II SA/Łd 610/13

Dnia 4 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędzia WSA Czesława Nowak – Kolczyńska Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 roku sprawy ze skargi M. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności utwardzenia powierzchni gruntu oddala skargę. LS Decyzja z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. na podstawie art. 105 § 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., w dalszej części uzasadnienia, jako k.p.a.), umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie legalności utwardzenia powierzchni gruntu z kostki brukowej i płyt ażurowych betonowych na działce nr 903 w miejscowości O. 168 gmina O.. Jak wyjaśnił organ nadzoru budowlanego, w dniu [...] M. Z. złożyła pisemny wniosek o sprawdzenie legalności ułożenia kostki brukowej na podwórku działki nr 903 J. W.. W następstwie, w dniu [...] przeprowadzona została kontrola i ustalono, że w części nieruchomości wykonano utwardzenie powierzchni gruntu z kostki brukowej i płyt ażurowych betonowych o wym. zewnętrznych po największym obrysie około 8,31m x 51m. Przedmiotowe utwardzenie wykonano we wjeździe na nieruchomość wzdłuż granicy działki w odległości odpowiednio od 0,32 do 1 m od istniejącego ogrodzenia rozgraniczającego sąsiadujące działki (strona południowa) i za istniejącym budynkiem mieszkalnym (strona zachodnia). Od strony drogi wojewódzkiej przy wjeździe wykonano utwardzenie z kostki brukowej na długości około 6,20m, w pozostałej części wjazd wykonano z płyt ażurowych betonowych o dwóch pasach szerokości 40cm każdy, oddzielonych od siebie pasem gruntowym o szerokości około 1m. Wzdłuż budynku mieszkalnego i od strony podwórka wykonano utwardzenie z kostki brukowej. J. W. oświadczył do protokołu, że jest inwestorem wykonanego utwardzenia i wykonał je we [...] w oparciu o zgłoszenie dokonane do Starostwa Powiatowego w O. w dniu [...] obejmujące między innymi utwardzenie wjazdu (kostka+płyty betonowe "Jambo"). Uwzględniając ustalenia kontrolne organ nadzoru budowlanego stwierdził, iż wykonane utwardzenie gruntu nie jest samowolą budowlaną, gdyż zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych. Natomiast art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi, że zgłoszenia właściwemu organowi wymaga z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3, wykonywanie robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1, 4-6 oraz 9-13, a więc na wykonanie utwardzenia powierzchni kostką brukową należało dokonać wymaganego zgłoszenia. Takie zgłoszenie inwestor złożył. Oznacza to, iż postępowanie w sprawie sprawdzenia legalności przedmiotowego utwardzenia stało się bezprzedmiotowe a to z kolei, stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. uprawnia organ do umorzenia postępowania w sprawie. W terminie prawem przewidzianym M. Z. złożyła odwołanie podkreślając, iż zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca, działka nr 903 nie jest bowiem własnością J. W., o czym wie organ I instancji. Nadto zarzuciła brak powiadomienia o kontroli z dnia [...] oraz oświadczyła, iż nie zgadza się ze złożonym przez J. W. zgłoszeniem, tym bardziej, iż strona udała się do Starostwa a następnie do PINB celem ustalenia czy takie zgłoszenie było i w obu organach usłyszała, iż o takim zgłoszeniu nic nikomu nie wiadomo. Decyzją z dnia [...] Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy powtórzył ustalenia i stanowisko organu stopnia powiatowego. Zauważył, iż zgłoszenie J. W. z dnia [...] obejmowało m.in. utwardzenie wjazdu i chodnika na działce nr 903, nie obejmowało wykonanego utwardzenia od strony drogi asfaltowej przy chodniku na działce nr 1001/3 na długości odpowiednio od około 1,30 do 1,46m i szerokości 7,78m. J. W. przedłożył w czasie kontroli z dnia [...] kserokopie pisma, które wysłał w dniu [...] do Rejonu Dróg Wojewódzkich w P. z prośbą o wyrażenie zgody na utwardzenie pasa drogowego od istniejącego chodnika do bramy tj. około 1m, przy drodze wojewódzkiej poprzez ułożenie kostki. Pas ten przylega do działki nr 903 inwestora. Po wszczęciu postępowania, postanowieniem z dnia [...] organ stopnia powiatowego nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia oceny technicznej, jakości robót budowlanych wykonanych bez wymaganego zgłoszenia polegającego na utwardzeniu powierzchni części pasa drogowego, działka nr 1001/3, kostką brukową ze wskazaniem robót niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia wykonanych prac do stanu zgodnego z prawem. Po przedłożeniu przez inwestora, w dniu 15 listopada 2012r. oceny technicznej, w dniu [...] organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie utwardzenia opisanej powierzchni części pasa drogowego. Jednakże decyzją z dnia [...] organ odwoławczy uchylił decyzję I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, iż konieczne jest ustalenie, czy inwestor faktycznie dokonał także utwardzenia pasa drogowego, a wówczas organ I instancji winien poinformować o tym tutejszy organ, który będzie właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie zjazdu i w tej sytuacji organ I instancji winien jedynie wydać rozstrzygnięcie co do istoty sprawy w zakresie utwardzenia gruntu na działce nr 903. Następnie organ I instancji wydał decyzję z dnia [...], sprostowaną z urzędu postanowieniem z dnia [...]. Przy piśmie z dnia 25 lutego 2013r. przesłał do organu, według właściwości, akta sprawy dotyczące zjazdu z drogi wojewódzkiej nr 726 na działkę nr 903. Pismem z dnia 23 kwietnia 2013r. M. Z. podtrzymała odwołanie i wskazała, że dla nieruchomość, na której zrealizowano sporną inwestycję nie obowiązuje plan miejscowy i nie wydano decyzji o warunkach zabudowy. Organ odwoławczy mając na uwadze powyższe stwierdził, iż stanowisko organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego zasługuje na podtrzymanie. Przytaczając brzmienie art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 29 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo budowlane podkreślił, iż w dniu [...] J. W. dokonał w Starostwie Powiatowym w O. zgłoszenia ocieplenia ścina i dachu budynku mieszkalnego oraz utwardzeniu wjazdu na działce nr 903. Do zgłoszenia inwestor dołączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Załącznikiem do zgłoszenia inwestor uczynił szkic sytuacyjny planowanych robót, z którego wynika, że utwardzenie obejmuje teren od wjazdu na działkę aż do budynku gospodarczego i ma planowaną długość 50m i 5m szerokości, jak również obejmuje teren przy wejściu do budynku o szerokości 6m. Organ odwoławczy zaznaczył, iż jak wynika z pisma Starosty [...] z dnia [...] zgłoszenie to zostało przyjęte milczącą zgodą bez sprzeciwu, zgodnie z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. W ocenie organu II instancji z uwagi na powyższe stwierdzić należy, iż inwestor legitymował się zgłoszeniem obejmującym utwardzenie powierzchni działki nr 903, którego dokonał we [...], a zatem po upływie 30- dni przewidzianych w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego na ewentualny sprzeciw organu przyjmującego zgłoszenie, nadto roboty wykonano zgodnie ze zgłoszeniem. Odpowiadając na zarzuty M. Z. wyjaśnił m.in., iż kwestie własnościowe nie są przedmiotem niniejszej sprawy i organy nadzoru budowlanego nie mają kompetencji aby tego rodzaju kwestie rozstrzygać, odwołująca winna w tym zakresie zwrócić się do sądu powszechnego. Natomiast dla potrzeb tej sprawy inwestor przedłożył oświadczenie o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wskazał, iż prawo to wynika z księgi wieczystej, co organ zweryfikował na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości gdzie udostępnione są przeglądarki ksiąg wieczystych. Organ przyznał, iż jak wynika z pisma z dnia 2 stycznia 2013r. Sąd Rejonowy w O. Wydział Ksiąg Wieczystych nie stwierdzono, aby J. W. figurował jako właściciel rzeczonej nieruchomości, co może wskazywać, iż nie jest ujawniony w księdze wieczystej lub zbiorze dokumentów albo że nieruchomość nie ma urządzonej księgi wieczystej. Tym niemniej dane zweryfikowane poprzez stronę internetową pozwoliły ustalić, iż Sąd Rejonowy w O. Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą, z której wynika, że właścicielem działki nr 903 jest J. W.. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. Z. powtórzyła, iż J. W. nie jest właścicielem działki nr 903, która została bezprawnie wydzielona z działki skarżącej nr 904, co za tym utwardzenie zostało wykonane na jej terenie. Na potwierdzenie wskazuje akt własności ziemi wypisany na inną osobę z sąsiedniej wsi S.. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nie znajdując uzasadnienia dla zarzutów skargi wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z brzmieniem art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). W ocenie Sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanej w sprawie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji wydaną na skutek interwencji skarżącej. Istota niniejszego sporu administracyjnego sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy wykonane przez J. W. utwardzenie powierzchni gruntu z kostki brukowej i płyt ażurowych betonowych na działce nr 903 w miejscowości O. 168 gmina O., zostało wykonane w ramach samowoli budowlanej. Prawidłowej odpowiedzi udzielił organ nadzoru budowlanego w wyniku wyczerpująco przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Mając na uwadze podstawowe zasady postępowania administracyjnego organ I instancji w sposób nie budzący zastrzeżeń Sądu ustalił, że przedmiotowych robót nie sposób zakwalifikować jako samowolę budowlaną. Jak zasadnie ustalił organ, w dniu [...] J. W. dokonał w Starostwie Powiatowym w O. zgłoszenia robót obejmujących ocieplenie ścian i dachu budynku mieszkalnego oraz utwardzenie wjazdu na działce nr 903. Do zgłoszenia inwestor załączył oświadczenie o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, szkic sytuacyjny planowanych robót potwierdzający, że utwardzenie obejmie teren od wjazdu na działkę aż do budynku gospodarczego i ma planowaną długość 50m i 5m szerokości, obejmuje także teren przy wejściu do budynku o szerokości 6m. Podkreślić trzeba, iż fakt zgłoszenia potwierdził Starosta [...] w piśmie z dnia 24 stycznia 2013r., które stanowi materiał dowody niniejszej sprawy. Warto w tym miejscu dodać, iż w świetle powyższego Sąd nie ma podstaw aby wątpić, iż takie zgłoszenie nie zostało dokonane tylko na podstawie twierdzeń skarżącej, iż pracownik organu powiadomił ją o braku takiego zgłoszenia. Podobnych wątpliwości nie miał mieć prawa organ nadzoru budowlanego. Idąc dalej, wskazać trzeba, iż prace objęte zgłoszeniem wykonane zostały we [...], zatem po upływie trzydziestu dni przewidzianych w art. 30 ust. 5 ustawy na ewentualny sprzeciw organu, co oznacza, iż zostały wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami. I co najważniejsze w niniejszej sprawie, na wykonane prace nie było wymagane uzyskanie przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę. Jak prawidłowo wskazywał organ, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 5 ustawy, pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych. Z kolei stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy zgłoszenia właściwemu organowi wymaga z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3, wykonywanie robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1, 4-6 oraz 9-13, a więc na wykonanie utwardzenia powierzchni kostką brukową należało dokonać wymaganego zgłoszenia. Takiego zgłoszenia niewątpliwie inwestor dokonał, a skoro tak organ nadzoru budowlanego był uprawniony, a wręcz obowiązany umorzyć postępowanie wobec jego bezprzedmiotowości. Jak przewiduje art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 k.p.a. zachodzi, gdy brak jest jednego z elementów stosunku materialnoprawnego, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Może mieć ona charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Pierwszy z przypadków zachodzi wtedy, gdy z żądaniem występuje podmiot, któremu nie służy przymiot strony w postępowaniu, drugi - gdy sprawa nie ma charakteru administracyjnego, albo gdy nastąpiło przedawnienie żądania lub gdy brak jest przedmiotu żądania. Umorzenie postępowania w przypadku bezprzedmiotowości jest obligatoryjne zaś decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron i jest równoznaczna z brakiem przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13 marca 2013r., w sprawie o sygn.akt II SA/Sz 356/12 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Niewątpliwie w niniejszej sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością o charakterze przedmiotowym. Wobec ustalenia, iż przeprowadzone roboty wykonane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, odpadł przedmiot postępowania, niezasadne jest w tych warunków prowadzenie postępowania w kierunku ustalenia samowoli budowlanej, gdyż jej nie stwierdzono. W ocenie Sadu podzielić trzeba stanowisko organu również w zakresie zarzutu naruszenia granic nieruchomości. Po pierwsze wobec złożenia, przy zgłoszeniu, oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Prawo to znajduje potwierdzenie w zapisie księgi wieczystej, na która to okoliczność organ przeprowadził odpowiednie postępowanie wyjaśniające. Organ przyznał wprawdzie, iż jak wynika z pisma z dnia 2 stycznia 2013r. Sąd Rejonowy w O. Wydział Ksiąg Wieczystych nie stwierdzono, aby J. W. figurował jako właściciel rzeczonej nieruchomości, co może wskazywać, iż nie jest ujawniony w księdze wieczystej lub zbiorze dokumentów albo że nieruchomość nie ma urządzonej księgi wieczystej. Tym niemniej dane zweryfikowane poprzez stronę internetową pozwoliły ustalić, iż Sąd Rejonowy w O. Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą, z której wynika, że właścicielem działki nr 903 jest J. W.. Powyższe potwierdził Sąd przeprowadzając z urzędu stosowne ustalenia. Zapis w rejestrze gruntów również potwierdza powyższe, a skoro tak poczynionych ustaleń nie można podważyć tylko wyłącznie w oparciu o przedkładaną przez skarżąca kserokopię aktu własności ziemi z dnia [...], wiążące dla organów administracji, jak i sądów administracyjnych są urzędowe zapisy w księgach wieczystych. Po wtóre, Sąd podobnie jak organ nadzoru budowlanego, nie jest uprawniony do ustalenia czy zostały naruszone granice własności nieruchomości. W zakresie kompetencji tych organów nie pozostaje rozstrzyganie sporów, które mają charakter cywilnoprawny i winny być przedmiotem rozstrzygnięcia sądu powszechnego. Jak wcześniej zostało podkreślone, z uwagi na treść złożonych przez inwestora dokumentów, organ nie miał podstawy wątpić w prawo dysponowania nieruchomością oznaczona jako działka nr 903 na cele budowlane. Podsumowując, w ocenie Sądu, w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym sprawy stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a przedstawiona przez organ argumentacja i wykładnia zastosowanych przepisów w pełni zasługują na uwzględnienie. Podnoszone w skardze zastrzeżenia strony nie stanowią naruszenia prawa materialnego, ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonego aktu. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. a.bł.