II SA/Łd 610/05

Dnia 25 października 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj, Sędziowie: Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Protokolant Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 25 października 2005 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi T.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1) oddala skargę; 2) zasądza z funduszu Skarbu Państwa - kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokata M. K. prowadzącego Indywidualną Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A kwotę 240,- zł (dwieście czterdzieści) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 104, 108 i 163 k.p.a., art. 8 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 – 4, art. 37 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004r. (tekst jednolity: Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz zarządzenia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...] w sprawie upoważnienia pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy - Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł.-G. zmienił decyzję własną z dnia [...], Nr [...] przyznającą T. G. pomoc finansową w formie zasiłku stałego w kwocie 418 zł miesięcznie w okresie od dnia 1 maja 2004r. do dnia 31 października 2006r. w ten sposób, że w okresie od dnia 1 listopada 2004r. do dnia 31 sierpnia 2007r. ustalił wysokość zasiłku stałego na kwotę 317 zł miesięcznie, zaliczając na poczet świadczenia udzielonego na mocy niniejszej decyzji zasiłek stały w kwocie 317 zł miesięcznie wypłacony stronie w okresie od dnia 1 listopada 2004r. do dnia 31 marca 2005r. (tj. łącznie 1585 zł za okres 5 miesięcy) na podstawie decyzji z dnia [...], Nr [...] i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Jako sposób realizacji wypłaty świadczenia wskazano przelew. W uzasadnieniu podano, że decyzją z dnia [...], Nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł.-G. zmienił decyzję własną z dnia [...], Nr [...] przyznającą T. G. pomoc pieniężną w formie zasiłku stałego w kwocie 418 zł miesięcznie w okresie od dnia 1 maja 2004r. do dnia 31 października 2006r. w ten sposób, że od miesiąca listopada 2004r. ustalił wysokość tego świadczenia na kwotę 317 zł miesięcznie z uwagi na zmianę wysokości dochodu strony. Decyzją z dnia [...] Nr [...] organ II instancji utrzymał w mocy w/w decyzję z dnia [...] Na powyższą decyzję T.G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało skargę w całości za słuszną i decyzją z dnia [...], Nr [...] uchyliło decyzję własną z dnia [...], Nr K.O. 5403/04, a następnie decyzją z dnia [...], Nr[...] uchyliło decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji podał także, iż T. G. jest osobą samotną, prowadzącą samodzielne gospodarstwo domowe. Zajmuje jednoizbowe mieszkanie bez wygód w starym budownictwie, w prywatnej kamienicy i nie korzysta z dofinansowania do czynszu. Orzeczeniem z dnia [...], znak: [...] Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. uchylił orzeczenie własne z dnia [...], znak: [...] zaliczające T. G. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i zaliczył go do znacznego stopnia niepełnosprawności o charakterze okresowym, jednocześnie wydając orzeczenie na okres do dnia 31 sierpnia 2007r. Strona nie pracuje i nie posiada uprawnień do własnego świadczenia rentowego. Od miesiąca września 2004r. T.G. pobiera zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 144 zł miesięcznie, stanowiący jego jedyne źródło dochodu. Zdaniem organu I instancji uznanie za dochód własny strony kwoty otrzymywanego zasiłku pielęgnacyjnego jest zgodne z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, w myśl którego za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenie społeczne określone w odrębnych przepisach, kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Tak więc dochodem będą wszelkie otrzymywane regularnie miesięczne przychody osoby ubiegającej się o świadczenia z pomocy społecznej i to bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, w tym: zasiłki rodzinne, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka, dofinansowanie do czynszu, zasiłek pielęgnacyjny, a także kwoty netto ewentualnie otrzymywanych świadczeń emerytalnych i rentowych, wynagrodzeń za pracę, które zostały wyliczone po pomniejszeniu ich odpowiednio o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenie społeczne. Od tak ustalonego dochodu można odliczyć, zgodnie z cytowanym art. 8 ust. 3 powołanej ustawy, jedynie kwoty alimentów świadczonych na rzecz innych osób i nie wlicza się do niego zgodnie z art. 8 ust. 4 w/w ustawy jednorazowego świadczenia socjalnego (np. zasiłku celowego z pomocy społecznej) oraz wartości świadczeń w naturze (np. otrzymanej przez daną osobę żywności, czy też odzieży). T.G. nie poinformował organu pomocowego o fakcie wystąpienia z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego oraz o przyznaniu tego świadczenia. W oświadczeniu z dnia 22 października 2004r. stwierdził natomiast, iż nie złożył i nie złoży wniosku o zasiłek pielęgnacyjny pomimo tego, że pierwsza wypłata tego świadczenia miała miejsce już w dniu 5 października 2004r. Ustaleń w tym zakresie dokonano w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w listopadzie 2004r., m. in. na podstawie zaświadczenia z dnia [...], znak[...] wydanego przez Urząd Miasta Ł. Wydział Organizacji, Kadr i Świadczeń. Reasumując, organ I instancji stwierdził, iż z uwagi na zmianę sytuacji osobistej i dochodowej T. G. spełnione zostały przesłanki określone w art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej zgodnie, z którym decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody m.in. w przypadku zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony i uzasadniona jest zmiana decyzji z dnia [...] przyznającej stronie zasiłek stały w kwocie 418 zł miesięcznie w okresie od dnia 1 maja 2004r. do dnia 31 października 2006r. poprzez ustalenie nowej wysokości świadczenia począwszy od miesiąca listopada 2004r. i wydłużenie okresu, na który stronie udzielono pomocy do dnia 31 sierpnia 2007r. Kwota należnego stronie świadczenia od dnia 1 listopada 2004r. została ustalona zgodnie z zasadami zawartymi w art. 37 ust. 2 pkt 1 i 3 w/w ustawy jako różnica między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej ( tj. 461 zł ), a jej dochodem ( tj. 144 zł ) i wynosi 317 zł miesięcznie. Jednocześnie zaś ze względu na fakt wypłacenia T. G. zasiłku stałego w kwocie 317 zł miesięcznie w okresie od dnia 1 listopada 2004r. do dnia 31 marca 2005r. ( tj. łącznie 1.585 zł za 5 miesięcy ) na podstawie decyzji z dnia [...], Nr [...]zasadne było zaliczenie tych świadczeń na poczet zasiłku stałego przyznanego na mocy niniejszej decyzji. W odwołaniu od powyższej decyzji wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.T.G. zarzucił, iż organ I instancji dokonał nieprawidłowej wykładni przepisów na niekorzyść osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym. Zdaniem strony zasiłek pielęgnacyjny nie stanowi dochodu, a żaden przepis ustawy nie stanowi o tym, iż odlicza się go od zasiłku stałego. T.G. zarzucił również, iż celowo pominięto art. 16 ust. 1, 2, 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji, uniemożliwiając w ten sposób zapewnienie mu opieki i pomocy innej osoby. Decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 163 k.p.a., art. 8 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 – 4, art. 16, art. 18 ust. 1 pkt 1, 2, art. 36 ust. 1 pkt a, art. 37 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podzielając stanowisko organu I instancji utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Nie zgadzając się z powyższą decyzją T.G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje zatem ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa oraz dokonanej przez organy administracji ich wykładni. Analogiczne unormowanie zostało zawarte w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego aktu, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W ocenie Sądu przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a kwestionowana decyzja znajduje oparcie w obowiązujących w chwili jej wydania przepisach prawa materialnego. Przesłanki otrzymania zasiłku stałego przez osobę pełnoletnią samotnie gospodarującą określa art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) i organy administracji prawidłowo ustaliły, że skarżący kryteria te spełnia. Zasady ustalania wysokości zasiłku stałego w przypadku osoby samotnie gospodarującej zostały sprecyzowane w art. 37 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, iż w takim wypadku zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. Z uwagi na to, że skarżący jest osobą samotnie gospodarującą w rozumieniu art. 6 pkt 9 powołanej ustawy o pomocy społecznej, kryterium dochodowe w jego przypadku zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy wynosi 461 zł. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych zaświadczenia Urzędu Miasta Ł. Wydziału Organizacji Kadr i Świadczeń Rodzinnych z dnia [...], znak[...]wynika, że od dnia 1 września 2004r. skarżący otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny, do którego ma ustalone uprawnienie do dnia 31 sierpnia 2007r. ze względu na okres ważności orzeczenia stwierdzającego niepełnosprawność. Prawidłowo więc organy administracji ustaliły, że od miesiąca września 2004r. dochód strony stanowi zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 144 zł miesięcznie, w związku z czym zmieniła się sytuacja dochodowa strony. Tym samym uzasadniona była zmiana decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł.-G. z dnia [...], Nr [...] przyznającej T. G. pomoc finansową w formie zasiłku stałego w maksymalnej wysokości, tj. w kwocie 418 zł miesięcznie w okresie od 1 maja 2004r. do 31 października 2006r. na podstawie art. 106 ust. 5 zd. 1 cytowanej ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten bowiem upoważnia organ pomocowy do zmiany decyzji administracyjnej na niekorzyść strony bez jej zgody m. in. w razie zmiany sytuacji dochodowej. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że art. 8 ust. 3 powołanej ustawy o pomocy społecznej nakazuje w celu ustalenia dochodu strony dla celów niniejszej ustawy sumowanie miesięcznych jej przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Przepis ten jednocześnie wymienia te obciążenia i wydatki, które pomniejszają dochód ( art. 8 ust. 3 ) lub te świadczenia, których ze względu na charakter ( jednorazowe pieniężne świadczenie socjalne lub świadczenia w naturze – art. 8 ust. 4 ) nie wlicza się do tak ustalonego dochodu. Z przepisu tego wynika więc, że świadczenie w postaci zasiłku pielęgnacyjnego stanowi przychód strony będący w okolicznościach rozpatrywanej sprawy jedynym jej dochodem. Z tego też względu uznać należy, iż organy administracji uznając, że dochód strony stanowi zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 144 zł miesięcznie nie naruszyły prawa. W konsekwencji zaś prawidłowo dokonano pomniejszenia należnego skarżącemu zasiłku stałego od miesiąca listopada 2004r. do kwoty 317 zł miesięcznie, ustalając jego wysokość zgodnie z dyspozycją art. 37 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o pomocy społecznej. Z tych wszystkich względów uznając, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 19 pkt 1 i § 18 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z dnia 28 września 2002r. ( Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm. ).