II SA/Łd 633/12

PostanowienieWSA w Łodzi2013-01-11

Skład orzekający: Sędzia WSA Joanna Sekunda - Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku celowego, gdzie ustawa zwalnia stronę z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, mimo że wniosek o zwolnienie od kosztów został oddalony?
Ratio decidendi
W sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym dotyczących zasiłku celowego, strona jest ustawowo zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega uwzględnieniu, gdyż zwolnienie to wynika z mocy ustawy. Jednakże, zgodnie z art. 262 PPSA, przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zastępstwa prawnego mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów. Analiza sytuacji materialnej i osobistej skarżącego wykazała spełnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi w przedmiocie zasiłku celowego. Wcześniejszy wyrok WSA oddalił skargę skarżącego. Postanowieniem referendarza sądowego wniosek o zwolnienie od kosztów został oddalony, a przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Skarżący złożył sprzeciw od postanowienia referendarza, kwestionując obowiązek ponoszenia kosztów.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 stycznia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda - Lenczewska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku G. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. LS Wyrokiem z dnia 12 października 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]., nr [...],w przedmiocie przyznania zasiłku celowego. Następnie skarżący zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w niniejszej sprawie. Jak wynika ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i 19-letnim synem. Rodzina mieszka w wynajętym 37 metrowym mieszkaniu. Skarżący posiada ponadto 80 metrowy stary dom letniskowy (do remontu), położony na leśno-rolnej działce o powierzchni 7600 m2. Z uwagi na chorobę żony skarżącego, jedynym dochodem rodziny są świadczenia z pomocy społecznej w wysokości 684 zł. Syn skarżącego jest studentem i nie osiąga dochodów. Skarżący oświadczył również, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 14 grudnia 2012 roku przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia, wskazując, że nie jest w stanie zapłacić 100 złotych, jako kosztów postępowania sądowego. Wskazał, że nie rozumie treści w/w postanowienia referendarza sądowego i nie wie czy musi ponosić jakiekolwiek koszty sądowe czy też nie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W rozpoznawanej sprawie pierwszą kwestią wymagającą rozważenia jest wniosek skarżącego dotyczący przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym ustanowienia pełnomocnika. Stosownie bowiem do przepisu art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, zaś przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja dotycząca zasiłku celowego. W związku z treścią cytowanego przepisu należy podkreślić, iż udział skarżącego w niniejszym postępowaniu nie wiąże się z mocy ustawy z obowiązkiem uiszczania kosztów sądowych. Wobec powyższego wniosek strony w tym zakresie nie podlega uwzględnieniu z uwagi na ustawowe zwolnienie strony od kosztów sądowych. Natomiast analiza przedstawionych przez skarżącego informacji, daje podstawy do twierdzenia, iż wniosek skarżącego pozostałej części powinien zostać uwzględniony. W myśl art. 262 ustawy – p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie zaś z art. 245 § 3 prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m.in. tylko ustanowienie adwokata. Skarżący jednoznacznie wykazał, że spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 246 § 1 punkt 1 i 2 powoływanej ustawy, o czym świadczy przede wszystkim sytuacja osobista i materialna, którą kształtują w znacznej mierze niewielkie dochody. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 punkt 2 i art. 245 § 3, w związku z art. 239 punkt 1 lit. a) i art. 262 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł jak w postanowieniu. LS

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło