II SA/Łd 625/08
WyrokWSA w Łodzi2009-01-15
Skład orzekający: Czesława Nowak-Kolczyńska, Anna Stępień, Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo wydały pozwolenie wodnoprawne na piętrzenie wody, nie sporządzając wspólnej instrukcji gospodarowania wodą dla wszystkich zainteresowanych podmiotów korzystających z tego samego zbiornika wodnego?Ratio decidendi
Organy administracji naruszyły art. 153 PPSA oraz przepisy Prawa wodnego (art. 128, art. 131 ust. 2a) i rozporządzenia wykonawczego, nie sporządzając wspólnej instrukcji gospodarowania wodą dla wszystkich podmiotów korzystających z tego samego zbiornika wodnego. Wskazania sądu z poprzedniego wyroku w tej sprawie, dotyczące konieczności opracowania takiej instrukcji, nie zostały uwzględnione. Brak wspólnej instrukcji uniemożliwia racjonalne wykorzystanie zasobów wodnych i uwzględnienie interesów wszystkich stron.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie i retencjonowanie wody za pośrednictwem jazu nr 1 na rzece D. Pozwolenie zostało udzielone Wojewódzkiemu Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w Ł. przez Starostę, a następnie utrzymane w mocy przez Wojewodę. Skarżący, W. G., właściciel jazu nr 2, kwestionował wydane pozwolenie, zarzucając m.in. naruszenie przepisów Prawa wodnego i KPA oraz brak sporządzenia wspólnej instrukcji gospodarowania wodą dla wszystkich użytkowników rzeki.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w O. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 stycznia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant Asystent sędziego Beata Czyżewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi W. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w O. z dnia [...] nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego W. G. kwotę 300 (trzysta) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS
Starosta [...], decyzją z dnia [...]r. Nr [...], działając na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 37 pkt 4, art. 9 ust. 2 pkt 2, art. 123 ust. 2, art. 127 ust. 2, art. 138 ust. 1, art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz.U. z 2005r., Nr 239, poz. 2019 ze zm.) oraz art. 104 i art. 108 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) udzielił Wojewódzkiemu Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w Ł. pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie i retencjonowanie wody za pośrednictwem jazu zlokalizowanego na rzece D. w km 31+000 w miejscowości D. Określił odpowiednie zakresy rzędnych, zatwierdził instrukcję gospodarowania wodą, obowiązki użytkownika jazu, dopuścił możliwość nałożenia na wnioskodawcę również innych niż określone obowiązków i podał, że wydane pozwolenie nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych.
W uzasadnieniu podał, iż pismem z dnia 25 czerwca 2007r. Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Ł. wystąpił o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód powierzchniowych, polegające na piętrzeniu wody na jazie w D. w km 31+000 rzeki D. W toku postępowania ustalono, iż jaz wchodzi w skład stopnia wodnego w D., wybudowanego w 1934 roku w celu zaopatrzenia w wodę Fabryki Nakryć Stołowych A oraz piętrzenia wody na potrzeby elektrowni. W latach 1956-1957, 1980-1983 był gruntownie remontowany i przebudowywany m.in. dla potrzeb toru kajakowego. Ostatnia modernizacja w latach 2004-2005 przeprowadzona została na zlecenie WZMiUW w Ł. i miała na celu przywrócenia piętrzenia na stopniu i odtworzenia stosunków wodnych na terenach przyległych. Fabryka A na podstawie decyzji Wojewody [...] dysponowała ważnym pozwoleniem wodnoprawnym do dnia 15 lutego 2000r. Na wniosek WZMiUW w dniu 6 grudnia 2003r. wszczęte zostało postępowanie wodnoprawne, o którym powiadomione zostały strony. Następnie W. G. i G. W., właściciele jazu nr 2 i kanału obiegowego stanowiącego część składową stopnia wodnego, złożyli zastrzeżenia do operatu, po rozpatrzeniu, których wprowadzono aneks do operatu. W związku z brakiem kolejnych zastrzeżeń inwestor decyzją Starosty [...] z dnia [...]r. otrzymał pozwolenie wodnoprawne, które zakwestionowali W. G. i G. W. Jednak Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzję Starosty. Lecz w wyniku złożonej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 30 czerwca 2005r. w sprawie sygn. akt II SA/Łd 942/04, uchylił obie decyzje.
Organ ponownie rozpoznając sprawę, wskazał iż przeprowadził postępowanie uwzględniając wskazania Sądu jak również fakt, iż w dniu 11 czerwca 2005r. Starosta [...] wydał dwie decyzje na pobór wody, jedną dotyczącą pozwolenia wodnoprawnego udzielonego Gminie D. na rozbudowę toru kajakowego i pobór wody z jazu piętrzącego i drugą dotyczącą pozwolenia wodnoprawnego udzielonego W. G. i G.W. na pobór wody przy pomocy jazu nr 2. W tym samym czasie toczyły się zatem równolegle trzy postępowania z udziałem tych samych stron, okoliczność ta zmotywowała organ do wystąpienia o wyrażenie opinii przez IMiGW czy możliwe jest wydanie pozwoleń na korzystanie z wód wszystkim wnioskodawcom. Z odpowiedzi, Dokumentacji Hydrologicznej Rzeki D. w D. Projektu Instrukcji Gospodarki Wodnej, opracowanej na podstawie dokumentacji dotyczącej wszystkich trzech postępowań, wynikało, że możliwe jest wydanie pozwoleń na pobór wody wszystkim zainteresowanym, a ubiegający się o takie pozwolenie winni uzgodnić i opracować wspólną instrukcję gospodarowania wodą. Organ podkreślił, iż przedmiotowa opinia odwołuje się do posiadanych danych i w sposób jednoznaczny nie wyklucza jednoczesnego korzystania z toru kajakowego i produkcji energii na kanale. Podniósł, iż z projektu instrukcji gospodarowania wodą, zamieszczonej w operacie, ani z instrukcji gospodarowania woda na jazie nr 1 nie wynika, że uprawnienia w zakresie poboru wody wnioskodawcy czy gminy D. pozostają w sprzeczności z w/w dokumentami. Nie zachodzi także niebezpieczeństwo, że brak wspólnej instrukcji w zakresie poboru wody uniemożliwi tym podmiotom korzystanie z wód zbiornika do celów sportowych czy energetycznych. Nawiązując do podnoszonej w w/w wyroku kwestii pierwszeństwa w korzystaniu z wód zbiornika organ podał, iż Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych jako zarządzający jazem w km 31+000 do 2000 roku posiadał ważne pozwolenie wodnoprawne na piętrzenie wody na jazie i pierwszeństwo w uzyskaniu pozwolenia wodnoprawnego należy się temu podmiotowi. Dalej przypomniał, iż w dniu 25 czerwca 2007r. Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Ł. złożył wniosek o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód piętrzonych na jazie w km 31+000 rzeki D. wraz z nowym operatem wodnoprawnym opracowanym w 2007 roku przez B Sp. z o.o. w R. Z przedłożonej dokumentacji wynika, iż wniosek dotyczy piętrzenia i retencjonowania wody na zbiorniku, celem korzystania z wód jest piętrzenie wody za pomocą przedmiotowego jazu. W toku postępowania ustalono, iż obecnie zbiornik służy m.in. retencji wód dla celów rolniczych, wyrównania przepływów minimalnych, obniżenia kulminacji fali przeciwpowodziowej na rzece, zapewnienia wody dla położonego niżej jazu, toru kajakarstwa górskiego, umożliwienia produkcji energii elektrycznej i do celów rekreacyjnych. Organ wskazał, iż wobec spełnienia przesłanek decyzją z dnia [...]r. wydano Wojewódzkiemu Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych pozwolenie wodnoprawne, od której to decyzji odwołał się W. G. i G.W. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r. uchylił w całości decyzję Starosty [...]. W dniu 22 stycznia 2008r. przeprowadzona została rozprawa administracyjna, natomiast w toku późniejszych czynności postępowania W. G. i G. W. kwestionowali prawidłowość operatu i prawidłowość udzielenia Wojewódzkiemu Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych pozwolenia wodnoprawnego.
Przystępując ponownie do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy (zakończonej opisaną na wstępie decyzją) organ ustalił, iż operat wodnoprawny został wykonany przez uprawnionych projektantów, następnie wykorzystany do opracowania dokumentacji technicznej na przebudowę i remont jazu. Wykonane na etapie projektu technicznego obliczenia przepływów wody na jazie pozwalają na maksymalne piętrzenie, obiekt został wykonany zgodnie z pozwoleniem na budowę. Nadto obecnie jedynymi zakładami korzystającymi z tych wód są WZMiUW i Urząd Gminy i Miasta w D. A wspólna instrukcja będzie możliwa do opracowania z chwilą, gdy wszystkie zainteresowane podmioty, w tym MEW uzyskają pozwolenie wodnoprawne.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. G., zarzucił naruszenie art. 123, art. 128, art. 131 ust. 2a ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne, przepisów ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo wodne, rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 17 sierpnia 2006r. w sprawie zakresu instrukcji gospodarowania wodą oraz prawa procesowego tj. art.. 7, art. 77, art. 107 i art. 108 Kpa, a także art.32 Konstytucji.
Uzasadniając wyjaśnił, iż stopień wodny rzeki D. w km 31+000 w D. składa się z dwóch jazów, właścicielem jazu nr 1 jest Skarb Państwa i administruje go Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych. Właścicielami jazu nr 2 jest odwołujący i G.W. Obecnie żaden z właścicieli jazów nie ma prawomocnego pozwolenia na piętrzenie wody, odwołujący podniósł, iż nabył jaz od Fabryki Naczyń Stołowych A jednak Starosta [...] uchyla się od wydania pozwolenia wodnoprawnego. Ustosunkowując się do zaskarżonej decyzji, zaznaczył, iż jest ona wyrazem stanowiska Starosty [...], który nie dąży do pogodzenia interesów wszystkich zainteresowanych stron. Podał, iż WZMiUW w Ł. uchyla się od zawarcia umowy na korzystanie wzajemne do piętrzenia jazów nr 1 i nr 2, mimo zawarcia porozumienia w tej sprawie na rozprawie administracyjnej i przesłania projektu umowy. Wskazał na szereg uchybień zatwierdzonej przez organ instrukcji gospodarowania zasobami zbiornika m.in., że nie wskazuje w oparciu, o jakie urządzenia ma odbywać się piętrzenie. Pominięto okoliczność, iż od czerwca 2005 roku jaz nr 2 jest niedrożny w związku z tym całość wody musi odprowadzać jaz nr 1, nadto przebudowa jazu odbyła się bez wymaganych pozwoleń, budowa toru kajakowego bez pozwolenia wodnoprawnego, a pozwolenie budowlane wydał organ nieuprawniony. Podniósł, iż uzgodniona winna być wspólna dla wszystkich wnioskodawców instrukcja korzystania z wód, tak aby wszyscy użytkownicy doszli do porozumienia w tym zakresie, co umożliwi dalszą bezkonfliktową koegzystencję wszystkich podmiotów.
Decyzją z dnia [...]r. znak [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 4 ust. 4, art. 122 ust. 1 pkt 1, art. 123 ust. 2, art. 127 ust. 1 i 2, art. 128 ust. 1 pkt 1, art. 131 ust. 1, art. 132 Prawa wodnego oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 17 sierpnia 2006r. w sprawie zakresu instrukcji gospodarowania wodą (Dz.U. Nr 150, poz. 1087) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając stwierdził, iż analiza akt sprawy nie uzasadnia stwierdzenia zaistnienia uchybień w dokumentacji z przeprowadzonego postępowania, również zaskarżona decyzja zezwalająca WZMiUW na piętrzenie i retencjonowanie wody za pośrednictwem jazu nr 1 odpowiada wymaganiom określonym w art. 128 Prawa wodnego. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania uznał je za bezzasadne i wyjaśnił, iż w pkt 1 zaskarżonej decyzji określono, jakim urządzeniem wodnym na rzece będzie odbywało się piętrzenie jak również określono rzędne piętrzenia oraz charakterystyczne przepływy rzeki na tym jazie. Z kolei na modernizację jazu z przystosowaniem dwóch przęseł dla potrzeb toru kajakowego, Wojewoda [...] wydał decyzję nr [...] która jest decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych i jest to decyzja prawomocna. W kwestii operatu wodnoprawnego wskazał, iż wraz z wnioskiem o wydanie zaskarżonej decyzji złożony został operat opracowany przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia hydrologiczne, zdaniem organu odwoławczego został on sporządzony zgodnie z wymogami określonymi w art. 132 Prawa wodnego i zawiera wszystkie wymagane zagadnienia. Nadto przedłożona instrukcja gospodarowania wodą przedstawia właściwy sposób gospodarowania w celu piętrzenia wody na istniejącym jazie oraz na zbiorniku D. Kończąc podkreślił, iż wydanie pozwolenia wodnoprawnego na rzecz Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Ł. nie stoi, właścicielom jazu nr 2, na przeszkodzie do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego i pobór wody na potrzeby przyszłej Małej Elektrowni Wodnej, po przedstawieniu w organie I instancji stosownej dokumentacji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi W. G. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 12, art. 77, art. 80, art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów art. 63, art. 64, art. 131, art. 132 ustawy Prawo wodne, rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 17 sierpnia 2006r. w sprawie zakresu instrukcji gospodarowania wodą i art. 32 Konstytucji RP. Wskazując na zasadność postawionych zarzutów skarżący powtórzył argumentację odwołania, wyjaśniając celowość sformułowania przez ustawodawcę zasad postępowania administracyjnego podniósł, iż organy nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy co spowodowało z kolei wydanie błędnego rozstrzygnięcia i naruszenie w/w przepisów ustawy Prawo wodne. Wadliwe sporządzenie uzasadnień zaskarżonych decyzji i nierówne traktowanie stron trzech odrębnych postępowań, ściśle z sobą związanych, dla których właściwe byłoby sporządzenie wspólnej instrukcji gospodarowania wodą. Dalej strona wskazuje na naruszenie porządku prawnego, poprzez usankcjonowanie przez Starostę [...] przebudowy jazu nr 1 i budowy grobli ziemnej odcinającej dostęp wody do, należącego do strony, jazu nr 2. Podnosi, iż organ odwoławczy zupełnie pominął problem ograniczenia przepustowości o 1/3 jazu nr 1 i jego niecki poprzez budowę toru kajakowego, która może doprowadzić do katastrofy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.).
W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się naruszenia prawa dającego podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W pierwszej kolejności przypomnieć należy, iż postępowanie w sprawie udzielonego Wojewódzkiemu Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w Ł. pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wody na zmodernizowanym jazie nr 1 w D. w km 31+000 rzeki D., było już przedmiotem kontroli tutejszego Sądu. Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie oznaczonej sygnaturą akt II SA/Łd 942/04, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w O. z dnia [...]r. Powyższe rozstrzygnięcia zostały zakwestionowane przez właścicieli jazu nr 2 na rzece D., którzy również występowali o uzyskanie odpowiedniego pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki D. Uchylając przedmiotowe decyzje organu pierwszej i drugiej instancji Sąd zawarł w uzasadnieniu powyższego wyroku wskazania dla organów administracji, które będą ponownie prowadziły postępowanie administracyjne w sprawie. Wskazania co do dalszego postępowania, jak również ocena prawna wyrażone w orzeczeniu sądu, na mocy art. 153 p.p.s.a. wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z treści przywołanego przepisu należy wywieść, iż obecnie prowadzona kontrola będących przedmiotem skargi decyzji będzie miała na celu sprawdzenie czy organy administracji wypełniły wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 czerwca 2005r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 942/04. Istotą wskazań zawartych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sądu jest bowiem zapobieżenie w przyszłości popełnieniu tych samych błędów, stwierdzonych w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazania te nie mają i nie mogą przesądzać sposobu rozstrzygnięcia, nie nakazują organom by wydały konkretny rodzaj aktu prawnego, mają na celu doprowadzenie do wydania orzeczenia zgodnego z prawem, a zatem dążą do zapewnienia przestrzegania zasady legalności. Taka ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania mogą odnosić się zarówno do samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnień w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego – pogląd taki wyrażony został m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 1999r., sygnatura akt IV SA 1177/97, niepubl., dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex Nr 47301. Rozstrzygając złożoną skargę sąd zobowiązany jest do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu przez sąd poglądowi w pełnym zakresie oraz konsekwentnemu reagowaniu w razie stwierdzenia braku zastosowania się przez organ administracji do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 października 2005r., sygn.akt VII SA/Wa 401/05, niepubl., dostępny w LEX, Lex nr 191319). Stosując się do powyżej przedstawionego unormowania prawnego badając zaskarżoną decyzję Sąd zobligowany jest do sprawdzenia czy organ administracji, który rozstrzygając sprawę w ponownym postępowaniu dysponował takimi samymi możliwościami w zakresie sposobu rozstrzygnięcia, jakimi dysponował w pierwotnym postępowaniu, oczywiście z ograniczeniami wynikającymi z zasady związania oceną prawną sądu, w pełni zastosował się i wypełnił te wskazania (wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 maja 2006r. sygn.akt II OSK 816/05, niepubl., dostępny w LEX, Lex nr 236445).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż organy administracji nie uwzględniły wskazań Sądu zawartych w powołanym orzeczeniu, stanowiącym punkt wyjścia do wydania obecnie zaskarżonych decyzji. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał m.in. na przepis art. 128 ustawy Prawo wodne wymieniający elementy, które winna zawierać decyzja udzielająca pozwolenia wodnoprawnego i podsumował, iż kontrolowana decyzja wymogów powołanego przepisu nie spełnia. Powołany przepis w ust. 3 statuuje sytuację, gdy z wnioskiem o gospodarowanie zasobami jednego zbiornika wodnego występowało kilka podmiotów i wówczas instrukcję gospodarowania wodą na korzystanie z wód powierzchniowych za pomocą urządzeń do jej piętrzenia lub na zależne od siebie korzystanie z wód przez kilka zakładów zatwierdza się w pozwoleniu wodnoprawnym i doręcza się tym zakładom oraz dyrektorowi regionalnego zarządu gospodarki wodnej. W ustalonym stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy z wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki D. występował: Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Ł., na piętrzenie i retencjonowanie wody za pośrednictwem jazu nr 1, W. G. i G. W. na pobór wód powierzchniowych dla Małej Elektrowni Wodnej przy pomocy jazu nr 2, którego są właścicielami, jak również Urząd Gminy i Miasta w D. na eksploatację toru kajakowego na rzece. W takiej sytuacji ustalenie warunków korzystania z wody z uwzględnieniem interesów wszystkich stron wymaga opracowania wspólnej instrukcji gospodarowania wodą. Stanowisko takie uzasadnione było, i pozostaje aktualne, zarówno z uwagi na ustalony w sprawie stan faktyczny jak i prawny. Jak ustalono na rzece D. zlokalizowane są dwa jazy oraz zbudowany został tor kajakowy, każde z tych urządzeń wodnych należy do innego podmiotu i aby możliwe było bezkolizyjne ich funkcjonowanie i racjonalne wykorzystanie zasobów zbiornika konieczne jest sporządzenie wspólnej instrukcji, która będzie wynikiem podjętych kompromisów i porozumień w tym zakresie, a co istotne, pozwoli na uwzględnienie interesów wszystkich stron, a także zabezpieczy tereny sąsiednie przed podtopieniem. Intencją Sądu formułującego uzasadnienie powołanego wyroku było zatem zmobilizowanie organów administracji aby w toku ponownie prowadzonego postępowania sporządzona została wspólna dla wszystkich wnioskodawców instrukcja gospodarowania wodą. Analiza akt sprawy i poczynionych w toku postępowania administracyjnego ustaleń wskazuje, iż organ administracji nie uwzględnił tych wskazań Sądu. Argumentacja organów opiera się na założeniu, iż nie jest wykluczone wydanie pozwolenia wodnoprawnego indywidualnie dla każdego z wnioskodawców, a wspólna instrukcja będzie możliwa do opracowania z chwilą, gdy wszystkie zainteresowane podmioty uzyskają pozwolenie wodnoprawne. Takie stanowisko organów nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa i narusza regulację art. 153 p.p.s.a
Z obowiązujących przepisów prawa wynika, iż do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód powierzchniowych lub na zależne od siebie korzystanie z wód przez kilka zakładów dołącza się projekt instrukcji gospodarowania wodą, zawierający opis sposobu gospodarowania wodą i zaspokojenia potrzeb wszystkich użytkowników odnoszących korzyści z urządzenia wodnego, którego dotyczy instrukcja (art. 131 ust. 2a Prawa wodnego). Przy czym, dla zależnego od siebie korzystania z wód opracowuje się jedną instrukcję, obejmującą korzystanie z wód przez wszystkie zakłady korzystające z zasobu wodnego lub z urządzeń usytuowanych kaskadowo wzdłuż cieku, co wprost statuuje przepis § 8 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 17 sierpnia 2006r. w sprawie zakresu instrukcji gospodarowania wodą (Dz. U. nr 150, poz. 1087). Wobec tak sformułowanego przez ustawodawcę wymogu nie budzi wątpliwości, iż w niniejszej sprawie winna być sporządzona jedna, wspólna, dla Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Ł., W. G. i G. W. oraz Urzędu Gminy i Miasta w D., instrukcja gospodarowania zasobami zbiornika rzeki D., na której każdy z tych podmiotów zamierza prowadzić określone działania związane w wykorzystaniem wód zbiornika. Opracowanie takiej wspólnej instrukcji poprzedza wydanie pozwolenia wodnoprawnego, bądź to dla każdego z zakładów osobno bądź wspólnie jednego, na co pozwala przepis art. 130 ustawy. Nie może natomiast stanowić czynności następczej uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, co wynika wprost z przepisów ustawy Prawo wodne, art. 131 jak i z przywołanego wcześniej art. 128, gdzie ustawodawca wskazał, iż instrukcję gospodarowania wodą zatwierdza się w pozwoleniu wodnoprawnym. Niewątpliwie więc sporządzenie instrukcji jest elementem niezbędnym i poprzedzającym uzyskanie pozwolenia. W tym stanie prawnym oraz wobec wcześniejszych wskazań Sądu trudno podzielić stanowisko organów administracji. Na marginesie przypomnieć należy, iż postępowanie administracyjne wywołane wnioskiem W. G. i G. W. o udzielenie pozwolenia na szczególne korzystanie z wód rzeki D. na jazie nr 2, prowadzone było przez te same organy administracji i sprawa również była przedmiotem kontroli tutejszego Sądu, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 lutego 2007r. w sprawie o sygn.akt II SA/Łd 808/06, także wskazał, iż organy administracji winny uwzględnić postanowienia art. 128 ust. 3 ustawy Prawo wodne i opracować wspólną dla wszystkich wnioskodawców instrukcję gospodarowania wodą. W postępowaniu tym, które dotyczyło pozwolenia na wykorzystanie jazu nr 2, występowały te same strony postępowania.
W konkluzji powyższego należy powtórzyć, iż organy administracji w sposób nieuprawniony oparły swoje rozstrzygniecie jedynie na instrukcji opracowanej dla jazu nr 1, w sytuacji gdy w świetle powyższego winny dopilnować aby sporządzona została jedna wspólna dla wszystkich urządzeń instrukcja.
Stanowisko skarżącego w tym względzie oraz zarzuty merytoryczne zgłaszane do operatu oraz wydanej na jego podstawie decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym organ w sposób nieuprawniony pominął. Bowiem za odniesienie się do nich nie można uznać autorytatywnego i pozamerytorycznego stanowiska organu wyrażonego w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej i powtórzonego przez organ II instancji, iż wnioski i zarzuty są bezzasadne, a operat został wykonany przez uprawnioną firmę na podstawie przepisów ustawy. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia skupił się na przytoczeniu obszernego stanu faktycznego sprawy, trudno zaś odnaleźć w nim elementy uzasadnienia prawnego, bowiem organ nie przeprowadził analizy przepisów w oparciu, o które wydał rozstrzygniecie w świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Z kolei organ odwoławczy pokrótce przypomniał dotychczasowy przebieg postępowania, ale nie ustosunkował się do zarzutów odwołania, w szczególności podnoszonego przez stronę braku w operacie wskazania w oparciu o jakie urządzenia ma odbywać się piętrzenie, nie wskazał podnoszonej kwestii braku metody wyliczenia piętrzenia, przepływu wody, nadpiętrzeń, nie zbadał zarzutu pominięcia przez organ pierwszej instancji ustaleń dotyczących celu i zakresu korzystania z wód, warunków wykonywania uprawnień oraz obowiązków niezbędnych ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki oraz nie ustosunkował się do podnoszonej przez skarżącego od początku postępowania konieczności sporządzenia wspólnej instrukcji gospodarowania wodą i wadliwości oparcia rozstrzygnięcia jedynie na instrukcji sporządzonej dla potrzeb Zarządu Melioracji.
Reasumując powyższe rozważania podzielić należy zarzuty skarżącego co do naruszenia ogólnych zasad postępowania, m.in. art. 7, art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 Kpa, jak również art. 63 i art. 64 ustawy Prawo wodne, które statuują konieczność kierowania się, przy projektowaniu, wykonywaniu oraz utrzymywaniu urządzeń wodnych, zasadą zrównoważonego rozwoju. Niewątpliwie sporządzenie jednej wspólnej instrukcji gospodarowania wodą konieczne jest ze względu na zachowanie tej zasady, właściwą eksploatację, konserwację i remont wykorzystywanych urządzeń wodnych. Organy administracji obowiązane są zebrać i rozpatrzeć cały materiał sprawy i ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością oraz rozważyć go w świetle obowiązującego prawa i różnych interesów stron postępowania. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981r., sygn.akt SA 810/81, ONSA 1981/1/45). Uzasadnienie to powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art.11 Kpa) oraz z wyrażoną w art. 8 Kpa zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli, a nadto umożliwiać sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję (por. wyrok NSA z dnia 26 października 1984r., II SA 1161/84, ONSA 1984/2/97). W toku ponownej analizy sprawy organy administracji winny mieć na uwadze obowiązek, jaki nakłada na nie przepis art. 153 p.p.s.a. i zastosować się do wskazań Sądu, pamiętając o zachowaniu wszystkich reguł postępowania administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach zaś rozstrzygnął w myśl regulacji zawartej w art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. wskazując, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 13 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym (Dz. U. Nr 49 poz. 445 ze zm.), mającego zastosowanie w sprawie na mocy odesłania z art. 205 § 3 p.p.s.a., za koszty podróży uznaje się koszty przejazdu środkiem transportu masowego (koleją, autobusem itp.) w klasie najniższej, w braku zaś takiego środka - koszty przejazdu najtańszym z dostępnych środków lokomocji.
ar
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło