II SA/Łd 624/14

Dnia 17 listopada 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2014 roku sprawy ze skargi T. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania postanowienia wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych i nakładającego obowiązek przedstawienia dokumentów związanych z prowadzoną budową 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącej T. G. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...], nr [...] odmówił wstrzymania wykonania własnego postanowienia z dnia [...], nr [...], którym w trybie art. 48 ust.2 P.B. orzekł o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych związanych z budynkiem mieszkalno-gospodarczym, na działce nr ewid. 631 w D. przy ul. A nr 15. Adresatką nakazu wstrzymania robót jest T. G.. L. i T. małż. G. w zażaleniu na powyższe postanowienie nr [...] wskazali, że wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia nakazującego im wstrzymanie robót budowlanych (postanowienie nr [...]) jest niezbędne z uwagi na konieczność uprzedniego rozpatrzenia ich wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji [...]WINB z dnia [...], nr [...]. Rozstrzygnięcie w sprawie nieważności decyzji w ich ocenie ma charakter zagadnienia wstępnego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpoznaniu odwołania T. G. postanowieniem z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie PINB w Ł. nr [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczym wyjaśnił, że postanowienie PINB nr [...] nie jest postanowieniem zaskarżalnym. Tym samym nie można orzec o jego wstrzymaniu, zgodnie z art. 143 k.p.a. Na ostateczne postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do sadu administracyjnego wniosła T. G., zarzucając naruszenie art. 143 K.p.a. w zw. z art. 142 i 144 K.p.a. przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...]. W uzasadnieniu skargi podniesiono, odnosząc się do postanowienia [...], że T. G., ze względów natury finansowej, nie jest zdolna ponieść kosztów 4 egzemplarzy projektu budowlanego. Postanowienie nakładające obowiązek oparte jest na decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...], a przed Głównym Urzędem Nadzoru Budowlanego toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności tej decyzji. W świetle uregulowań art. 144 K.p.a. oraz art. 143 K.p.a. zasadnym był wobec tego wniosek skarżącej o wstrzymanie jego wykonania, bowiem zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia T. G. znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, ponadto ustawa szczególna nie wyłącza wstrzymania jego wykonalności. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., nr 270 ze zm.) – w skrócie: "P.p.s.a" - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części (art.145 § 2 p.p.s.a.). Jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności jest wydanie rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie [...]WINB, podjęte w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie PINB w Ł. z dnia [...], nr [...], którym z mocy art. 143 k.p.a. odmówiono wstrzymania wykonania postanowienia wydanego w trybie art. 48 ust.2 PB. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w zakreślonej wyżej kognicji, należało stwierdzić, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które dotknięte było kwalifikowaną wadą prawną, skutkującą nieważnością tego aktu. Organ II instancji rozpoznał on bowiem zażalenie na postanowienie organu I instancji, od którego nie przysługiwał środek zaskarżenia. Zaskarżone postanowienie [...]WINB zostało wydane bez podstawy prawnej. Żaden bowiem przepis kodeksu postępowania administracyjnego nie przewiduje zaskarżenia rozstrzygnięcia w sprawie wstrzymania wykonania postanowienia, zwłaszcza wskazany jako podstawa wydania art. 143 k.p.a. Norma art. 143 k.p.a. przewiduje możliwość wstrzymania wykonania postanowienia w ściśle określonych w tym przepisie sytuacjach. Omawianie tych przesłanek na tym etapie postępowania jest z przyczyn procesowych bezprzedmiotowe, bowiem jak wskazano wyżej, należy rozstrzygnąć o legalności postanowienia organu II instancji. Jednocześnie przepis art. 143 k.p.a. milczy na temat zażalenia postanowienia wydanego w tym trybie. Stosownie zaś do treści art. 141 § 1 k.p.a. na postanowienie wydane w toku postępowania zażalenie przysługuje, gdy kodeks tak stanowi. Skoro zatem w art. 143 k.p.a., dotyczącym możliwości wstrzymania wykonania postanowienia nie przewidziano możliwości zaskarżenia takiego postanowienia, zażalenie nie przysługuje. W takim przypadku zastosowanie winien mieć przepis art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia m.in. niedopuszczalność zażalenia. Podkreślić należy, że przepis art. 134 K.p.a. obliguje organ drugiej instancji w pierwszej kolejności do badania dopuszczalności zażalenia. Bez wątpienia zażalenie nie przewidziane w ustawie jest zażaleniem niedopuszczalnym Stwierdzenie zaistnienia przyczyny wskazującej na niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia, zobowiązuje organ do wydania rozstrzygnięcia przewidzianego w ww. art. 134 K.p.a., a nie w trybie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. W takiej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie środka zaskarżenia nie jest bowiem możliwe, gdyż prowadziłoby do wydania orzeczenia dotkniętego wadą nieważności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 czerwca 2011r., sygn. akt VII SA/Wa 1518/10 – orzeczenie dostępne jw.). W związku z powyższym stwierdzić bez wątpienia należy, że kwestionowane w skardze postanowienie dotknięte jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., gdyż zostało wydane bez podstawy prawnej. Takie działanie musiało skutkować koniecznością jego wyeliminowana z obrotu prawnego, dlatego sąd na podstawie art. 145 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 P.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni wskazania wynikające z niniejszego uzasadnienia i w pierwszej kolejności oceni dopuszczalność wniesionego przez skarżącą środka zaskarżenia na postanowienie organu I instancji o odmowie wstrzymania postanowienia, wydanego w trybie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. LS