II SA/Łd 627/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu w dniu 9 października 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania R. N., uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku, Nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, organ I instancji postanowieniem z dnia [...] roku, Nr [...] wznowił na żądanie R. N. postępowanie w sprawie przyznania mu zasiłku stałego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] roku, Nr [...]. Następnie, organ decyzją z dnia [...] roku dokonał zmiany własnej ostatecznej decyzji z dnia [...] roku, przyznającej R. N. świadczenie pieniężne w formie zasiłku stałego na okres od 8 sierpnia 2007 roku do 31 sierpnia 2007 roku w kwocie 169,43 zł w ten sposób, że zasiłek stały przysługuje na okres od dnia 9 sierpnia 2007 roku do 31 sierpnia 2007 roku w kwocie 151,53 zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 37 ust. 1 i 2 w zw. z art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2008 roku Nr 115, poz. 728 ze zm.). W uzasadnieniu organ wskazał, że z informacji zawartych w decyzji Wojewody [...] dotyczącej przyznania stronie prawa do zasiłku dla bezrobotnych wynika, że R. N. nabył prawo do tego zasiłku od dnia 8 lutego 2007 roku, a utracił je z dniem 9 sierpnia 2007 roku. To w konsekwencji spowodowało konieczność dokonania zmiany decyzji przyznającej świadczenie z pomocy społecznej. Od powyższej decyzji R. N. złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie. W motywach odwołujący się wskazał, że na skutek wydania decyzji I utracił prawo do świadczeń zdrowotnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] roku, po rozparzeniu odwołania, uchyliło w całości rozstrzygnięcie I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postępowanie przed organem I instancji prowadzone było w trybie nadzwyczajnym, a konkretnie w trybie wznowienia postępowania. Zgodnie z treścią art. 151 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). Skoro zatem organ I instancji dokonał zmiany decyzji ostatecznej po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, to decyzja I instancji została wydana w oparciu o niewłaściwą podstawę prawną. Przepisem takim nie może być, w tej sytuacji, art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że postanowienie o wznowieniu postępowania zostało wydane przez właściwy organ. Przepis art. 150 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, iż organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Takim organem w przedmiotowej sprawie był Prezydent Miasta Ł. O wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdy podstawą wznowienia jest działalność organu, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Tym niemniej, w przedmiotowej sprawie przyczyną wznowienia postępowania nie jest działalność organu, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Podstawą wznowienia jest fakt, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. W skardze na powyższą decyzję R. N. wskazał na naruszenie prawa materialnego i prawa procesowego, a w szczególności art. 6, 7, 8, 12, 35 § 1 i 2, art. 107 § 3 i art. 150 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego, błędny jest pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż podstawą wznowienia postępowania jest okoliczność ujawnienia się nowych okoliczności faktycznych, bądź nowych dowodów nie znanych organowi I instancji w dniu wydawania decyzji. Podstawą wznowienia postępowania może być wyłącznie przepis art. 148 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Twierdzenie organu, że podstawą wydania kwestionowanej w skardze decyzji nie są argumenty zawarte w odwołaniu, zdaniem skarżącego świadczy o tym, że organ nie zapoznał się z aktami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd zważył, że organ II instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i wydał rozstrzygnięcie odpowiadające prawu. Bezsporne w sprawie jest to, że strona skarżąca w treści skargi kwestionowałą decyzję organ II instancji uchylającą rozstrzygnięcie I instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania. Nie ulega również wątpliwości, że organ I instancji postanowieniem z dnia 4 maja 2009 roku wznowił postępowanie administracyjne wskazując jako podstawę do wznowienia postępowania przepis art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wynika z tego, że decyzje wydane w sprawie zostały podjęte po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w trybie wznowieniowym. Bezsprzecznym jest także, iż kwestie dotyczące wznowienia postępowania regulują przepisy art. 145 – 153 Kodeksu postępowania administracyjnego. Poszczególne przepisy rozdziału 12 Kodeksu postępowania administracyjnego regulują przesłanki wznowienia, warunki formalne dotyczące podania o wznowienie postępowania, formę wznowienia i odmowy wznowienia postępowania. Te przepisy określają także kwestię właściwości organu, rozstrzygnięcia, które mogą zapaść po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, jak i kwestię wykonalności decyzji. Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy szczególnie istotne znaczenie ma przepis art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia, po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). Z treści powołanych przepisów prawa oraz faktu, iż wznowienie postępowania jest trybem nadzwyczajnym obwarowanym jemu tylko właściwymi wymogami prawnymi wywieść należy, iż celem ustawodawcy było pełne uregulowanie wznowionego postępowania. Tym samym nie można dowolnie zmienić stosowanych trybów i po wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, przejść do trybu określonego w innych przepisach. W sytuacji, gdyby takie płynne przejście pomiędzy trybami było prawnie dopuszczalne, wówczas nie byłoby zasadne zawieranie w ustawie – Kodeks postępowania administracyjnego odrębnej regulacji prawnej odnoszącej się wyłącznie do trybu wznowienia postępowania, i poświęcenie tej instytucji odrębnego rozdziału tej ustawy. Z uwagi na niedopuszczalność zmiany trybów organ administracji wznawiając postępowanie powinien opierać się wyłącznie na przepisach dotyczących wznowienia, zaś rozstrzygając sprawę zobligowany był wydać decyzję wyłącznie w oparciu o przepis art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego. Uchybienie, jakiego dopuścił się organ I instancji, zweryfikował organ odwoławczy. Z tego względu również decyzja organu odwoławczego została oceniona przez skład orzekający jako prawidłowa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien uwzględnić wszystkie uwagi Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w szczególności te odnoszące się do niedopuszczalnej prawnie zmiany trybów postępowania i zamiennego stosowania regulacji prawnej trybu dotyczącego wznowienia postępowania (art. 145 – art. 152 Kodeksu postępowania administracyjnego) z trybem dotyczącym zmiany lub uchylenia decyzji (art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego). Innymi słowy, organ I instancji powinien pamiętać o zachowaniu jednolitości stosowanych trybów postępowania administracyjnego. Ustosunkowując się do zarzutów skargi Sąd po analizie sprawy nie dostrzegł naruszenia wskazanych w jej treści przepisów, zatem Sąd nie dopatrzył się podstaw do uchylenia decyzji organu II instancji. Tym niemniej skład orzekający podziela pogląd, iż z postanowienia organu I instancji o wznowieniu postępowania wynika, że podstawą wznowienia jest przepis art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym wskazanie w treści kwestionowanej decyzji organu odwoławczego art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego było błędne. Jednakże, w świetle przedstawionych na wstępie okoliczności, pomyłka ta nie miała istotnego wpływu na rozstrzygnięcie i jako taka nie mogła stanowić podstawy do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi. K.O.