II SA/Łd 608/06

WyrokWSA w Łodzi2006-09-12

Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Sławomir Wojciechowski, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego może zostać przyznane z datą wsteczną, wcześniejszą niż data złożenia wniosku, w sytuacji gdy orzeczenie o niepełnosprawności zostało zmienione wyrokiem sądu po złożeniu pierwotnego wniosku?
Ratio decidendi
Prawo do świadczeń rodzinnych, w tym świadczenia pielęgnacyjnego, ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Ustawodawca nie przewidział możliwości przyznania świadczenia z datą wsteczną, nawet w przypadku zmiany orzeczenia o niepełnosprawności wyrokiem sądu po złożeniu wniosku. Decydujące znaczenie ma data złożenia wniosku we właściwym organie.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne dla syna, który został uznany za niepełnosprawnego wymagającego stałej opieki po zmianie wcześniejszego orzeczenia przez sąd. Organ pierwszej instancji przyznał świadczenie od 1 lutego 2006 r. do 31 sierpnia 2006 r. Organ odwoławczy wydłużył okres przyznania świadczenia do 31 lipca 2008 r., jednakże skarżąca domagała się przyznania świadczenia od daty wcześniejszej niż złożenie wniosku, powołując się na datę wyroku sądu zmieniającego orzeczenie o niepełnosprawności. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 września 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Marek Pilc, po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 12 września 2006 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. W dniu 10 lutego 2006 roku M. K. wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym synem – K. K. We wniosku wnioskodawczyni przedstawiła sytuację materialno - finansową swej 5 - osobowej rodziny załączając orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spaw Orzekania o Niepełnosprawności w województwie [...] z dnia [...]stwierdzające, że dziecko jest niepełnosprawne od urodzenia lecz nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, które zostało uchylone wyrokiem Sądu Rejonowego w S. Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 grudnia 2005 roku. Orzeczeniem zaś Zespołu do Spaw Orzekania o Niepełnosprawności w województwie [...] z dnia [...]potwierdzono, że dziecko jest niepełnosprawne od urodzenia i wymaga stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Niepełnosprawność orzeczono do dnia 31 lipca 2008 roku. Po rozpoznaniu wniosku, decyzją z dnia 14 lutego 2006 roku, nr [...] Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. przyznał M.K. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem w kwocie 420,00 zł miesięcznie na okres od dnia 1 lutego 2006 roku do dnia 31 sierpnia 2006 roku oraz świadczenie w formie opłacania składek na ubezpieczenie społeczne na okres od dnia 1 lutego 2006 roku do dnia 31 sierpnia 2006 roku. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca – M.K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres od dnia [...]do dnia 31 lipca 2008 roku. W uzasadnieniu wskazała, że w wyniku odwołania od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spaw Orzekania o Niepełnosprawności w województwie [...] z dnia 26 września 2005 roku, Sąd Rejonowy w S. Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 28 grudnia 2005 roku (sygn. akt [...]) zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że małoletni syn – K. K. wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Zdaniem skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego obejmuje zatem okres od dnia wydania pierwszego orzeczenia w tym zakresie – od dnia [...]do dnia 31 lipca 2008 roku tj. do dnia określonego w ostatnim orzeczeniu Zespołu do Spaw Orzekania o Niepełnosprawności w województwie łódzkim, wydanego w wyniku prawomocnego wyroku sądu, który wiąże wszystkie organy orzekające o stopniu niepełnosprawności. Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej końcowego terminu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i składki na ubezpieczenie społeczne przyznając jednocześnie M.K. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem do dnia 31 lipca 2008 roku, a w pozostałym zakresie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. prawidłowo ustalił początek terminu, od którego przyznano wnioskodawczyni świadczenie pielęgnacyjne, natomiast nieprawidłowo określono końcowy termin wypłaty świadczenia. Podkreślono, że zgodnie z treścią art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003r., Nr 228, poz. 2255 ze zm.), prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W rozpoznawanej sprawie w dniu 10 lutego 2006 roku M.K. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym synem, natomiast w wyniku odwołania od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w województwie [...] z dnia 26 września 2005 roku, wyrokiem z dnia 28 grudnia 2005 roku Sąd Rejonowy w Sieradzu Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w województwie [...]ustalając, iż małoletni syn wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Mając na uwadze wyrok Sądu Rejonowego w Sieradzu z dnia 28 grudnia 2005 roku, orzeczeniem z dnia 2 lutego 2006 roku, dołączonym do wniosku o ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w województwie [...] potwierdził, że dziecko jest niepełnosprawne od urodzenia i wymaga stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, a niepełnosprawność orzeczono do dnia 31 lipca 2008 roku. Powyższe orzeczenie stało się więc podstawą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na okres do dnia 1 lutego 2006 roku do końca okresu zasiłkowego tj. do dnia 31 lipca 2008 roku. W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżąca podtrzymując zarzuty zawarte w odwołaniu podniosła, że zaskarżona decyzja niesłusznie pozbawia ją prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 26 września 2005 roku. W ocenie skarżącej zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji wydając zaskarżone decyzje zmienił treść wyroku Sądu Rejonowego w Sieradzu, który uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w województwie [...] z dnia 26 września 2005 roku, przyznając prawo do świadczenia pielęgnacyjnego właśnie z tą datą. Powołując się na swą trudną sytuację materialną oraz na wydatki związane z planowaną, czwartą operacją syna, wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 26 września 2005 roku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Dodatkowo wskazano, że w okresie od czerwca 2004 roku do roku 2006 nie było prowadzone wobec skarżącej żadne postępowanie w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wyrok zaś Sądu Rejonowego w Sieradzu nie stanowi podstawy do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z datą wcześniejszą niż data złożenia wniosku. Decydująca jest bowiem data złożenia wniosku we właściwym do przyznania świadczenia organie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co należy podkreślić, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiDz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wydana na podstawie art. 17 oraz art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z dnia ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003r., Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 powołanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenie, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego (art. 24 ust. 2 powołanej ustawy). W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej końcowego terminu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i składki na ubezpieczenie społeczne przyznając skarżącej - M.K. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem do dnia 31 lipca 2008 roku, utrzymując zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż w dniu 10 lutego 2006 roku skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawnym synem. W wyniku odwołania od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w województwie [...] z dnia [...] stwierdzającego, że dziecko jest niepełnosprawne od urodzenia lecz nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, wyrokiem z dnia 28 grudnia 2005 roku Sąd Rejonowy w Sieradzu Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w województwie [...] z dnia [...] ustalając, iż małoletni syn wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Mając na uwadze wyrok Sądu Rejonowego w Sieradzu z dnia 28 grudnia 2005 roku, orzeczeniem z dnia 2 lutego 2006 roku, dołączonym do złożonego w dniu 10 lutego 2006 roku wniosku o ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w województwie [...] potwierdził, że dziecko jest niepełnosprawne od urodzenia i wymaga stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, a niepełnosprawność orzeczono do dnia 31 lipca 2008 roku. Powyższe orzeczenie stało się więc podstawą do przyznania przez organ odwoławczy świadczenia pielęgnacyjnego na okres do dnia 1 lutego 2006 roku do końca okresu zasiłkowego tj. do dnia 31 lipca 2008 roku. Skarżąca zakwestionowała datę, od której przyznano jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego argumentując, iż wobec faktu, iż wyrokiem z dnia 28 grudnia 2005 roku Sąd Rejonowy w Sieradzu Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w województwie [...] z dnia [...] stwierdzając jednocześnie, że dziecko jest niepełnosprawne od urodzenia i wymaga stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, uprawnienie do świadczenia powinno zostać przyznane od dnia 26 września 2005 roku. Dokonując analizy zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego należy stwierdzić, iż w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest fakt, że wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego wraz z orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w województwie [...] z dnia [...] skarżąca złożyła we właściwym organie w dniu 10 lutego 2006 roku. Natomiast przepisy powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, co należy podkreślić, w sposób jednoznaczny regulują moment, od którego należy przyznać uprawnienie do świadczeń rodzinnych, w tym przypadku zasiłku pielęgnacyjnego. Z brzmienia cytowanego powyżej przepisu art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyraźnie bowiem wynika, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Oznacza to, że postępowanie w tym przedmiocie prowadzone jest na wniosek strony i w granicach tego wniosku, a ustawodawca nie przewidział możliwości przyznania uprawnienia do świadczenia rodzinnego z datą wsteczną, nawet z uwagi na trudną sytuację materialną i zwiększone wydatki związane z planowaną operacją niepełnosprawnego dziecka, na które powołuje się skarżąca. Organ odwoławczy prawidłowo zatem ustalił datę początkową przyznania świadczenia tj. 1 lutego 2006 roku przyjmując, iż decydujące znaczenie ma data złożenia wniosku. W tym stanie rzeczy z uwagi na fakt, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uprawniony był orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło