II SA/Łd 616/12
WyrokWSA w Łodzi2012-08-09
Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Grzegorz Szkudlarek, Barbara Rymaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości przez jednego z członków wspólnego gospodarstwa domowego, który został przeznaczony na spłatę zadłużenia, powinien być uwzględniany przy ustalaniu prawa do zasiłku okresowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dochód jednorazowy uzyskany ze sprzedaży nieruchomości przez jednego z członków wspólnego gospodarstwa domowego, nawet jeśli został przeznaczony na spłatę zadłużenia, stanowi dochód rodziny w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. Kwota ta jest rozliczana przez 12 miesięcy, co w analizowanym przypadku znacząco przekroczyło kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku okresowego, uzasadniając oddalenie skargi.Stan faktyczny
Skarżąca U.B. wniosła o przyznanie zasiłku okresowego. Prezydent Miasta odmówił przyznania zasiłku, ustalając, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z W.B. i uwzględniając dochód ze sprzedaży mieszkania przez W.B. w wysokości 85.000 zł, co skutkowało przekroczeniem kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała ustalenie dochodu, wskazując na przeznaczenie części środków na spłatę zadłużenia W.B.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę jako nieuzasadnioną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 sierpnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2012 roku sprawy ze skargi U. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku okresowego oddala skargę.
II SA/Łd 616/12
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] roku odmówił U.B. prawa do zasiłku okresowego w styczniu 2012 roku. Organ ustalił, że U.B. mieszka od lipca 2011 roku wspólnie z W.B. w wynajmowanym przez nią jednoizbowym mieszkaniu, za które uiszcza świadczenia w wysokości 366 zł miesięcznie, nie ma zaległości w opłacaniu świadczeń. Jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Źródłem dochodów W.B. jest kwota 85.000 zł, uzyskana ze sprzedaży mieszkania w czerwcu 2011 roku. Organ ustalił również, że przed lipcem 2011 roku U.B. i W. B. również zamieszkiwali wspólnie i prowadzili wspólne gospodarstwo domowe. Na podstawie tych ustaleń organ uznał, że obecne deklaracje U.B. o prowadzeniu odrębnego gospodarstwa domowego nie są prawdziwe. Organ przyjął, że wnioskodawczyni pozostaje nadal we wspólnym gospodarstwie domowym z W.B.. W związku z tym przyjął, że wspólnym ich dochodem jest kwota 85.000 zł uzyskana ze sprzedaży mieszkania W.B. i przywołując treść art. 8 ust.11 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 204 roku o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. nr 175 poz. 1362 ze zm.) ustalił, że miesięczny dochód na osobę w gospodarstwie wnioskodawczyni wynosi 3.541,66 zł na osobę, co uzyskano z podzielenia kwoty 85.000 zł przez 12 miesięcy i podzieleniu na dwie osoby. Kryterium dochodowe, od którego zależy prawo do uzyskania zasiłku okresowego wynosi 702 zł, co przesadza o niezasadności wniosku U.B..
W odwołaniu od decyzji U.B. zakwestionowała wniosek organu, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z W.B. jak również ustalenie dochodu ze sprzedaży mieszkania W.B.. Wskazała, że znaczna część sumy uzyskanej ze sprzedaży od razu została przeznaczona na pokrycie zadłużenia W.B..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] roku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia SKO powołało przepisy ustawy o pomocy społecznej, regulujące uprawnienia do zasiłku okresowego. Przytoczyło ustalenia organu I instancji, dokonało tożsamych ustaleń, dodatkowo wskazując, że mieszkanie zajmowane przez odwołującą i W.B. ma powierzchnię 24, 40m2, jest ogrzewane piecem kaflowym, oboje korzystają wspólnie z mebli i wyposażenia lokalu. Organ ustalił też, ze mieszkanie nie jest zadłużone, a opłaty z nim związane to czynsz w wysokości 276,11 zł, energia elektryczna 31,21 zł, gaz z butli 59 zł, wszystkie koszty podane w wymiarze miesięcznym. Organ odwoławczy podzielił argumentację i stanowisko organu I instancji, że oświadczenia zarówno wnioskodawczyni, jak i W.B. o prowadzeniu odrębnych gospodarstw domowych nie są wiarygodne. Podkreślił, że zgodnie z art. 6 ust.10 u.p.s. rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w związku faktycznym, wspólnie zamieszkujące. W ocenie organu odwoławczego te dwie cechy – zamieszkiwanie i gospodarowanie są właśnie przejawem wspólnego gospodarowania. Jest nią także czerpanie korzyści ze wspólnego zamieszkiwania i wspólnego gospodarowania. Takie przesłanki spełnia charakter zamieszkiwania wnioskodawczyni i W.B., taki charakter nosi ponoszenie przez tego ostatniego częściowych kosztów utrzymania U.B.. Zatem kwota uzyskana ze sprzedaży mieszkania W.B. też stanowi dochód tego gospodarstwa. To z kolei oznacza, że U.B. miała do dyspozycji dochód znacznie przekraczający kryterium dochodowe uprawniające ją do zasiłku okresowego. Kryterium to wynosi 702 zł dla rodziny, zaś wnioskodawczyni i jej partner dysponowali kwotą 7.083 zł miesięcznie. Z tych przyczyn organ nie uwzględnił odwołania.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca zakwestionowała ustalenie wysokości dochodu zarzucając, że organy ustalając wysokość wynagrodzenia za mieszkanie W.B. nie uwzględniły, że znaczna część tej kwoty nie została im przekazana, a przeznaczona na uregulowanie zadłużenia W.B..
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne badają zgodność z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływanej jako p.p.s.a.).
Skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów.. Podstawę orzekania organów stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 204 roku o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. nr 175 poz. 1362 ze zm.), dalej powoływanej jako u.p.s.
Stosownie do normy art. 8. ust.1. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje:
1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej",
2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie",
Skarżąca wnosi o przyznanie zasiłku okresowego w styczniu 2012 roku. Na mocy art. 38 ust.1 u.p.s. zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego:
1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;
2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.
Wyszczególnione w przepisie wyjątki (art. 40, 41, 43 i dalsze) dotyczą innych niż zasiłek okresowy świadczeń.
Stosownie do art. 6 pkt 14 u.p.s. rodziną w rozumieniu ustawy są osoby spokrewnione lub niespokrewnione, pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące;
Przedmiotem sporu w toku postępowania było uznanie przez organy, że U.B. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z W. B. oraz sposób wyliczenia dochodu.
Jednakże ustalenia organów zarówno co do sytuacji rodzinnej jak i dochodów skarżącej są uzasadnione materiałem dowodowym, jaki został zebrany w sprawie, prawidłowo ocenionym przez organy .
Przede wszystkim uzasadniony jest wniosek, że skarżąca - wbrew udzielanym przez nią wyjaśnieniom - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z W.B.. Wskazują na to zgłoszenie W.B. w umowie najmu lokalu mieszkalnego jako osoby zamieszkującej wspólnie z najemcą, U. B., ich rzeczywiste wspólne zamieszkiwanie w niewielkim jednoizbowym mieszkaniu, korzystanie z tych samych mebli, wyposażenia mieszkania i zaopatrywanie skarżącej w żywność przez W.B. Ocena wyjaśnień skarżącej jako niewiarygodnych jest w tych okolicznościach faktycznych w pełni uzasadniona, zgodna z zasadami doświadczenia życiowego. Nie sposób uznać, że organy przekroczyły zasadę swobodnej oceny dowodów.
Za przyjęciem wniosku organów przemawia i to, ze skarżąca z jednej strony oświadcza, że nie dysponuje żadnym dochodem, z drugiej zaś nie ma zaległości w płatności świadczeń za wynajmowane mieszkanie. Organ uprawniony był do przyjęcia, że teza o prowadzeniu jednoosobowego gospodarstwa domowego jest nieuprawniona. Na marginesie jedynie można zauważyć, że gdyby uznać za prawdziwe twierdzenie skarżącej o prowadzeniu jednoosobowego gospodarstwa domowego, oznaczałoby to, że nie ujawniła ona swych dochodów i ich źródeł. Nie sposób bowiem przyjąć za wiarygodne, że nie posiadając żadnych dochodów jest w stanie opłacać czynsz najemny i świadczenia za mieszkanie jedynie z pożyczek, które zresztą i tak musiałaby oddawać. Tym samym przyjąć należało, że skarżąca świadomie podała nieprawdę we wniosku o przyznanie zasiłku okresowego.
Właściwe są również wnioski organów co do dochodów skarżącej (rodziny) Zgodnie z art. 8 ust.3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:
1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
2) składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Zatem przychód ze sprzedaży mieszkania również stanowi dochód rodziny. Wobec wyraźnej regulacji art. 8 ust.3 u.p.s. Okoliczność, że część zapłaty skierowano od razu na uregulowanie długów W.B. nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia. Przeznaczenie dochodu na zmniejszenie pasywów (zadłużenia) nie pozbawia otrzymanej kwoty przymiotów przychodu w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej.
Stosownie do art. 8 ust. 11 pkt 2 u.p.s., w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty: kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie,
kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, W.B. sprzedał mieszkanie w dniu 24 czerwca 2011 roku. Kwota uzyskana ze sprzedaży , zgodnie z dyspozycją art. 8 ust.11 pkt 2 u.p.s. będzie stanowiła dochód w ciągu kolejnych 12 miesięcy, zatem do maja 2012 roku włącznie, o równowartości 7.083 zł miesięcznie (85.000 zł : 12) . Oznacza to, że jest to kwota , z mocy regulacji art. 8 ust.11 pkt 2 "przypisana" jako dochód rodziny, natomiast na członka dwuosobowej rodziny to kwota 3541 zł. Wniosek o przekroczeniu kryterium uprawniającego do zasiłku stałego jest w pełni uzasadniony.
Z uwagi na powyższe sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 p.p.s.a..
m.ch.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło