II SA/Łd 617/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski, Sędziowie: Sędzia WSA: Barbara Rymaszewska (spr.), Asesor WSA: Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystentka sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. O., M. J. i S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz H. O., M. i S. J. kwoty po 245 (dwieście czterdzieści pięć) złotych na rzecz każdego z nich tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. II SA/Łd 617/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]. Nr [...], wydaną na podstawie art. 157 § 3 w związku z § 2, art. 28, art. 61 § 1 k.p.a., art. 41 ust. 1, art. 46 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz.U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło, z powodu braku przymiotu strony, wszczęcia na wniosek M. J., S. J. i H. O. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...] ustalającej na wniosek A Spółki z o.o. z siedzibą w P. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji położonej w Ł. przy ul. A i B M. J., S. J. i H. O. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...], Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz ., art. 41 ust. 1, art. 46 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz.U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego M.J., S.J. i H.O. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] zarzucając jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 17 ust. 5, art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) oraz art. 42 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz.U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 z późn. zm.). Jednocześnie skarżący wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono szereg argumentów dotyczących merytorycznej treści rozstrzygnięcia. Nadto skarżący wskazali, że decyzja nie została podpisana przez wszystkich członków składu orzekającego Kolegium – na decyzji, którą otrzymali skarżący widnieją tylko dwa podpisy. Brak własnoręcznych podpisów wszystkich członków składu orzekającego jest, w ocenie skarżących, niewątpliwie rażącym naruszeniem prawa. W art. 18 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych ustawodawca zastrzegł, że kolegium orzeka w składzie trzyosobowym, chyba, że przepisy szczególne stanowią inaczej. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. Zgodnie z art. 17 ust. 5 cytowanej ustawy orzeczenia kolegium podpisują wszyscy członkowie składu, nie wyłączając przegłosowanego. Skarżący podkreślili, że wydanie i podpisanie decyzji z dnia [...] jedynie przez dwóch członków składu orzekającego jest bezspornie rażącym naruszeniem powołanych wyżej przepisów. M.J., S.J. i H.O. wskazali nadto na okoliczności mające świadczyć o konieczności uznania ich stronami postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie. Organ podał, że oczywistym jest, iż samorządowe kolegium odwoławcze zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych orzeka w składzie trzyosobowym, co też w przedmiotowej sprawie miało miejsce, na co zdaje się nie zwracać uwagi strona skarżąca - w decyzji wymienieni są trzej członkowie Kolegium z imienia i nazwiska. Nie budzi żadnej wątpliwości, iż decyzja samorządowego kolegium odwoławczego winna być podpisana przez wszystkich członków składu orzekającego. Oczywistym jest dla Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., że decyzja wydana przez ten organ, która nie jest podpisana przez wszystkich członków składu orzekającego jest obarczona wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności i podzielić należy w tym zakresie pogląd strony skarżącej, jednakże taka sytuacja nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie. W przedmiotowej sprawie ma miejsce niewątpliwie uchybienie, które jednakże nie nosi cech rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem do wszystkich pozostałych stron postępowania, jak również do organu I instancji, zostały przesłane decyzje podpisane przez wszystkich członków składu orzekającego. Także decyzja pozostawiona ad acta jest decyzją podpisaną przez wszystkich członków składu orzekającego. Zgodnie z normą zawartą w art. 110 k.p.a. organ administracji, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Zatem skoro do stron postępowania, poza stroną skarżącą, przesłano i doręczono decyzje podpisaną przez wszystkich członków składu orzekającego, zważywszy powołaną powyżej normę, to brak jest podstaw, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., do przedstawienia poglądu, że zaskarżona decyzja obarczona jest wadą uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w tym przypadku, brak podpisu jednego z członków składu orzekającego, jest wyłącznie błędem natury technicznej, bowiem dotyczy on wyłącznie jednego egzemplarza decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz.1270, dalej w skrócie ustawa o p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą w/w okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Trafny jest zarzut skarżących, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] dotknięta jest wadą nieważności. Wszyscy skarżący reprezentowani byli w postępowaniu administracyjnym przez pełnomocnika i to on otrzymywał pisma i decyzje organu działającego w sprawie. Bezspornym jest, że w dniu 14 maja 2004r. pełnomocnikowi skarżących doręczono egzemplarz decyzji, na którym widnieją jedynie dwa podpisy członków składu orzekającego. Zgodnie z art.18 ust.1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych kolegium orzeka w składzie trzyosobowym w razie braku szczegółowych unormowań odrębnych. Przepis art. 17 ust.5 powołanej ustawy stanowi, iż rozstrzygnięcia kolegium podpisują wszyscy członkowie składu. Ujęcie decyzji administracyjnej jako oświadczenia woli czyni istotnym złożenie podpisu, bowiem dopiero po złożeniu podpisu na dokumencie oświadczenie woli zostaje wyrażone w formie pisemnej (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz M.Jaśkowska A.Wróbel, Zakamycze 2000, str. 625). Przy czym nie chodzi tu o podanie danych członka składu orzekającego w nagłówku decyzji, ale o własnoręczny podpis, złożony pod rozstrzygnięciem. Podpis służy do identyfikowania osoby składającej podpis oraz do ustalenia treści złożonego przez nią oświadczenia woli. Podpis osoby podejmującej decyzję należy do istotnych elementów składowych decyzji, wynika to z unormowania zawartego w art. 107 §1 k.p.a.. a jego brak, w przypadku decyzji kolegialnych zaś brak podpisu jednego z członków składu orzekającego jest rażącym naruszeniem prawa, skutkującym stwierdzeniem nieważności takiego orzeczenia. Decyzja nie zawierająca wszystkich wymaganych elementów jest decyzją dotkniętą wadą kwalifikowaną. Przyjmuje się w literaturze i orzecznictwie, iż decyzja nie zawierająca podpisu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jej wydania jest nieważna z mocy art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.. Braku takiej decyzji nie można uzupełnić po doręczeniu jej stronie Brak podpisu osoby orzekającej nie jest ani oczywistą omyłką, ani błędem pisarskim, których stanowi art. 113 k.p.a."brakiem technicznym". Braku tego nie można zatem uzupełnić w trybie przewidzianym w k.p.a.. tak wiec organ nie mógł skutecznie doręczyć pełnomocnikowi skarżących kolejnego egzemplarza decyzji, zawierającego brakujący podpis ( tak wyrok NSA z dnia 4.07.1997r. I SA/Kr 88/97). Istotne dla rozważań jest również unormowanie zawarte w art. 109 §1 k.p.a. Przepis ten stanowi, iż decyzję doręcza się stronom na piśmie. Przyjmuje się, iż organ jest zatem zobowiązany do doręczenia stronie oryginału decyzji (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz M.Jaśkowska, A.Wróbel, Zakamycze 2000, str. 635, J.Borkowski komentarz 1996r. str.497). W przeciwieństwie do unormowań w procedurze cywilnej i karnej, organ administracji z reguły doręcza stronom nie odpis a oryginał rozstrzygnięcia. Oznacza to, iż wszystkie egzemplarze decyzji podjętej przez organ maja identyczny status oryginału. W konsekwencji, do wszystkich egzemplarzy decyzji podjętej, które nie zostały wyraźnie oznaczone jako kopie czy odpisy, stosuje się rygory i wymogi określone w art. 107 § 1 k.p.a. Konsekwentnie – KAŻDY z egzemplarzy, także doręczony stronie zawierać musi te same elementy. Do każdego z nich stosuje się TE SAME rygory dotyczące następstw prawnych ujawnionych braków. Zatem nie można podzielić poglądu organu, iż dla oceny ważności decyzji, jak i uchybienia popełnionego w egzemplarzu doręczonym pełnomocnikowi skarżących istotny jest fakt, iż pozostali uczestnicy otrzymali decyzje podpisaną przez wszystkich członków składu. Nawet gdyby stanąć na stanowisku, że równie skuteczne jak doręczenie oryginału jest doręczenie kopii decyzji ( tak NSA w postanowieniu z dnia 28.09.2001r. I SAB 2/01 i w wyroku z dnia 10.10. 2003r. II SA 13/03), to nie ma to w niniejszej sprawie znaczenia, gdyż orzeczenia te zapadły w innych stanach faktycznych i dotyczyły skuteczności doręczenia kopii w miejsce oryginałów decyzji. W takiej zaś sytuacji organ winien wyraźnie dać temu wyraz, iż doręcza stronie nie oryginał, ale kopię czy też odpis. W niniejszej sprawie jednak oczywistym jest, ze pełnomocnikowi skarżących doręczono jeden z oryginałów decyzji. Konsekwentnie zatem winien on spełniać wszystkie elementy konieczne określone w art. 107 §1 k.p.a. i konsekwentnie należy uznać, iż brak jednego z elementów istotnych decyzji na którymkolwiek z oryginalnych jej egzemplarzy stanowi rażące naruszeni prawa (art.156 §1 pkt2 k.p.a.) Z uwagi na powyższe sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie 145 § 2 ustawy o .p.s.a w zw. z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. Wobec stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji bezprzedmiotowe stają się rozważania dotyczące pozostałych zrzutów zawartych w skardze. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy o p.s.a.