II SA/Łd 627/12
WyrokWSA w Łodzi2013-02-19
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Anna Stępień, Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (budowa elektrowni wiatrowej) została wydana zgodnie z prawem, w szczególności w zakresie oceny oddziaływania na środowisko, udziału społeczeństwa i prawidłowości raportu środowiskowego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły raport o oddziaływaniu na środowisko, zapewniły udział społeczeństwa zgodnie z przepisami, a także prawidłowo ustaliły obszar oddziaływania inwestycji i liczbę stron postępowania, co uzasadniało zastosowanie trybu obwieszczeń. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Stowarzyszenia A i B zaskarżyły decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Z. o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy elektrowni wiatrowej. Stowarzyszenia podnosiły zarzuty dotyczące wadliwości raportu środowiskowego, niewłaściwego określenia liczby stron postępowania, braku należytego udziału społeczeństwa oraz błędnego wyboru wariantu inwestycji. Sąd administracyjny rozpoznał skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2013 roku sprawy ze skarg Stowarzyszenia A z siedzibą w Z. i Stowarzyszenia B na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...], [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargi. LS
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...], Nr [...], [...], po rozpoznaniu odwołania Stowarzyszenia B z siedzibą w Ł. oraz Stowarzyszenia A z siedzibą w Z., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...], nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
Wójt Gminy Z. decyzją z dnia [...], po rozpoznaniu wniosku B. D., określił środowiskowe uwarunkowania na realizację przedsięwzięcia w wariancie alternatywnym polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy do 2 MW oraz całkowitej wysokości konstrukcji nie przekraczającej 126 m n. p. t., placu manewrowego oraz zjazdu z drogi, budowie przyłącza do istniejącej trakcji SN, na działce nr geod. 3 w miejscowości S., obręb [...], gm. Z. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 75 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 71 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 1 i 4 oraz ust. 2 i 3, art. 85 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz art. 86 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm., dalej jako ustawa) oraz § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397). W treści decyzji organ określił zakres, skalę oraz miejsce lokalizacji przedsięwzięcia (pkt 1), warunki korzystania z terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich (pkt 2), wymagania dotyczące ochrony środowiska jakie należy podjąć na etapie realizacji przedsięwzięcia (pkt 3), działania jakie należy podjąć na etapie eksploatacji przedsięwzięcia (pkt 4), wymagania dotyczące ochrony środowiska, które należy uwzględnić w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (pkt 5), jak i działania jakie należy podjąć w celu zapobiegania, ograniczenia oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (pkt 6). Nadto organ stwierdził także, iż przedsięwzięcie wymaga sporządzenia analizy porealizacyjnej w przedmiocie oddziaływania elektrowni wiatrowej na środowisko w zakresie klimatu akustycznego (pkt 10).
Odwołanie od decyzji pierwszej instancji wniosło Stowarzyszenie B oraz Stowarzyszenie A.
Stowarzyszenie B wnosząc o uchylenie decyzji pierwszej instancji skierowało zarzuty przeciwko raportowi złożonemu przez inwestora. Autor raportu, w ocenie strony, nie wskazał miejsca powstawania ścieków przemysłowych, podczas gdy w trakcie budowy wytwarzane będą także inne odpady niebezpieczne niż wymienione. W raporcie w różnych miejscach wskazano różną odległość od zabudowań mieszkalnych – 450 m lub 300 m. Nie określono w jaki sposób turbina będzie sterowana, tak by emitować hałas o równoważnym poziomie mocy akustycznej wynoszącym 104 dB w porze dnia i 101,5 dB w nocy. Do raportu nie dołączono pomiarów, na które powołał się jego autor. Przedstawione w raporcie mapy hałasu nie są wykonane na mapach ewidencyjnych, a na skopiowanych z internetu mapach satelitarnych, co narusza art. 66 ust. 1 pkt 11 ustawy. Autor raportu powołał się na programy ochrony środowiska opracowane dla województwa warmińsko – mazurskiego, tymczasem inwestycja jest planowana na terenie województwa łódzkiego. W konkluzji odwołania strona wskazała, że wymienione błędy raportu wymagają uchylenia decyzji pierwszej instancji i przeprowadzenia ponownej rzetelnej oceny.
W treści swojego odwołania Stowarzyszenie A wniosło o uchylenie decyzji pierwszej instancji jako niezgodnej z prawem. Zdaniem autora odwołania, organ nie wykazał na jakiej podstawie oszacował ilość stron postępowania na liczbę ponad 20 osób, co uprawniało organ do zastosowania trybu obwieszczeń, a nie doręczeń. Raport nie spełnia określonych prawem wymogów, bowiem jego autor nie zbadał gatunków awifauny oraz chiropterofauny. W raporcie nie przeanalizowano wszystkich naturalnych i gospodarczych uwarunkowań najbliższego terenu, pominięto obszary cenne krajobrazowo oraz występujące w okolicy zadrzewienia. Autor raportu napisał, że inwestycja może być ulokowana w odległości min. 200 m od lasu o powierzchni powyżej 0,10 ha. Tymczasem las o powierzchni większej niż 0,10 ha znajduje się w odległości 140 m na północny – wschód od miejsca lokalizacji wiatraka. W raporcie pominięto bliskość terenów wód powierzchniowych, gdzie występują siedliska licznych gatunków ptaków. Inwestycja zaplanowana została na terenie rozwijającej się zabudowy mieszkaniowej, czego wyrazem są działania gminy wynikające m. in. z zapisów studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Strona w odwołaniu wskazała na różnicę w raporcie w określeniu miejsc najbliżej dostępnych dla ludności (280 m i 450 m) oraz zakwestionowała analizę krajobrazu wskazując, że autor raportu uwzględnił tylko 3 punkty uznane za najczęściej odwiedzane przez ludzi, gdy tymczasem pominięto teren miejscowości S. i D. – M., które znajdują się bliżej niż uwzględnione przez autora raportu miejsca, a są zamieszkałe. Strona zakwestionowała ustalenia raportu dotyczące migotania cienia i zacienienia okolicznych terenów wskazując, że zacienieniu będą podlegały nie tylko grunty rolne. W decyzji organu pierwszej instancji nie wyjaśniono dlaczego wybrano wariant alternatywny i na jakich podstawach oraz jaki wpływ będzie miało obniżenie wysokości elektrowni o 12 m – do 126 m n. p. t. przy zachowaniu tej samej mocy. Na etapie postępowania administracyjnego mieszkańcy okolicznych terenów zgłaszali wiele uwag i zastrzeżeń do inwestycji, co organ pominął wbrew zapisom art. 80 ust. 1 ustawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołań, decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji wymagane jest dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, bądź potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 1 i 2 ustawy). Niewątpliwie inwestycja polegająca na budowie elektrowni wiatrowej stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wymienione w § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397).
Stosownie do brzmienia art. 63 ust. 1 ustawy, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, jego usytuowanie, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska oraz rodzaj i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do wymienionych uwarunkowań. Postanowienie wydaje się po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3, 10, 11 i 13.
Organ pierwszej instancji w toku postępowania wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. o wydanie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia oraz ewentualne określenie zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko. Oba te organy stwierdziły potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia oraz określiły zakres raportu. Jak wynika jednakże z treści art. 63 ust. 1 ustawy, ostateczne stanowisko w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko należało do organu wydającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, który postanowieniem z dnia [...] stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia oraz wskazał, że sporządzony w sprawie raport powinien uwzględniać pełen zakres przewidziany w art. 66 ustawy.
W wykonaniu powyższego obowiązku inwestor przedłożył raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko opracowany przez zespół specjalistów, który stanowił podstawowy dowód w sprawie i podlegał ocenie na podstawie art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarówno organ pierwszej instancji, jak organy opiniujące dokonały oceny tego raportu i uznały go za prawidłowy.
Jak następnie argumentował organ odwoławczy, raport opisuje wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Raport był przedmiotem oceny organu, który wydał zaskarżoną decyzję, ale także w postępowaniu prowadzonym przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł., jak również Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. Oba te organy w formie postanowień pozytywnie zaopiniowały warunki realizacji przedsięwzięcia pod względem wymagań higieniczno – zdrowotnych. Przy czym, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uzgodnił realizację przedsięwzięcia w wariancie alternatywnym, a ponadto określił warunki, których dotrzymanie przez inwestora gwarantuje spełnienie wymogów w zakresie ochrony środowiska.
Jak wyjaśnił organ odwoławczy, zgodnie z regulacją art. 74 ust. 3 ustawy, jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym ustawodawca dopuścił możliwość zawiadamiania stron o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Z treści zacytowanego przepisu wynika, że tryb stosowania obwieszczeń o podejmowanych czynnościach jest obligatoryjny, gdy liczba stron postępowania przekracza 20 osób. W sprawie organ pierwszej instancji przyjął, iż liczba stron postępowania przekracza tę liczbę, bowiem na podstawie akt sprawy ustalił liczbę stron postępowania na podstawie zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia oraz informacji wynikających z wypisów z ewidencji gruntów. Te dowody, w ocenie organu drugiej instancji, dają podstawę do zweryfikowania osób, którym przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu. Z rzeczonych dokumentów wynika, że liczba stron przekracza 20 (część nieruchomości stanowi bowiem przedmiot współwłasności kilku osób), a zatem organ zasadnie zastosował tryb obwieszczenia o podejmowanych czynnościach.
W dalszej kolejności organ drugiej instancji zwrócił uwagę na treść art. 79 ustawy, który stanowi, iż przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W sprawie organ pierwszej instancji obwieszczeniem z dnia [...] roku poinformował wszystkich zainteresowanych o możliwości zapoznania się z dokumentami sprawy, w tym ze złożonym raportem oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a także o możliwości składania uwag i wniosków w terminie 21 dni od daty obwieszczenia. Obwieszczenie umieszczono na tablicy ogłoszeń organu pierwszej instancji, na stronie internetowej, na terenie sołectwa G. Część mieszkańców okolicznych terenów złożyła w formie pisemnej uwagi, które na mocy art. 37 ust. 2 ustawy zostały rozpatrzone poprzez ich wymienienie i podanie przyczyn ich nieuwzględnienia. Jak wskazał organ odwoławczy, w decyzji pierwszej instancji organ nie odniósł się indywidualnie do uwag zgłaszanych w postępowaniu z udziałem społeczeństwa, jednakże omówił je przez odwołanie się do treści raportu, w takim zakresie jaki stanowi wyjaśnienie poruszanych we wnioskach zagadnień szkodliwego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Jak dalej wywodziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, istotnym dokumentem dla przeprowadzenia oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko jest raport sporządzany na zlecenie inwestora. Raport ten podlega ocenie organów prowadzących postępowanie zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów. Złożony przez inwestora raport opracowany pod kierownictwem uprawnionych osób odpowiada wymogom określonym w art. 66 ustawy. W raporcie przedstawiono stan środowiska w rejonie projektowanego przedsięwzięcia, w tym: położenie regionalne, warunki gruntowo – wodne, budowę geologiczną, charakterystykę szaty roślinnej oraz charakterystykę fauny. Z informacji zawartej w raporcie wynika, że brak jest przewidywanego wpływu przedsięwzięcia na cenne elementy środowiska przyrodniczego. W otoczeniu projektowanej inwestycji nie występują naturalne zbiorowiska roślinne (lasy, torfowiska, murawy kserotermiczne czy solniska) oraz siedliska wymagające ochrony w formie wyznaczenia obszarów Natura 2000. W miejscu planowanej inwestycji brak jest także gatunków roślin i grzybów objętych ochroną. Przeprowadzona analiza świata zwierząt została wykonana ze szczególnym uwzględnieniem gatunków objętych ochroną. Kwestie dotyczące awifauny były także przedmiotem omówienia w raporcie. Na str. 19 znajduje się raport końcowy monitoringu ornitologicznego dotyczącego oddziaływania farmy wiatrowej na środowisko życia ptaków, z którego wynika, że podczas 30 kontroli wykonanych w roku 2010 i 2011 na terenie inwestycji odnotowano występowanie 48 gatunków ptaków w tym 14 gatunków kluczowych. Po uwzględnieniu przez inwestora komentarzy i zaleceń wynikających z raportu można uznać (w ocenie autora tego opracowania) na podstawie uzyskanych wyników, że inwestycja nie będzie miała znaczącego negatywnego wpływu na środowisko życia ptaków. Składając, na żądanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska uzupełniające wyjaśnienia, autorzy raportu wskazali dodatkowe środki zapobiegające i minimalizujące szkodliwe oddziaływanie planowanej elektrowni wiatrowej, tj.: modyfikację techniczną elementów elektrowni w postaci specjalnego jej oznakowania i odpowiednie ustawienie urządzenia w terenie oraz sposób zagospodarowania terenu, na którym stanie elektrownia wiatrową. Poważnym zagrożeniem dla ptaków są napowietrzne linie energetyczne, które jednak w sprawie nie są planowane, ponieważ elektrownia będzie mogła być włączona do już istniejącej linii średniego napięcia drogą podziemną. Uwzględniając te wszystkie kwestie organ odwoławczy uznał, że realizacja inwestycji poprzez zastosowanie jedynie doziemnego okablowania do przesyłu energii nie spowoduje zwiększenia ilości miejsc przesiadywania i czatowania ptaków drapieżnych, zapewniając w tym zakresie minimalizację potencjalnych negatywnych oddziaływań na ptaki. Autorzy raportu jako jeden ze środków zapobiegających i minimalizujących szkodliwe oddziaływanie inwestycji wskazali także ograniczenia w eksploatacji wiatraka. Rzeczone ograniczenie będzie możliwe do przeprowadzenia przez inwestora, gdy wystąpi kolizja pracującej elektrowni wiatrowej z ptakami, po uzyskaniu ostatecznych danych z monitoringu poinwestycyjnego, określających ewentualną skalę i zakres problemu. Wówczas elektrownia byłaby okresowo wyłączana, gdy istniałoby podwyższone ryzyko ze względu na skalę notowanych przelotów. Przeprowadzone roczne badania awifauny, nie wskazują jednak, aby oczekiwać można wysokiej skali przelotów, a co za tym idzie również podwyższonego ryzyka kolizji.
Jak następnie napisał organ, część raportu poświęcona została nietoperzom. Monitoringiem został objęty obszar planowanej inwestycji, który ma charakter przekształconego i użytkowanego rolniczo otwartego pola na wzgórzu. Na tym terenie nie stwierdzono siedlisk szczególnie cennych dla nietoperzy, kolonii rozrodczych czy miejsc hibernacji nietoperzy, które można uznać za stanowiska tych gatunków. Jednakże przy zachowaniu odległości 200 m od alei drzew i zadrzewień śródpolnych o powierzchni ponad 0,10 ha można, zdaniem autorów raportu przyjąć, że inwestycja nie będzie miała znaczącego, niekorzystnego oddziaływania na środowisko życia nietoperzy. Powierzchnia położonego najbliżej planowanej lokalizacji wiatraka skupiska drzew jest mniejsza niż 0,10 ha. Ustalenia dotyczące powierzchni zadrzewienia śródpolowego dokonane zostały na podstawie przeprowadzonych pomiarów poprzedzających proces dokumentacyjny.
Jak wyjaśnił organ, odwołujące się stowarzyszenie wprawdzie także wskazuje na możliwość potwierdzenia powierzchni zadrzewień w terenie, ale nie wyjaśniło, czy prowadziło w tym zakresie jakiekolwiek ustalenia, pomiary, czy też określenie tej powierzchni jest wynikiem subiektywnej oceny. Nie znajduje, w przekonaniu organu, także uzasadnienia powoływanie się na możliwość dokonania szczegółowych pomiarów na podstawie ogólnodostępnych map w internecie. Z uwagi na to, że zdjęcia wykonane są z góry, uwzględniają w istocie powierzchnię koron drzew, a ich wynik będzie zaburzony na skutek trudności z oddzieleniem powierzchni zadrzewień oraz rzucanego przez nie cienia. W tym stanie rzeczy, w ocenie Kolegium, zasadne było uwzględnienie twierdzeń zawartych w raporcie, jako popartych poprzedzającymi je szczegółowymi ustaleniami (pomiarami) w terenie.
W sprawie planowana inwestycja to wiatrak o konstrukcji nie przekraczającej 126 m n. p. t. o długości śmigła 44 m, tj. wariant najkorzystniejszy dla środowiska. W treści raportu jego autor zawarł szczegółowe wyjaśnienia uzasadniające wybór wariantu alternatywnego (najkorzystniejszego) podając, że zmniejszenie wymiarów pozwoli na zmianę w zakresie wizualnego postrzegania urządzenia. Jednocześnie urządzenie o zmniejszonych wymiarach stanowi mniejsze zagrożenie dla kolizji z ptakami i nietoperzami. Pozostałe parametry urządzenia zawierają się w przedziale analogicznym jak w wariancie pierwotnym, ponieważ nie mają one praktycznie żadnego wpływu na komponenty środowiska (wszelkie normy są spełnione). Racjonalność tego wariantu, jak wskazało Kolegium, wynika z faktu, że teren inwestycji znajduje się poza terenami objętymi ochroną prawną (grunt, na którym prowadzona jest produkcja rolna i jest on mało istotnym elementem kształtującym krajobraz antropogeniczny), nadto wariant ten spełnia wszystkie wymagania jakie spełniał wariant pierwotny w zakresie wymaganych prawem norm.
Raport wyjaśnia także, iż zmniejszenie parametrów wiatraka nie spowoduje np. powstania efektu stroboskopowego, ponieważ tego typu zjawisko może wystąpić przy małych turbinach kręcących się z prędkością ok. 50 obrotów na minutę. W tym wypadku zmniejszenie wymiarów urządzenia nie będzie wiązało się ze zmianą wartości obrotów wirnika (w stosunku do wariantu pierwotnego), które zawierać się będzie w przedziale od ok. 10 do ok. 20 razy na minutę. W tym stanie rzeczy zarzuty odwołania dotyczące braku uzasadnienia wyboru wariantu alternatywnego nie znajdują uzasadnienia. Zarówno organ opiniujący – Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska, jak też organ orzekający w sprawie uznały, że realizacja inwestycji w wariancie alternatywnym jest najkorzystniejsza dla środowiska, a potwierdzeniem tego są informacje zawarte w raporcie.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał także, iż w raporcie przedstawiono również wizualizację krajobrazu po zrealizowaniu inwestycji. Analizy autorów raportu potwierdzają, że wybór wariantu alternatywnego, bezsprzecznie wpłynie na lepsze współgranie inwestycji z krajobrazem. Urządzenie nie będzie stanowiło agresywnej konstrukcji dla obserwatorów tym bardziej, iż budowane będzie jedynie pojedyncze urządzenie. Analiza krajobrazowa wskazuje, iż oddziaływanie wiatraka będzie polegało na jego "obecności" w krajobrazie kulturowym. Urządzenie charakteryzujące się tymi rozmiarami będzie towarzyszyło bezsprzecznie najbliżej położonym gospodarstwom zagrodowym w miejscu otwartych widoków pomiędzy budynkami zagrodowymi, gdzie będzie widoczne w znacznej części, natomiast ponad zabudową i występującym przy domach zadrzewieniem widoczne będą ewentualnie jedynie górne części urządzenia. Raport stwierdza, iż projektowana pojedyncza elektrownia wiatrowa będzie spójna z funkcją terenu tj. dominującą funkcją rolniczą. W raporcie jego autor zawarł także opis otoczenia planowanej elektrowni wiatrowej wskazując, że nie dojdzie do efektu kumulowania się oddziaływania występujących już w krajobrazie elementów zagospodarowania ze względu na duże odległości pomiędzy znaczącymi w tym zakresie elementami. Elektrownia bez wątpienia stanowi obiekt wysoki w stosunku do pozostałych elementów krajobrazu, tak więc stanowi dominantę wysokościową trudną do zamaskowania. Niemniej jednak inwestor zrealizuje wariant alternatywny urządzenia, a którym zmniejszenie długości śmigła o 14% w stosunku do wariantu pierwotnego przełoży się na spadek powierzchni najbardziej widocznej części elektrowni (tj. rotora) o ponad 25%. Dodatkowo mniejsza będzie również całkowita wysokość urządzenia, tj. 126 m, zamiast 149 m. Wybór takiego wariantu przekłada się w efekcie na mniejsze oddziaływanie elektrowni wiatrowej na krajobraz. Dysonans krajobrazowy będzie znacząco maleć wraz z oddalaniem się. Autor raportu dokonał analizy postrzegania elektrowni z wybranych trzech punktów, które są najczęściej uczęszczane przez ludzi. Twierdzenie odwołania, że są jeszcze inne miejsca, z których to postrzeganie winno być analizowane stanowi zarzut, który można bez żadnych konsekwencji podnosić w każdych okolicznościach. Takie punkty można bowiem mnożyć.
Konkludując tę część motywów rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że raport wyjaśnia przyczyny, dla których uznano elektrownię w wymiarach mniejszych za wariant korzystniejszy dla środowiska. Jednocześnie, z drugiej strony organ wskazał, że argumenty odwołania nie zostały poparte żadnymi dowodami, są one w istocie wyrazem subiektywnej oceny w zakresie oddziaływania elektrowni przy wyborze wariantu alternatywnego.
Nadto organ dodał, że obniżenie wiatraka do 126 m, łączy się ze skróceniem długości śmigła z 51 m do 44 m. Wysokość urządzenia oraz kąt ustawienia śmigieł w stosunku do powierzchni ziemi powoduje, iż przy powierzchni ziemi nie odczuwalny będzie jakikolwiek ruch powietrza wywołany pracą urządzenia.
W raporcie uwzględniono także sąsiedztwo terenów chronionych – Parku Krajobrazowego A wraz z rezerwatami występującymi na jego obszarze, a także Pradoliny [...] – [...] chronionej w ramach programu Natura 2000, Obszaru Specjalnej Ochrony Ptaków PLB100001 oraz Obszaru Mającego Znaczenie dla Wspólnoty PLH100006.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło argument odwołania, iż raport nie wspomina o wpisanym do rejestru zabytków, a istniejącym na terenie wsi parku z XVII/XVIII wieku. Jednakże odległość, w jakiej zlokalizowany jest on względem planowanej inwestycji, uzasadnia odstąpienie od analizy wpływu wiatraka na ten obiekt. Podobnie, w ocenie SKO, w przypadku terenów leśnych i zadrzewień, które nie są objęte żadną z form ochrony przyrody i znajdują się w odległości znacznie większej niż 200 m od planowanej inwestycji.
W raporcie wskazano, że w związku z realizacją inwestycji nie zakłada się wytwarzania ścieków sanitarnych i przemysłowych, które mogłyby przeniknąć do wód gruntowych w trakcie robót ziemnych oraz prac budowlano – montażowych. Prowadzenie prac budowlanych przebiegać będzie z zabezpieczeniem przed wyciekami oleju z pracującego sprzętu budowlanego, wystarczającym zabezpieczeniem będzie, aby użyty sprzęt był sprawny technicznie oraz był obsługiwany przez wykwalifikowaną w tym zakresie firmę.
Wpływ inwestycji na wody podziemne polegać będzie wyłącznie na lokalnym ograniczeniu infiltracji wody opadowej do gruntu w ramach fundamentu. Woda ta spłynie pod ziemią po powierzchni fundamentu i przeniknie do gruntu w jego bezpośrednim sąsiedztwie. Budowa nie spowoduje zmian stosunków wodnych oraz podgrzewania wód powierzchniowych, co potwierdził Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w postanowieniu uzgodnieniowym. W tym stanie rzeczy zarzut dotyczący nieuwzględnienia w analizie środowiskowej bliskości licznych terenów wód powierzchniowych nie zasługuje na uwzględnienie. Analiza nie pomija żadnych wód, przeciwnie zawiera szczegółową analizę wskazującą na brak zagrożenia inwestycji dla wód powierzchniowych i gruntowych, bez względu na ich lokalizację.
Zgodnie z treścią art. 80 ust. 2 ustawy, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. W sprawie bezspornym jest, iż na terenie objętym wnioskiem inwestora nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Jednocześnie, w postępowaniu niniejszym organ nie może oceniać zgodności inwestycji ze studium, bowiem nie jest ono aktem prawa powszechnie obowiązującym. Nadto, bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostają ewentualne i nie potwierdzone plany gminy związane z rozwojem terenów mieszkaniowych w pobliżu inwestycji.
Wbrew zarzutom odwołania w raporcie prawidłowo opisano otoczenie inwestycji, wskazując na występowanie najbliższej zabudowy w odległości 450 m w kierunku północnym (kierunek najdłuższego cienia) oraz 300 m w kierunku północno – zachodnim. Fakt występowania zabudowy (pojedynczego zabudowania zagrodowego) w odległości 300 m znajduje potwierdzenie chociażby w części poświęconej oddziaływaniu akustycznemu elektrowni wiatrowej.
Jak następnie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, raport odnosi się także do tzw. efektu cienia wskazując, że inwestycja przy określonych warunkach pogodowych, powodować będzie powstanie cienia. Z racji położenia geograficznego (półkula północna) nie będzie dochodziło do powstania cienia od strony południowej, a najdłuższy cień skierowany będzie na północ. Raport stwierdza, że biorąc pod uwagę współrzędne geograficzne inwestycji, a co za tym idzie kąt padania promieni słonecznych w zenicie w okresie letnim i zimowym oraz ukształtowanie terenu możliwym jest wyznaczenie prawdopodobnej długości cienia. Najintensywniejszy cień pojawiający się nawet w czasie okresu letniego nie będzie miał wpływu na najbliżej położoną zabudowę mieszkaniową. W okresie zimowym intensywność cienia spada, w związku z czym nie będzie on również stanowił utrudnień dla najbliższych zabudowań. Najbliższe zabudowanie położone na północ znajduje się w odległości ponad 450 m, dlatego też odległość ta powoduje, iż cień (przy sprzyjających warunkach atmosferycznych), będzie za krótki, aby sięgnąć zabudowań. Cień będzie padał jedynie na grunt rolny.
W odniesieniu do kwestii hałasu, organ odwoławczy wyjaśnił, że turbina wiatrowa jest źródłem tzw. hałasu mechanicznego, emitowanego przez przekładnię i generator oraz tzw. szumu aerodynamicznego, emitowanego przez obracające się łopaty wirnika, którego natężenie jest uzależnione od "prędkości końcówek" łopat. Dzięki zaawansowanym technologiom izolacji gondoli, hałas mechaniczny został ograniczony do poziomu poniżej szumu aerodynamicznego. Planowana inwestycja polega na realizacji jedynie pojedynczego urządzenia, którego poziom mocy akustycznej w ciągu dnia nie będzie wyższy niż 104 dB, a w porze nocnej nie większy niż 101.5 dB (włączone będą odpowiednie nastawy). Kosztem zmniejszenia produkcji prądu w porze nocnej wartość odczuwalnego hałasu spadłaby w tym wypadku prawie o 50 % (spadek o 3 dB powoduje zmniejszenie odczuwalnego poziomu hałasu o 50 %). Możliwość włączenia funkcji nastawu polega na automatycznym zapisaniu w parametrach elektrowni, iż w określonej porze (nocy) elektrownia ma pracować mocą nie przewyższającą wartości, które umożliwią osiągnięcie poziomu hałasu nie wyższego niż zakładany.
Jak wynika z raportu, przeprowadzone pomiary wskazują, iż przy normie poziomu hałasu w porze dnia wynoszącej 55 dB, hałas jaki byłby notowany na najbliższym budynku będzie wyraźnie niższy i wyniósłby 42,7 dB przy wariancie alternatywnym. Przy normie poziomu hałasu w nocnej odpowiednio 45 dB i 39,9 dB. Dodatkowo na okres pracy nocnej urządzenie miałoby obniżony poziom hałasu w stosunku do pracy dziennej, co powoduje, iż wartość hałasu byłaby o ponad 5 dB niższa niż norma. Zastosowanie wariantu polegającego na zastosowaniu maszyny o mniejszych wymiarach, a przez to zwiększenie odległości od zabudowań, jest z pewnością rozwiązaniem, które zwiększy komfort dla mieszkańców.
W kwestii odpadów, raport stwierdza, że podstawową zaletą funkcjonowania elektrowni wiatrowych jest fakt, iż nie będą wytwarzane odpady z wyjątkiem, niewielkich ilości związanych z pracami konserwacyjnymi (np. łożyska, klocki hamulcowe, filtry olejowe i oleje). Dla funkcjonowania urządzenia stosowane są oleje jak w silnikach elektrycznych, które co pewien okres ulegają zużyciu i podlegają wymianie. Prawidłowe funkcjonowanie elektrowni wymaga wymiany zastosowanych olejów średnio co 4 lata w ilości około 50 litrów. Odpady będą zabierane przez firmę prowadzącą konserwację i wywożone na składowisko odpadów. Serwis przeprowadzany będzie poprzez specjalizującą się w tym zakresie firmę, powstałe odpady będą przez nią zabierane celem utylizacji. W tej sytuacji, eksploatacja elektrowni wiatrowej w obszarze gospodarki odpadami nie będzie miała negatywnego skutku dla środowiska, wykraczającego poza ramy prawa. Opisana w raporcie gospodarka odpadami była przedmiotem oceny zarówno w postępowaniu przed Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, jak również w postępowaniu prowadzonym przez organ pierwszej instancji. Oba te organy uznały, że zagadnienie to zostało wyjaśnione w raporcie szczegółowo, czego skutkiem był brak potrzeby nakładania dodatkowych warunków w tym zakresie.
Reasumując Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż decyzja pierwszej instancji wydana została po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, kiedy to organ wziął pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa. Organ pierwszej instancji zapewnił stronom czynny udział w postępowaniu, a także prawidłowo przeprowadził postępowanie z udziałem społeczeństwa. Organ ten prawidłowo zawiadomił strony postępowania o jego wszczęciu, a następnie o zakończeniu postępowania administracyjnego i wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Także w toku postępowania strony informowane były o czynnościach organu, w tym o uzyskaniu postanowień opiniujących.
Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożyło Stowarzyszenie A z siedzibą w Z. oraz Stowarzyszenie B z siedzibą w Ł.
Stowarzyszenie A w treści swojej skargi wnosząc o uchylenie decyzji drugiej, jak i pierwszej instancji wskazało na naruszenie art. 6, art. 7, art. 9 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji bez właściwego przeprowadzenia postępowania oraz art. 7, art. 8, art. 77, art. 78 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem organ zaniechał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zaniechał zgromadzenia i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a także brak ustosunkowania się do całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. W motywach skargi jej autor podniósł, że organ odwoławczy nie może ograniczyć swojej funkcji wyłącznie do kontroli prawidłowości wydania decyzji pierwszej instancji. Strona w treści swojego odwołania podniosła wiele zarzutów, których Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie rozważyło. I tak, organ w uzasadnieniu swojej decyzji nie wyjaśnił wątpliwości strony w zakresie ustalenia ilości stron postępowania. Nadto, wyjaśnienia zawarte w decyzji organu drugiej instancji dotyczące sporządzenia raportu nie są wystarczające. Zawarte w aktach dowody, zdaniem strony skarżącej potwierdzają, że w odległości ok. 200 m od lokalizacji planowanej inwestycji znajduje się las o powierzchni ponad 0,10 ha, co przeczy twierdzeniu organu, iż inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu na środowisko życia nietoperzy. W zakresie wyboru wariantu przedsięwzięcia nie jest wystarczające stwierdzenie, iż wybrano wariant alternatywny, jako najkorzystniejszy dla środowiska. Wariantem, który byłby najkorzystniejszy dla środowiska byłoby zaniechanie realizacji inwestycji. Zapisy studium i działania gminy w kierunku podjęcia uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego potwierdzają, że w odległości ok. 500 m od lokalizacji wiatraka tereny przeznaczone będą pod zabudowę mieszkaniową. W zakresie analizy krajobrazu decyzja organu odwoławczego nie wyjaśniła dlaczego nie uwzględniono wpływu inwestycji na krajobraz w punktach stałej uciążliwości – tj. najbliższych domów i najbliższej drogi gminnej, czyli z odległości ok. 250 – 500 m od lokalizacji wiatraka. Zdaniem strony skarżącej, w otwartym terenie, gdzie dominują pola i niskie zabudowania, a na wysokości ok. 120 m latają ptaki, a czasami także motolotnie, obniżenie konstrukcji wiatraka z wysokości 149 m do 126 m nie będzie miało znaczenia i tak będzie budowlą zakłócającą dotychczasowe walory krajobrazowe i przyrodnicze terenu. Dysonans krajobrazowy będzie maleć wraz z oddalaniem się, co stanowi przyczynę do kwestionowania wybranych przez autorów raportu do analizy krajobrazu miejsc oddalonych od 860 m do 1800 m, zamiast miejsc w odległości od 250 do 600 m od planowanej lokalizacji, gdzie znajdują się najbliższe zabudowania, droga, a w przyszłości osiedle mieszkaniowe. W konkluzji strona skarżąca ponownie podniosła zarzut niewyjaśnienia zagadnień poruszanych we wcześniejszych pismach, a mianowicie stref ochronnych dla zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej, ładu przestrzennego, obniżenia wartości gruntów (obecnie rolnych, a planowanych do przeznaczenia pod inwestycje). Organy pominęły ograniczenie w możliwości inwestowania na działkach sąsiednich, gdyż realizacja wiatraka uniemożliwi właścicielom gruntów działania inwestycyjne, przez co naruszy ich interes prawny w sposobie zagospodarowania swoich nieruchomości. Z uwagi na ilość zgromadzonych podpisów okolicznych mieszkańców pod protestem, zdaniem autora skargi, wskazanym było przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, by wyjaśnić mieszkańcom szczegóły przedsięwzięcia i odpowiedzieć na ich subiektywne obawy.
W skardze Stowarzyszenia B jej autor wskazał, że kwestionuje decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w uwagi na to, iż organ ten nie wziął pod uwagę aspektów społecznych, a nade wszystko udziału społeczeństwa w postępowaniu. Przeprowadzenie rozprawy administracyjnej pozwoliłoby na rozstrzygnięcie kwestii spornych i rozwiałoby wątpliwości okolicznych mieszkańców.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując zarzuty zaprezentowane w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia.
W piśmie z dnia 10 lipca 2012 roku Stowarzyszenie A wskazało, iż inwestor bezprawnie, przed uostatecznieniem się decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy.
Pismem datowanym na dzień 2 sierpnia 2012 roku Stowarzyszenie A wniosło o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2012 roku oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 9 listopada 2012 roku, na podstawie art. 111 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi Stowarzyszenia A oraz Stowarzyszenia B.
Pismem z dnia 3 grudnia 2012 roku uczestnik postępowania będący inwestorem – B. D. dołączył do akt sprawy wypis z rejestru gruntów, z którego wynika, iż na działce nr 3 nie ma lasu, a na działce nr 4/1 znajduje się kompleks leśny o maksymalnej powierzchni 850,53 m2. Wynika z tego, iż planowana inwestycja wbrew zarzutom skargi nie będzie usytuowana w odległości mniejszej niż 200 m od zalesień o obszarze większym niż 0,10 ha.
Stowarzyszenie A w piśmie z dnia 11 grudnia 2012 roku stanowiącym uzupełnienie skargi podniosło, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie powiadomienia stron postępowania o podejmowanych w toku postępowania czynnościach. Zdaniem autora pisma, organy naruszyły treść art. 80 ust. 1 ustawy, poprzez zaniechanie odniesienia się w decyzji do wyników postępowania z udziałem społeczeństwa.
Uczestnik postępowania – J. K. w piśmie z dnia 4 stycznia 2013 roku wskazał, iż jest właścicielem działki nr 4/1, na której znajduje się las o powierzchni 1.838 m2. Jeżeli jednak zdarzyłoby się tak, że faktyczna powierzchnia zadrzewień na terenie jego działki jest mniejsza, uczestnik postępowania zobowiązał się do zalesienia tego terenu.
Stowarzyszenie A w piśmie z dnia 7 stycznia 2013 roku zawierającym ustosunkowanie się do pisma inwestora (pismo B. D. z dnia 3 grudnia 2012 roku) wskazało, iż skarga powinna być rozpatrywana według stanu faktycznego i prawnego jaki istniał przy wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zmiana klasyfikacji gruntu z leśnego na rolny dokonana w dniu 5 listopada 2012 roku nie ma znaczenia dla skargi rozpatrywanej na decyzję środowiskową wydaną w dniu [...]. Wypisy z ewidencji gruntów i mapa zgromadzone w trakcie postępowania środowiskowego jednoznacznie potwierdzają, iż planowana elektrownia znajduje się w odległości mniejszej niż 200 m od lasu o powierzchni przekraczającej 0,10 ha. Stan faktyczny na gruncie w postaci braku części lasu obliguje właściciela terenu do przywrócenia lasu, zgodnie ze stanem prawnym. Zdaniem strony skarżącej, przy sporządzaniu mapy dla celów projektowych doszło do naruszenia prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa
i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji. Przy czym planowana do realizacji inwestycja to budowa elektrowni wiatrowej o mocy do 2 MW oraz całkowitej wysokości konstrukcji nie przekraczającej 126 m n. p. t., placu manewrowego oraz zjazdu z drogi, jak i budowie przyłącza do istniejącej trakcji SN. Organy obu instancji zgodnie uznały, że spełnione zostały warunki do wydania w sprawie decyzji pozytywnej dla inwestora.
Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., powoływana dalej jako ustawa). Stosownie do regulacji art. 59 ust. 7 ustawy, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; bądź
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy.
Kwalifikacja przedsięwzięć następuje na podstawie zapisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397, powoływane dalej jako rozporządzenie). Zgodnie z zapisami § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia planowana inwestycja została zaliczona do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przepis ten bowiem stanowi, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się m. in. instalacje wykorzystujące do wytwarzania energii elektrycznej energię wiatru inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 5 lokalizowane na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 – 5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (t. j. Dz. U. z 2009 roku Nr 151, poz. 1220 ze zm.) oraz o całkowitej wysokości nie niższej niż 30 m. Przy czym regulacja § 2 ust. 1 pkt 5 stanowi o tym, iż do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się m. in. instalacje wykorzystujące do wytwarzania energii elektrycznej energię wiatru o łącznej mocy nominalnej elektrowni nie mniejszej niż 100 MW oraz lokalizowane na obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej.
Dla przypomnienia, w stanie faktycznym sprawy inwestor planuje budowę elektrowni wiatrowej o mocy do 2 MW i wysokości całkowitej nie przekraczającej 126 m n. p. t. Wynika z tego, że rozmiary planowanej inwestycji pozwalają zakwalifikować ją do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Celem uzupełnienia powyższych informacji wskazać należy, iż formami ochrony przyrody, o których stanowi art. 6 ust. 1 pkt 1 – 5, 8 i 9 ustawy o ochronie przyrody są parki narodowe, rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, obszary Natura 2000, użytki ekologiczne, bądź zespoły przyrodniczo – krajobrazowe. Przy czym zaznaczyć należy, że w przepisach ustawy o ochronie przyrody opisany jest szczegółowo tryb tworzenia każdej z wymienionych form ochrony przyrody. W zależności od formy są one tworzone w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw środowiska (np. art. 14 lub 27a ustawy o ochronie przyrody), uchwały sejmiku województwa (np. art. 16 ust. 3 lub 23 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody), uchwały rady gminy (np. art. 44 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody), bądź aktu prawa miejscowego w formie zarządzenia regionalnego dyrektora ochrony środowiska (np. art. 13 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody). Z dokumentów załączonych do akt administracyjnych nie wynika, żeby teren, na którym planowana jest inwestycja zaliczał się do któregokolwiek z wymienionych form ochrony przyrody. Również mieszkańcy okolicznych terenów, ani stowarzyszenia, które uprzednio wniosły odwołania, a następnie skargi do sądu administracyjnego, nie powoływali się na istnienie którejkolwiek z wymienionych form na terenie projektowanej inwestycji.
Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 63 ust. 1 ustawy), uwzględniając łącznie uwarunkowania takie jak rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia (pkt 1) oraz usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (pkt 2). Organ musi mieć także na względzie usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska oraz rodzaj i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do wymienionych uwarunkowań, wynikających z zasięgu oddziaływania – obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać, transgranicznego charakteru oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy przyrodnicze, wielkości i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej, prawdopodobieństwa oddziaływania, jak i czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania (art. 63 ust. 1 pkt 3 ustawy). Postanowienie, o którym mowa w art. 63 właściwy organ wydaje po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska i właściwego inspektora sanitarnego (art. 64 ustawy).
W stanie faktycznym sprawy inwestor występując z wnioskiem inicjującym postępowanie dołączył do niego dokument zatytułowany "Karta informacja przedsięwzięcia". Po uzyskaniu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska i powiatowego inspektora sanitarnego, organ pierwszej instancji w drodze postanowienia nałożył na wnioskodawcę obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia i ustalił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Na dalszym etapie postępowania inwestor złożył raport oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie pojedynczej elektrowni wiatrowej. Organ pierwszej instancji, po uzyskaniu opinii sanitarnej powiatowego inspektora sanitarnego i postanowienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska o uzgodnieniu realizacji przedsięwzięcia wraz z określonymi warunkami, wydał decyzję o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia.
W tym miejscu podkreślić należy, iż organ pierwszej instancji w postanowieniu w sprawie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz powiatowego inspektora sanitarnego, ustalił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który winien złożyć inwestor stosownie do treści art. 69 ust. 2 ustawy. Z uwagi na konieczność złożenia raportu, organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do czasu przedłożenia przez wnioskodawcę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Po złożeniu przez inwestora raportu, organ podjął zawieszone postępowanie oraz przedstawił raport do uzgodnienia regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska i zasięgnął opinii powiatowego inspektora sanitarnego zgodnie z regulacją art. 77 ust. 1 ustawy. Organ uzgadniający, czyli regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdziwszy, iż przedłożony raport nie spełnia wymagań wynikających z postanowienia określającego zakres raportu, wezwał inwestora do złożenia wyjaśnień i uzupełnienia informacji zawartych w tymże raporcie. Zagadnienia wymagające uzupełnienia, wyjaśnienia bądź doprecyzowania zostały w stosownym wezwaniu szczegółowo określone. Również organ pierwszej instancji, po zapoznaniu się ze złożonym raportem stwierdził konieczność jego poprawienia, czego wyrazem było również stosowne wezwanie skierowane do inwestora. Po złożeniu uzupełnionego raportu, regionalny dyrektor ochrony środowiska w drodze postanowienia uzgodnił, a powiatowy inspektor sanitarny w formie opinii sanitarnej zaopiniował warunki realizacji przedsięwzięcia. Zarówno podmiot uzgadniający, czyli regionalny dyrektor ochrony środowiska, jak i podmiot opiniujący, którym był w sprawie powiatowy inspektor sanitarny, przed uzgodnieniem warunków realizacji przedsięwzięcia analizowali kompletność złożonego przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko stosownie do wymagań określonych w postanowieniu organu pierwszej instancji o nałożeniu obowiązku złożenia tegoż raportu. Również kompletność i prawidłowość raportu w tym samym zakresie, była przedmiotem zainteresowania organu pierwszej instancji. Pozytywna ocena raportu jest wyrazem wydania przez organ pierwszej instancji, utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy, decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Skład orzekający również oceniając kompletność raportu nie stwierdził podstaw do zastrzeżeń w tym zakresie. Wynika z tego, iż raport oceniony jako kompletny mógł stanowić podstawę wydania w sprawie kontestowanych przez skarżące stowarzyszenia decyzji organów administracji.
Ustosunkowanie się do zarzutów skarg należy poprzedzić stwierdzeniem, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stanowi wstępny etap procesu inwestycyjnego. Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, którego zwieńczeniem jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, służy ocenie na wstępnym etapie, wszystkich potencjalnych zagrożeń dla środowiska oraz podjęciu próby wypracowania rozwiązań eliminujących lub maksymalnie minimalizujących negatywne oddziaływania na środowisko, które następnie powinny być wykorzystane na dalszych etapach postępowania administracyjnego. Dlatego też w celu uniknięcia wątpliwości związanych z kolejnością przeprowadzania postępowań w sprawie najogólniej ujmując zezwoleń, upoważniających do realizacji przedsięwzięcia, ustawodawca w art. 72 ust. 1 ustawy wprowadził zamknięty katalog decyzji, których wydanie musi być poprzedzone uzyskaniem przez podmiot zainteresowany realizacją przedsięwzięcia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (oczywiście odnosi się to tylko do przedsięwzięć wymienionych w art. 71 ust. 2 ustawy, zatem tych dla których konieczne jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach). Decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych będzie więc wymagana, w sytuacji gdy przedsięwzięcie będzie zaliczone do jednej z grup wymienionych w art. 71 ustawy, którego realizacja wymaga uzyskania jednej z decyzji wymienionych w art. 72 ust. 1 ustawy. Zgodnie z treścią art. 72 ust. 1 ustawy wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje, w szczególności przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, jak i decyzji o warunkach zabudowy.
Wobec powyższego, na etapie postępowania administracyjnego w sprawie środowiskowych uwarunkowań organ ocenia tylko wpływ planowanej inwestycji na środowisko, którego definicja wynikająca z art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy odsyła do rozumienia zawartego w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie upoważniając do podjęcia prac budowlanych, nie przesądza o realizacji inwestycji.
Ustosunkowując się do zarzutów skarg w pierwszej kolejności odnieść się należy do tej części argumentów, która stanowi o naruszeniu przepisów o charakterze proceduralnym.
Jeden z zarzutów skargi dotyczy określenia ilości stron postępowania. Zgodnie z regulacją art. 74 ust. 3 ustawy, jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na mocy art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego, strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłoszenia, jeżeli przepis szczególny tak stanowi, w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, że możliwość zastosowania art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego nie zwalnia organów administracji z precyzyjnego ustalenia, komu w konkretnym przypadku przysługują przymioty strony. Pozwala to bowiem ustalić, kto zdaniem organu prowadzącego postępowanie brał w nim udział jako strona.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego określenia ilości stron postępowania wskazać należy, iż przepis art. 74 ust. 1 ustawy określa elementy wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zwrócić uwagę należy na treść pkt 3 tego przepisu, gdzie stanowi się o mapie z określeniem obszaru oddziaływania inwestycji. Wśród dokumentów załączonych do wniosku inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach znajduje się karta informacyjna przedsięwzięcia z dołączoną do miej mapą określającą obszar oddziaływania inwestycji. Na mapie tej znajduje się maksymalny zasięg cienia planowanej elektrowni wiatrowej i maksymalna granica oddziaływania hałasu. Bezsprzecznie dokumenty te stanowiły o inwestycji w pierwotnie zaplanowanych rozmiarach, czyli wiatraka o wyższej wysokości i większej średnicy śmigła. Na późniejszym etapie postępowania, po złożeniu przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, okazało się, że inwestycja będzie realizowana w wariancie alternatywnym, co oznacza, że wysokość wiatraka będzie niższa, a wielkość śmigłą mniejsza. Do rzeczonego raportu dołączone są mapy obrazujące wpływ planowanej inwestycji na okoliczne działki w zakresie hałasu, cienia, czy oddziaływania na krajobraz. Jednocześnie w aktach administracyjnych znajdują się wypisy z ewidencji gruntów, z których wynika kto jest właścicielem poszczególnych działek. Na podstawie wszystkich tych dokumentów można ustalić komu przysługuje przymiot strony w postępowaniu. Zarzucić należy jednakże w tym zakresie organowi pierwszej instancji, że nie dołączył do akt sprawy żadnego zestawienia czy notatki służbowej zawierającej listę stron postępowania. Niemniej jednak Sąd uznał, iż naruszenie w tym zakresie jako pozostające bez wpływu na rozstrzygnięcie nie może stanowić podstawy do wyeliminowania kontestowanych rozstrzygnięć z obrotu prawnego. Tak jak już wskazywano, analiza wszystkich dokumentów załączonych do akt pozwala ustalić, że liczba stron postępowania przekracza 20 osób uprawniając organ do stosowania trybu art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Bezsprzecznie do obszaru oddziaływania inwestycji należy zaliczyć tereny działki nr ewid. 1, która stanowi współwłasność 16 osób. Do tego zarówno działka nr 3, jak i nr 110 objęte są współwłasnością dwóch różnych osób. Pozostałe działki (np. nr 2, 4/1, 108, czy 109) mają po jednym właścicielu. Wymienione działki nie wyczerpują całego obszaru oddziaływania inwestycji, a liczba stron postępowania już w tym przypadku przekracza 20 osób.
Zdaniem strony skarżącej opisane powyżej naruszenie doprowadziło do uchybienia statuowanej w art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego zasadzie zapewnienia czynnego udziału stron w postępowaniu. Zgodnie z przepisem art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ugruntowany jest w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż zarzut naruszenia powołanego przepisu przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. W tym miejscu wskazać zatem należy, iż strona podnosząca komentowany zarzut nie dowiodła, iż naruszenie w tym zakresie miało wpływ na rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie. Nadto, nie można utożsamiać zastosowanego przez organ trybu zawiadomień stron postępowania o podejmowanych w jego toku czynnościach w drodze obwieszczeń stosownie art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego jako naruszenia powyższej zasady. Art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi o konieczności zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Przepis ten nie stanowi, że jedyną formą zapewnienia wspomnianego udziału są wyłącznie indywidualnie skierowane do stron zawiadomienia w formie listu poleconego.
W tym miejscu wskazać wypada, iż organy do akt administracyjnych dołączyły wszystkie zawiadomienia doręczane w drodze obwieszczenia ze wskazaniem które z nich oraz w jakim miejscu i terminie były wywieszone lub opublikowane. Analiza tych dokumentów nie wskazuje na jakiekolwiek naruszenie art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Odnosząc się do kolejnego, poniekąd zbliżonego zarzutu wyjaśnić należy, iż stosownie do przepisu art. 80 ustawy, jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę m. in. wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa. Katalog instrumentów prawnych gwarantujących społeczeństwu udział w postępowaniu dotyczącym oddziaływania projektowanej inwestycji na środowisko określa art. 33 ust. 1 ustawy. W szczególności w myśl tego przepisu obligatoryjnym obowiązkiem organu jest między innymi podanie do publicznej wiadomości informacji o: wszczęciu postępowania, przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przedmiocie decyzji, która ma być wydana i organie właściwym do jej wydania, możliwości zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu, możliwości składania uwag i wniosków oraz sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 21 – dniowy termin ich składania. Z uwagi na obligatoryjny charakter tych czynności ich nieprawidłowa realizacja powoduje wadliwość przeprowadzonego postępowania. W art. 33 ustawy określono, że jednym ze środków gwarantujących społeczeństwu czynny udział w postępowaniach z zakresu ochrony środowiska jest rozprawa administracyjna, jeżeli organ administracji prowadzący postępowanie jej przeprowadzenie uzna za uzasadnione. Organ administracji nie jest zatem zobligowany do przeprowadzenia rozprawy. W tej sytuacji, bez wykazania, że naruszenie to miało wpływ na rozstrzygnięcie, nie można organowi skutecznie postawić zarzutu naruszenia odpowiednich przepisów poprzez zaniechanie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Niewątpliwie realizacji podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a mianowicie zasady pogłębiania zaufania (art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego), obowiązku informowania (art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego), czy zasady czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego) sprzyjała realizacja innych wymienionych w art. 33 ustawy czynności, jak i uzasadnienie decyzji odpowiadające wymogom art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ pierwszej instancji na etapie prowadzonego przez siebie postępowania zawiadomił strony w szczególności o wszczęciu postępowania, a następnie o złożeniu przez inwestora raportu oraz wydaniu rozstrzygnięć uzgodnieniowych przez organy opiniujące. Mieszkańcy okolicznych terenów złożyli pisma sprzeciwiające się realizacji inwestycji, do których organy, wbrew zarzutom skargi, się ustosunkowały.
Nie zasługuje na uznanie także zarzut strony skarżącej skierowany przeciwko Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, iż w toku postępowania odwoławczego naruszył on obowiązek ponownego rozpoznania sprawy w całokształcie, poprzestając wyłącznie na samej kontroli prawidłowości wydania kwestionowanej w odwołaniu decyzji. W istocie zarzut ten sprowadza się do naruszenia zasady dwuinstancyjności określonej w art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego. Bezspornie, zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyraża regułę, że wszystkie decyzje nieostateczne mogą być na wniosek osoby uprawnionej zaskarżone do organu administracji publicznej wyższego stopnia nad organem, który wydał zaskarżoną decyzję. W orzecznictwie podkreśla się, że do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji. Analizując treść wydanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygnięcia skład orzekający w niniejszej sprawie nie podzielił powołanego zarzutu naruszenia art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego. O realizacji zasady dwuinstancyjnego rozpatrzenia sprawy świadczy chociażby ponowna analiza złożonego przez inwestora raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, której wyraz znalazł się w szczególności w uzasadnieniu decyzji drugiej instancji. Realizacji wspomnianej zasady nie można utożsamiać z nałożeniem na organ obowiązku ponownego przeprowadzenia dotychczas zebranych dowodów. Wystarczającym jest ponowna analiza zebranego w sprawie dotychczas materiału dowodowego w szczególności w kontekście zarzutów odwołania i ocena czy zebrane dotychczas dowody są wystarczające do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
Odnosząc się do zarzutów skarg dotyczących naruszenia przepisów o charakterze materialnym w pierwszej kolejności przypomnieć należy, iż sporną była w sprawie kwestia tego jaką powierzchnię ma las znajdujący się w pobliżu planowanej inwestycji. Gdyby rzeczony las zajmował obszar o powierzchni większej niż 0,10 ha i znajdowałby się w odległości mniejszej niż 200 m od inwestycji, mógłby stanowić przeszkodę do wzniesienia wiatraka. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach (t. j. Dz. U. z 2011 roku nr 12, poz. 59 ze zm.), lasem jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) – drzewami i krzewami oraz runem leśnym – lub przejściowo jej pozbawiony przeznaczony do produkcji leśnej lub stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo wpisany do rejestru zabytków. Podkreślić należy, iż lasem w rozumieniu cytowanego przepisu jest grunt o zwartego obszaru o wskazanej powierzchni. Z dokumentów załączonych do akt wynika, że las na terenie działki nr ewid. 4/1 jest w dwóch fragmentach, nie stanowiąc zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, zatem nie spełnia on wymagań określonych w powołanym przepisie art. 3 ustawy o lasach. Deklaracja właściciela działki podniesiona na etapie postępowania sądowego zmierzająca do zalesienia gruntu pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. Następnie wskazać należy, iż teren działki nr 3 o powierzchni 0,0308 ha faktycznie został odlesiony, co jednak na etapie postępowania administracyjnego nie znajdowało poparcia w treści zapisów ewidencji gruntów. Jednakże na późniejszym etapie postępowania właściciel tego terenu, w odpowiednim trybie, doprowadził zapisy ewidencji gruntów do zgodności ze stanem faktycznym, co sanuje ewentualny błąd organu w tym zakresie.
W ocenie skarżącego stowarzyszenia brak jest w aktach administracyjnych informacji potwierdzającej, że wariant ostatecznie realizowany przez inwestora, a określany jako alternatywny, jest korzystniejszy dla środowiska. Pierwotnie inwestor planował wybudowanie wiatraka o wysokości 149 m, ale ostatecznie inwestycja będzie miała całkowitą wysokość 126 m. Wbrew zarzutom strony, już doświadczenie życiowe pozwala przyjąć, że realizacja inwestycji w rozmiarach mniejszych niż pierwotnie planowana będzie korzystniejsza dla środowiska. Okoliczność ta nie będzie wymagała żadnego szczególnego potwierdzenia.
Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, iż bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie pozostają planowane przez gminę działania zmierzające do przeznaczenia pobliskich terenów pod zabudowę mieszkaniową, co znajduje swoje potwierdzenie w zapisach studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Wszystkie te działania mają charakter przyszły, a co za tym idzie niepewny. Podmiot podejmując działania zmierzające do realizacji określonej inwestycji ma obowiązek uszanować i dostosować planowaną zabudowę do stanu istniejącego na gruncie w momencie budowy. Nie ma on obowiązku dostosowywać się do przyszłych zamierzeń właścicieli okolicznych terenów. W tej sytuacji, w stanie faktycznym sprawy organy zwolnione były z uwzględniania przyszłych zamierzeń organów gminy, ani nie miały obowiązku wyznaczać stref ochronnych dla przyszłej zabudowy. Kwestia związana z obniżeniem wartości gruntów sąsiednich na skutek realizacji inwestycji, jako wykraczająca poza materię postępowania sądowoadminiastracyjnego także pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. Kwestie tego typu, jako zagadnienia o charakterze cywilnoprawnym, mogą być przedmiotem postępowania cywilnego przed sądem powszechnym.
Fakt, iż inwestor wystąpił o wydanie decyzji o warunkach zabudowy zanim decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, nie ma wpływu na kwestię legalności decyzji będących przedmiotem skargi. Taki zarzut może świadczyć ewentualnie o wadliwości postępowania w sprawie warunków zabudowy, ale ocena w tym zakresie wykracza poza kognicję sądu administracyjnego w niniejszej sprawie.
Reasumując, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.
LS
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło