II SA/Łd 612/06
WyrokWSA w Łodzi2007-02-20
Skład orzekający: Zygmunt Zgierski, Jolanta Rosińska, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wydał nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, mimo braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w dacie wydania decyzji, a także czy zgodność z planem obowiązującym w dacie budowy ma znaczenie dla możliwości legalizacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo wydały nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Legalizacja obiektu jest możliwa tylko wtedy, gdy jest on zgodny z aktualnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego lub ostateczną decyzją o warunkach zabudowy. W dacie wydania decyzji brak było zarówno obowiązującego planu, jak i decyzji o warunkach zabudowy, co uniemożliwiało legalizację. Zgodność z planem obowiązującym w dacie budowy nie ma znaczenia dla możliwości legalizacji.Stan faktyczny
Wniosek o wszczęcie postępowania dotyczył samowolnie wybudowanego budynku magazynowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu, uznając go za niezgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co uniemożliwiało legalizację. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, wskazując na brak obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego i brak możliwości legalizacji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów K.p.a. oraz pominięcie trybu legalizacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 lutego 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant Referendarz sądowy Robert Adamczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2007 roku sprawy ze skargi M. T. i W. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
A. N. złożył wniosek do Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. o wszczęcie postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanego budynku magazynowego na sąsiedniej działce nr 78/2 przy ulicy A w P., a należącej do M. i W. T.
Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106 póz. 1126 ze zm.) nakazał M. i W. małżonkom T., właścicielom działki nr 78/2 dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego w 1996 r. budynku magazynowego.
W uzasadnieniu powyższej decyzji wyjaśniono, iż w trakcie dokonanych oględzin ustalono, że przy zachodniej granicy działki przy ul. A 79 wybudowano budynek o wymiarach 13.7 na 8.3 m i wysokości 2 m wykonany z żelbetonowych elementów ogrodzeniowych i elementów drewnianych służący jako magazyn rzeczy różnych. Poniesiono, iż właściciele nieruchomości przy ulicy A 79 nie zachowali warunków określonych w art. 28 ustawy Prawo budowlane i nie uzyskali decyzji o pozwoleniu na budowę.
Reasumując stwierdzono, iż brak było możliwości legalizacji tego budynku w trybie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, ponieważ jako samowolnie wybudowany nie jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W złożonym do [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. odwołaniu W. T. wniósł o uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. i umożliwienie legalizacji budynku magazynowego. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, iż mimo tego, że budynek został wybudowany bez pozwolenia na budowę, to nie sposób się zgodzić ze stanowiskiem organu, iż funkcja tego budynku jest niezgodna z przeznaczeniem terenu, wynikającym z obowiązującego w latach budowy planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. Skarżący wskazał, iż obowiązujący wówczas plan zagospodarowania przestrzennego przewidywał lokalizację na tym terenie usług nieuciążliwych.
Decyzją z dnia [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98/2000, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 48 ust. 1 Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organu II instancji, powołując się na treść art. 28 i 29 (w brzmieniu obowiązującym w czasie budowy magazynu) zważono, iż organ I instancji zasadnie zastosował art. 48 ustawy Prawo budowlane. Wyjaśniono również, iż ust. 2 art. 48 powołanej ustawy daje możliwość legalizacji obiektu wykonanego samowolnie, jeżeli budowa jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W świetle treści powyższego przepisu podniesiono, iż w aktach sprawy znajduje się pismo Urzędu Miejskiego w P. z dnia [...], z którego wynika, iż aktualnie dla przedmiotowego terenu brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z powyższym, zdaniem organu, nie było podstaw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego, a tym samym uzasadniony był nakaz rozbiórki budynku magazynowego zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów, w tym przede wszystkim do zgodności funkcji budynku magazynowego z obowiązującym w latach budowy planu zagospodarowania przestrzennego miasta P., organ II instancji wyjaśnił, iż zgodnie z przepisem art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego legalizacja samowolnie wybudowanego obiektu możliwa jest tylko wtedy, gdy obiekt jest zgodny z ustaleniami aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Wyjaśniono, iż do dnia wydania decyzji nie został zatwierdzony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla miasta P.
W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżący wnieśli o uchylanie decyzji [...] Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. oraz poprzedzającej ją decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż zarówno organ I jak i II instancji rozstrzygnął sprawę z pominięciem trybu przewidzianego w przepisie art. 48 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, jak również w postępowaniu administracyjnym uchybiono art. 10 i 77 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o oddalenie skargi podnosząc, iż autorzy skargi nie wnieśli żadnych nowych okoliczności do sprawy, a zarzuty podnoszone w uzasadnieniu skargi pokrywają się z zarzutami rozpatrywanymi w toku postępowania odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie jest niezasadna.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych (...), przy czym – zgodnie z § 2 tego artykułu – kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej lub w postanowieniu z punktu widzenia zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i zastosowania przepisów prawa materialnego właściwego na czas wydania decyzji lub postanowienia.
Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia, następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 145 §1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bada więc zaskarżone orzeczenie pod kątem wszelkich naruszeń prawa, a nie tylko tych wskazanych w skardze. Stosownie do treści art. 133 § 1 powołanej ustawy Sąd rozstrzyga na podstawie akt sprawy.
Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się uchybień, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zgodnie z art. 10 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Z kolei przepis art. 77 § 1 K.p.a. stanowi, iż organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W złożonej skardze skarżący podnieśli zarzut naruszenia powołanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie precyzując zakresu i sposobu naruszenia tych przepisów w odniesieniu do zakończonego postępowania administracyjnego.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA oraz poglądami komentatorów Kodeksu postępowania administracyjnego zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 K.p.a. przez niezawiadomienia strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek tylko wówczas, gdy strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych ( vide: wyrok NSA w warszawie z 18.05.2006 r., IIOSK 831/05 – ONSA i WSA 2006/6/157 ).
W rozpoznawanej sprawie okoliczności faktyczne sprawy były niesporne i sprowadzały się do ustalenia, iż na działce stanowiącej własność skarżących w 1996 r. wzniesiony został budynek gospodarczy o wymiarach 13,7m x 8,1 m bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Oględziny nieruchomości, na której wzniesiono sporny obiekt budowlany przeprowadzone zostały w dniu 1 września 2005 r. z udziałem skarżącego, który przyznał, iż nie dysponuje pozwoleniem na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego.
W postępowaniu administracyjnym nie przeprowadzono innych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów, a skarżący nie wykazali, aby w toku tego postępowania zamierzali złożyć konkretne wnioski dowodowe, czy też podjąć czynności procesowe warunkujące określony wynik sprawy. Kwestionowali zaś tylko ocenę prawną ustalonego stanu faktycznego, która ich zdaniem winna skutkować wszczęciem postępowania zmierzającego do legalizacji zaistniałej samowoli budowlanej.
Nie ulega wątpliwości, że ocena legalności zaskarżonej decyzji winna nastąpić z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego na dzień jej wydania, tj. 5 maja 2006 r.
Organy obu instancji prawidłowo uznały, iż w świetle unormowania zawartego w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126) wzniesienie przedmiotowego obiektu wymagało uzyskania pozwolenia na budowę.
Konsekwencją braku wymaganego pozwolenia na budowę zgodnie z art. 48 ust. 1 jest wydanie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, chyba że zachodzą okoliczności umożliwiające jego legalizację, a przewidziane w art. 48 ust. 2. Przepis ten uzależnia możliwość legalizacji obiektu m. innymi od jego zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Poza sporem jest, iż skarżący nie dysponują ostateczną decyzją o warunkach zabudowy dla spornego obiektu budowlanego. W dniu wydania zaskarżonej decyzji brak było również obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w P. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta P. w granicach administracyjnych Gminy Miejskiej P. podjęta została dopiero 29 czerwca 2006 r. i weszła w życie po upływie 30 dni od jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego ( Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z dnia 27.09.2006 r.).
W tym stanie rzeczy, na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie istniała możliwość legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego, a zatem decyzja ta odpowiada prawu.
Stanowisko skarżących, iż organ winien badać zgodność przedmiotowego obiektu budowlanego z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie jego wzniesienia, tj. w 1996 r. nie znajduje oparcia w powołanych przepisach prawa.
Na marginesie należy zaznaczyć, że w aktach postępowania administracyjnego znajduje się wypis z tekstu planu zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej P. z dnia [...] nr [...] (Dz. Urz. Woj. Łódz. Nr 8, poz. 193 z dnia 23.09.1991 r. ) obowiązującego do dnia 31 grudnia 2003 r., z którego wynika, że dla obszaru obejmującego teren, na którym został wzniesiony przedmiotowy obiekt dopuszczało się zabudowę gospodarczą o powierzchni nie przekraczającej 30 m2 i wysokości 3 m z zachowaniem warunków technicznych, dążąc do jej zblokowania przy granicy działek. Jednocześnie plan dopuszczał realizację nieuciążliwych usług w zakresie handlu, rzemiosła, gastronomii(...) w ramach zabudowy gospodarczej lub w budynku mieszkalnym. Z tekstu planu wynikała zatem możliwość prowadzenia nieuciążliwych usług, ale w ramach takiej zabudowy, jaką przewidywał plan, w tym także w istniejących budynkach gospodarczych oraz budynkach gospodarczych nowo powstałych o powierzchni zabudowy nie przekraczającej 30 m2 i wysokości 3 m.
Powyższy zapis jednoznacznie wskazuje, że przedmiotowy budynek gospodarczy o wymiarach 13,7 m x 8,1m, czyli powierzchni zabudowy 113,71 m 2 był niezgodny z przepisami planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie jego budowy i w owym czasie nie mógłby być wzniesiony.
Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) skargę jako bezzasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło