wyrok NSA z 16 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1799/16, dostępne j.w.). Skarżący posiadał wiedzę o sporządzonej dokumentacji geologicznej już w listopadzie 2021 r., co niezbicie dowodzi, że wniosek z dnia 28 marca 2024 r. o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu z art. 148 § 1 K.p.a. Mając powyższe rozważania na uwadze zdaniem Sądu stwierdzić należy, że materiał dowodowy sprawy potwierdza prawidłowość wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Przywołane przez stronę argumenty i przedstawione dowody w sposób oczywisty nie spełniają bowiem przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 K.p.a., ponadto w sprawie nie został zachowany termin do wniesienia żądania wznowienia postępowania z art. 148 § 1 K.p.a. W przekonaniu Sądu organy rozpatrujące sprawę z wniosku skarżącego słusznie uznały zatem, że w tym przypadku istnieją podstawy do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Tym samym nie potwierdziły się zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 5, art. 145 § 2, art. 145 § 3 czy art. 149 § 3 K.p.a., co czyni skargę niezasadną. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi. IB

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło