II SA/Łd 615/13

Dnia 30 sierpnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant Sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2013 roku przy udziale --- sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia z pomocy społecznej na kontynuowanie nauki - oddala skargę. LS Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania J. S., utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w P. wydaną z upoważnienia Starosty [...] z dnia [...] nr [...]. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy niniejszej decyzją z dnia [...] organ I instancji przyznał J. S. świadczenie z pomocy społecznej na kontynuowanie nauki dla osób opuszczających placówki opiekuńczo-wychowawcze w wysokości 494,10 zł miesięcznie na okres od 1 lutego 2013 r. do 31 sierpnia 2013 r. W odwołaniu od tej decyzji J. S. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz przyznanie spornego świadczenia w wyższej kwocie - 1647 zł. Zdaniem odwołującej kwota 491,10 zł jest niewystarczająca na pełne pokrycie potrzeb życiowych. Podkreśliła, że była wychowanką Placówki Opiekuńczo-Wychowawczej w P. Po opuszczeniu placówki nie otrzymała mieszkania. Aktualnie mieszka w D. i nie ma zameldowania (nawet tymczasowego). Uczęszcza do maturalnej klasy prywatnego liceum w Ł. z czesnym w wysokości 290 zł miesięcznie, płatnym przez 12 miesięcy w roku. Dodatkowo ponosi koszty dojazdu do szkoły na trasie D. – Ł. w kwocie 304 zł oraz przejazdów komunikacją miejską w kwocie 50,40 zł miesięcznie. W celu przygotowania się do egzaminu maturalnego pobiera korepetycje z trzech przedmiotów oraz kupuje dodatkowo książki, na co wydała 734,70 zł. Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 240 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 135 ze zm.), art. 88 ust 1-3, art. 89 ust. 1-6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 182) - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że z pisma z dnia 5 września 2011 r. skierowanego do Sądu Rejonowego w P. III Wydział Rodzinny i Nieletnich wynika, że J. S. (ur. [...]) w związku z osiągnięciem pełnoletności oraz usamodzielnieniem się w dniu 1 września 2011 r. została skreślona z listy wychowanków Placówki Opiekuńczo-Wychowawczej w P. W placówce przebywała od 5 lutego 2010 r. Opiekunem usamodzielniającej się J. S. jest jej naturalna matka. Miejscem zamieszkania wnioskodawczyni jest dom rodzinny matki w D. J. S. aktualnie jest uczennicą trzeciej klasy Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego "[...]" w Ł. Szkoła jest odpłatna czesnym 290 zł miesięcznie przez 12 miesięcy w roku. Wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z pomocy na kontynuowanie nauki. Następnie Kolegium przywołało brzmienie przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, wywodząc, że wysokość pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki i pomocy pieniężnej na usamodzielnienie oraz wartość pomocy na zagospodarowanie w formie rzeczowej ustala się od kwoty 1.647 zł, zwanej dalej "podstawą". Pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki w wysokości 30% podstawy miesięcznie przysługuje osobie usamodzielnianej kontynuującej naukę w gimnazjum, szkole ponadpodstawowej, szkole ponadgimnazjalnej lub w szkole wyższej. W opinii Kolegium z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni ma 21 lat i uczęszcza do III klasy liceum, nie pracuje, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, utrzymuje się z pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki. Wobec tego bezspornie strona spełnia kryterium do przyznania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki na okres od 1 lutego 2013 r. do 31 sierpnia 2013 r. Z tego tytułu przysługuje wnioskodawczyni pomoc finansowa w kwocie 494,10 zł miesięcznie (1.647 zł x 30 % = 491,10 zł). Zdaniem SKO organ I instancji prawidłowo ustalił i przyznał wnioskodawczyni miesięczne świadczenie z pomocy społecznej na kontynuowanie nauki dla osób opuszczających placówki opiekuńczo-wychowawcze na kwotę 494,10 zł na okres od 1 lutego 2013 r. do 31 sierpnia 2013 r. Ustawodawca wyraźnie określił warunki przyznania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki oraz zasady obliczania wysokości tego świadczenia. Organ I instancji i organ odwoławczy nie mogą w sposób uznaniowy, z pominięciem przepisów ustawy, dowolnie orzec o wysokości tego świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. S. wniosła o podwyższenie przyznanego świadczenia z kwoty 491,10 zł do kwoty 1647 zł, powtarzając zarzuty z odwołania od decyzji organu I instancji. Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2013 r. stawiła się skarżąca, która poparła skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o przyznaniu J. S. świadczenia z pomocy społecznej na kontynuowanie nauki dla osób opuszczających placówki opiekuńczo-wychowawcze w wysokości 494,10 zł miesięcznie na okres od 1 lutego 2013 r. do 31 sierpnia 2013 r. Zdaniem składu orzekającego wspomniane rozstrzygniecie odpowiada prawu i brak jest podstaw do usunięcia go z obrotu prawnego. W rozumieniu art. 240 ust. 1 i art. 251 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 135 ze zm.) do pomocy dla osób usamodzielnianych, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a więc przed dniem 1 stycznia 2012 r., opuściły rodzinę zastępczą albo placówkę opiekuńczo-wychowawczą, albo pobierają pomoc przyznaną im na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, stosuje się przepisy dotychczasowe. Według art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.) - dalej w skrócie "ustawa", osoba pełnoletnia opuszczająca dom pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży oraz schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy, młodzieżowy ośrodek socjoterapii zapewniający całodobową opiekę i młodzieżowy ośrodek wychowawczy, zwana dalej "osobą usamodzielnianą", zostaje objęta pomocą mającą na celu jej życiowe usamodzielnienie i integrację ze środowiskiem przez pracę socjalną, a także pomocą: 1) pieniężną na usamodzielnienie; 2) pieniężną na kontynuowanie nauki; 3) w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym w mieszkaniu chronionym; 4) w uzyskaniu zatrudnienia; 5) na zagospodarowanie - w formie rzeczowej. W myśl art. 89 ustawy wysokość pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki i pomocy pieniężnej na usamodzielnienie oraz wartość pomocy na zagospodarowanie formie rzeczowej ustala się od kwoty 1.647 zł, zwanej dalej "podstawą" (ust. 1). Pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki w wysokości 30% podstawy miesięcznie przysługuje osobie usamodzielnianej kontynuującej naukę w gimnazjum, szkole ponadpodstawowej, szkole ponadgimnazjalnej lub w szkole wyższej (ust. 2). Pomoc, o której mowa w ust. 2, przyznaje się na czas nauki, do czasu jej ukończenia, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez osobę usamodzielnianą 25 lat (ust. 3). Pomoc pieniężna na usamodzielnienie i pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki przysługuje osobie usamodzielnianej: samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza 200% kwoty kryterium dochodowego na osobę samotnie gospodarującą (ust. 5 pkt 1). W ocenie Sądu brzmienie przywołanych norm prawnych jest jednoznaczne i pozwala stwierdzić, że ustawodawca precyzyjnie sformułował przesłanki oraz zasady ustalania wysokości pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki przyznawanej dla osób opuszczających placówki opiekuńczo-wychowawcze. Oznacza to, że organ administracji publicznej nie ma prawnych możliwości przyznania tej pomocy w innej (wyższej lub niższej) kwocie, aniżeli wynika to z przepisów obowiązującego prawa. Mianowicie, wysokość pomoc pieniężnej na kontynuowanie nauki to 30 % podstawy miesięcznie - 1647 zł, określonej w art. 89 ust. 1 ustawy, co daje kwotę 491,10 zł (30% x 1.647 zł = 491,10 zł). W rozpoznawanej sprawie okolicznością niebudząca wątpliwości jest fakt, że J. S. (urodzona w dniu [...]) wobec osiągnięcia pełnoletności i usamodzielnienia się z dniem 1 września 2011 r. została skreślona z listy wychowanków Placówki Opiekuńczo-Wychowawczej w P. Skarżąca zamieszkała w domu rodzinnym jej mamy w D., która została wyznaczona na opiekuna usamodzielniającej się córki. Prowadzi ona jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie pracuje, utrzymuje się z pomocy na kontynuowanie nauki. Z poczynionych przez organy obu instancji bezspornych ustaleń wynika ponadto, że strona jest uczennicą trzeciej klasy Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego "[...]" w Ł. opłaca z tego tytułu czesne w wysokości 290 zł miesięcznie (przez 12 miesięcy w roku). W tej sytuacji wobec ustalonego prawidłowo stanu faktycznego i prawnego sprawy organ I instancji zgodnie z przepisami obowiązującego prawa przyznał skarżącej pomoc na kontynuowanie nauki na okres od 1 lutego 2013 r. do 31 sierpnia 2013 r. w wysokości 491,10 zł miesięcznie. W motywach wydanych w toku postępowania administracyjnego decyzji organy obu instancji logicznie i rzeczowo przedstawiły stan faktyczny i prawny sprawy, wyjaśniając przesłanki przyznania pomocy i zasady ustalania jej wysokości, zwracając przy tym szczególną uwagę na brak prawnych możliwości podwyższenia omawianego świadczenia, nawet wówczas gdy osoba ubiegająca się o nie, tak jak to ma miejsce w przypadku skarżącej, znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Dodać w tym miejscu trzeba, że takich kompetencji nie posiada również Sąd administracyjny, którego rolą jest wyłącznie ocena zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w kontekście zgodności z przepisami obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Zatem Sąd – wbrew wnioskom zawartym w skardze – nie mógł podwyższyć przyznanego J. S. świadczenia z kwoty 491,10 zł do kwoty 1647 zł. Na marginesie poczynionych wyżej uwag wspomnieć wypada, że skarżąca znajdując się w niewątpliwie trudnej sytuacji materialnej, może ubiegać się o przyznanie innych świadczeń z pomocy społecznej (np. zasiłku celowego). Mając powyższe na względzie Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. LP