II SA/Łd 634/01
WyrokWSA w Łodzi2004-01-20
Skład orzekający: Grzegorz Szkudlarek, Anna Stępień, Małgorzata Stahl
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu letniskowego, który narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jest zgodna z prawem, nawet jeśli budowa została zakończona przed wejściem w życie nowej ustawy Prawo budowlane?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu letniskowego jest zgodna z prawem. Obiekt został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę i narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który w czasie budowy dopuszczał jedynie zabudowę związaną z produkcją rolną. Zgodnie z przepisami przejściowymi, do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli ustawę Prawo budowlane z 1974 r., która przewiduje nakaz rozbiórki w przypadku naruszenia planu zagospodarowania przestrzennego.Stan faktyczny
Skarżąca S. Z. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nakazującą rozbiórkę obiektu letniskowego. Obiekt został wybudowany w latach 1993-1994 bez pozwolenia na budowę na działce stanowiącej teren upraw rolnych, gdzie dopuszczalne było jedynie budownictwo związane z produkcją rolną. Skarżąca zarzuciła niezgodność decyzji z prawem, naruszenie zasad współżycia społecznego oraz wskazała na planowane zmiany w planie zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę S. Z.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, del. Sędziowie NSA: Anna Stępień (spr.), Małgorzata Stahl, Protokolant ref. staż. Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. -
IISA/Łd 634/01
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane ( Dz.U. nr 38 z 1974r. , poz. 229 ze zm. ) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpatrzeniu odwołania S. Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] nakazującej S. Z. rozbiórkę obiektu letniskowego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu stwierdził, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek Dyrekcji Sieradzkich Parków Krajobrazowych z dnia 20 marca 2000r.
W czasie kontroli działki nr 1302/12, położonej w miejscowości M. – P. przeprowadzonej w dniu 15 listopada 2000r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. stwierdzono, iż na przedmiotowej działce istnieje budynek letniskowy typu Brda, konstrukcji drewnianej, pokryty blachą trapezową, ustawiony na punktowych fundamentach betonowych. Z wypisu rejestru gruntów oraz z aktu notarialnego spisanego w dniu 24 lutego 1999r. – repertorium A [...] wynika, iż właścicielem powyższej działki jest S. Z..
Z "notatki służbowej" spisanej w dniu 12 grudnia 2000r. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w W. w sprawie powyższego budynku letniskowego, w oparciu o oświadczenia właścicielki działki - S. Z. wynika, że:
- budowa budynku letniskowego została rozpoczęta przez skarżącą w 1993r., a zakończona w lipcu 1994r.,
- na budowę powyższego obiektu S. Z. nie posiada pozwolenia na budowę - zgłoszenia,
- istniejący na działce obiekt ma przeznaczenie letniskowe.
Organ stwierdził, że w aktach sprawy znajduje się:
- wypis z Miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy W., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy w W. z dnia[...], opublikowaną w Dz.Urz. Województwa [...] nr [...], z którego wynika, że działka nr 1302/12 stanowi teren upraw rolnych, na którym dopuszczalne jest budownictwo związane z produkcją rolną,
- uchwała nr [...] Rady Gminy w W. z dnia [...] w sprawie uchwalenia zmian w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gm. W., z której wynika, że na terenach upraw rolnych położonych w dolinie rzeki W. i dolin bocznych, wprowadza się bezwzględny zakaz budownictwa,
- akt notarialny z dnia 24 lutego 1999r. , z którego wynika, że S. Z. zakupiła działkę nr 1302/12, którą wcześniej dzierżawiła, od jej prawnych właścicieli.
Na podstawie powyższych ustaleń organ nadzoru budowlanego I instancji wydał decyzję, którą nakazał S. Z. rozbiórkę budynku letniskowego.
Od powyższej decyzji S. Z. wniosła odwołanie.
Organ II instancji w uzasadnieniu swej decyzji stwierdził, iż skarżąca budując w latach 1993-1994 obiekt letniskowy nie związany z produkcją rolną, naruszyła ustalenia obowiązującego wówczas Miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy W. oraz art. 28 obowiązującej w czasie budowy ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane ( Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm. ).
Ustawa ta zezwalała na wykonywanie robót budowlanych po uprzednim uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę ( art. 28 ust. 1 ).
Zakres, warunki i tryb uzyskiwania pozwoleń na budowę regulował – zgodnie z art. 28 ust. 4 tej ustawy - § 44 pkt 1 ppkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego ( Dz.U. nr 8 z 1975r., poz. 48 ze zm. ).
Ponieważ z akt sprawy wynika bezspornie, że istniejący na działce obiekt letniskowy narusza ustalenia obowiązującego w latach 1993-1994 zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w sprawie ma zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane z 1974r., nakazujący w takiej sytuacji rozbiórkę.
Dlatego też orzeczono, jak wyżej.
W skardze do NSA S. Z. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając, iż jest ona niezgodna z prawem.
Poniosła, że plan zagospodarowania przestrzennego, wprowadzający bezwzględny zakaz budowy, uchwalony został w listopadzie 1994r., podczas gdy budowa domku zakończona została w lipcu 1994r.
Stwierdziła ponadto, że decyzja narusza zasady współżycia społecznego, ponieważ zagospodarowanie działek na tym terenie odbywało się za wiedzą Urzędu Gminy, a częściowo także z jego inicjatywy ( np. poprzez tworzenie infrastruktury, podział geodezyjny terenu ). Wyjaśniła także, iż 2001r. ma nastąpić zmiana planu zagospodarowania przestrzennego, a w związku z tym będzie istniała możliwość budowania tego rodzaju obiektów, jak jej.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, wywodząc, jak w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy podnieść, iż stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1271 i nr 228 z 2003r., poz. 2261 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych (...), przy czym – zgodnie z § 2 tego artykułu – kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Oznacza to, że Sąd dokonuje kontroli decyzji i innych aktów administracyjnych jedynie pod kątem ich legalności, natomiast nie ocenia ich z punktu widzenia zasad słuszności, czy zasad współżycia społecznego, o co wnioskuje skarżąca. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
3/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpatrując przedmiotową skargę Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone przez organy obu instancji w sposób nie dający podstawy do podzielenia argumentacji podniesionej przez skarżącą, dlatego też skarga wniesiona przez S. Z. podlega oddaleniu.
Okoliczności, które zdecydowały o treści podjętej decyzji, zostały ustalone w sposób nie budzący wątpliwości, a sama skarżąca też ich nie kwestionuje.
Poza sporem jest bowiem okoliczność, iż budowa przedmiotowego domku letniskowego, prowadzona i zakończona w latach 1993-1994, zrealizowana została przez skarżącą w sposób samowolny, bez uzyskania wymaganego art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane ( Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm. ) – pozwolenia na budowę.
W tej sytuacji w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz.U. nr 106 z 200r., poz. 1126 ze zm. ), która weszła w życie od 1 stycznia 1995r.
Zgodnie bowiem z treścią art. 103 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane z 1994r. przepisu art. 48 ( nakazującego rozbiórkę ) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
Oznacza to rozstrzyganie przedmiotowej sprawy w oparciu o przepisy wskazanej wyżej ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane.
Stosownie do treści art. 37 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy – obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.
Zgodnie z zapisem miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy W., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy W. z dnia[...], a obowiązującego w trakcie realizacji inwestycji, przedmiotowa działka nr 1302/12 stanowi teren upraw rolnych, na których dopuszczalne jest jedynie budownictwo związane z produkcją rolną.
To właśnie zapis tego planu stanowił podstawę wydanej decyzji, bo okolicznością poza sporem jest, iż przedmiotowy obiekt stanowi domek letniskowy, a nie budynek związany z produkcją rolną, a tym samym – podlega przymusowej rozbiórce.
Należy przypuszczać, iż o zmianach w zapisie planu zagospodarowania przestrzennego wprowadzonych w listopadzie 1994r., organ pisał jedynie po to, aby zaakcentować wprowadzone obostrzenia inwestycyjne na terenie, na którym znajduje się domek skarżącej, ale zmiany te nie decydowały o przedmiotowym rozstrzygnięciu.
Nie może mieć również znaczenia dla wyniku sprawy w świetle wskazanych wyżej unormowań prawnych, okoliczność, iż w najbliższym czasie mają nastąpić kolejne zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które zdaniem skarżącej umożliwią zabudowę działek, w tym działki przedmiotowej, budownictwem letniskowym.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) skargę, jako nieuzasadnioną, oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło