II SA/Łd 635/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2008 r. sprawy ze skargi F. A. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. LS Decyzją z dnia [...], nr [...] znak: [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] o odmowie przyznania F. A. renty strukturalnej. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: F. A. w dniu [...] roku złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniosek o przyznanie renty strukturalnej. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., decyzją Nr [...] z dnia [...] roku, wydaną na podstawie § 17 ust. 1 w związku z § 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 114, poz. 1191), dalej powoływanego jako "rozporządzenie RM", odmówił F. A. przyznania renty strukturalnej, wskazując na przekroczenie wysokości limitu, stanowiącego równowartość w złotych kwoty euro, określonej w Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich na uzyskiwanie rent strukturalnych oraz sumy beneficjentów, określonych w załączniku do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 listopada 2004 roku w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich (M.P. nr 56, poz. 958) Po rozpoznaniu odwołania F. A., Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Odział Regionalny w Ł., decyzją nr [...] z dnia [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, podzielając zaprezentowane przez organ I instancji stanowisko. Na powyższe rozstrzygnięcie F. A. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wyrokiem wydanym w dniu 20 lipca 2007 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 452/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...]. W uzasadnieniu podniesiono, że rozpatrując negatywnie wniosek F. A., organy obydwu instancji nie ustaliły, czy wnioskodawca spełnia kryteria ubiegania się o rentę strukturalną w trybie rozporządzenia RM, uzasadniając odmowę przyznania rety strukturalnej tylko i wyłącznie złożeniem wniosku po terminie. Termin ten zaś, jak wynika z uzasadnienia decyzji - 31 lipca 2006 r., został ustalony decyzją Prezesa Agencji. W ocenie Sądu, powołana przez organy obu instancji podstawa prawna rozstrzygnięcia - § 17 rozporządzenia nie jest przepisem prawa materialnego, mogącym stanowić podstawę rozstrzygnięcia, w szczególności nie stanowi on podstawy do odmowy przyznania świadczenia z uwagi na przekroczenie terminu, rozporządzenie bowiem takiego terminu nie przewiduje. Wydanie decyzji, opartej wyłącznie na spełnieniu przesłanek, zawartych w przepisie § 3 rozporządzenia RM, winno było natomiast zostać poprzedzone dokonaniem szczegółowych i wyczerpujących ustaleń, potwierdzających zaistnienie owych kryteriów, inaczej wniosek o zaistnieniu któregokolwiek z wymienionych w nich warunków jest wnioskiem gołosłownym, nie poddającym się weryfikacji. Sąd nie dostrzegł również podstawy prawnej do wydania przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzji administracyjnej, wyłączającej prawo osób dysponujących zdolnością do czynności prawnych do złożenia wniosku o rentę, wszczynającego postępowanie administracyjne. Zrodziła się zatem wątpliwość, czy wstrzymanie przyjmowania wniosków i odmowa przyznawania rent z tytułu przekroczenia terminu oparte są na podstawie prawnej, tym bardziej, że powoływane wielokrotnie rozporządzenie RM nie przewiduje takiej formy działania Agencji, jak wstrzymanie przyjmowania wniosków. Zdaniem Sądu, nieuprawniona jest również konkluzja, iż liczba wniosków implikuje przekroczenie liczby beneficjentów, skoro wnioski te nie zostały jeszcze merytorycznie rozpoznane i nie ustalono nawet, czy wnioskodawcy spełniają wymogi do przyznania renty strukturalnej. Żadna liczba wniosków o przyznanie renty strukturalnej nie stanowi jeszcze podstaw do uznania, że nastąpiło przekroczenie zakładanego wskaźnika wykonania planu przyznawania rent strukturalnych. Przekroczenie wskaźnika jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym i w związku z tym nie może ono stanowić podstawy przyjętych przez organ ustaleń do odmowy przyznania renty strukturalnej. Nie sposób bowiem przyjąć, że wszystkie dotychczas złożone, a jeszcze nierozpoznane wnioski, zostaną rozstrzygnięte pozytywnie i wnioskodawcom przyznana zostanie renta strukturalna. Ponadto, jakkolwiek rozporządzenie RM określa wysokość renty strukturalnej, to jednocześnie przewiduje przypadki jej zmniejszania w sytuacji pobierania przez beneficjenta innych świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Przekroczenie terminu wyznaczonego nieznaną decyzją Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stanowiło jedyną przesłankę odmowy przyznania renty strukturalnej, którą organy wskazały w motywach decyzji, rozważanie innych przesłanek warunkujących przyznanie renty strukturalnej niezasadnie zaś, w ocenie Sądu, pominięto. Obowiązkiem organów jest natomiast, wyjaśnienie spełnienia przez skarżącego pozostałych warunków nabycia renty strukturalnej – stosownie do obowiązków wynikających z art. 7 i art. 77 k.p.a. W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania renty strukturalnej, ponownie powołując się na przepisy § 17 ust. 1 w związku z § 3 pkt 1 rozporządzenia RM oraz wskazując na przekroczenie limitu środków przeznaczonych w PROW 2004 – 2006 na uzyskiwanie rent strukturalnych. Od powyższej decyzji F. A. wniósł odwołanie. Po jego rozpoznaniu, zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] znak [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powołując brzmienie przepisów art. 39 – 42 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EAGGF), nowelizującego i uchylającego niektóre Rozporządzenia (Dz. Urz WE z dnia 26 czerwca 1999 r., L 160), wyjaśnił, że podstawę do uruchomienia w Polsce wsparcia rozwoju obszarów wiejskich stanowi ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej a także objęcie pomocą finansową na uzyskiwanie świadczeń służących temu rozwojowi (PROW). Ustawa ta stanowi transpozycję postanowień Rady (WE) oraz rozporządzenia Komisji (WE). Przytaczając brzmienie art. 3 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy organ odwoławczy wskazał, że ma ona charakter wykonawczy – określa kompetencje organów państwa i tryb postępowania w celu skorzystania ze środków Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, w tym m. in. uzyskania rent strukturalnych, zaś rozporządzenie Rady (WE) określa podstawowe instrumenty prawne kształtowania polityki rolnej. Odnosząc się do zarzutów zawartych w wyroku WSA i uzupełniając uzasadnienie decyzji organu I instancji, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji wyjaśnił, iż w tabeli nr 65 obwieszczenia suma beneficjentów zakładana na 2008 r. wynosiła 52.400 osób, dla których środki z budżetu PROW 2004-2006 wynosiły 534,3, mln euro. Organ odwoławczy przytoczył dane z Systemu Informacji Zarządczej ARiMR z dnia 28 lipca 2006 r. zebranych przez Departament Analiz Działalności i Rozwoju ARiMR stwierdzając, ze przytoczona przez skarżącego w odwołaniu liczba wydanych decyzji (51.512) dotyczyła stanu na dzień 31 grudnia 2006 r., zaś mając na uwadze czas procedowania wniosków o przyznanie renty strukturalnej, określony w § 20 i 21 rozporządzenia, właściwa datą zakończenia procesu wydawania rent strukturalnych w ramach PROW 2004 – 2006 był kwiecień 2007 r. W związku z powyższym Prezes ARiMR podjął decyzję o wstrzymaniu przyjmowania wniosków o przyznanie rent strukturalnych od dnia 1 sierpnia 2006 r., co zostało podane do publicznej wiadomości m. in. na stronie internetowej ARiMR oraz w miesięczniku Wiadomości Rolnicze Polska nr 08/2006 (24) w dniu 28 lipca 2006 r. W Departamencie Analiz Działalności i Rozwoju ARiMR, w dniu 4 lipca 2007 r. sporządzono raport o liczbie złożonych wniosków, ilości decyzji przyznających rentę strukturalną oraz kwocie zrealizowanych płatności według stanu na dzień 30 czerwca 2007 r. Z raportu wynika, że złożono 56.326 wniosków, wydano 53.294 decyzje o przyznaniu płatności, oraz do dnia sporządzenia informacji wypłacono łącznie 1.713.709.598,07 zł. Na powyższą decyzję F. A. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jej uchylenie. Podniósł, iż organ odwoławczy w dalszym ciągu nie przeprowadził procedury badania wniosku, a jedynie powołał się na okoliczność przekroczenia sumy beneficjentów, o której mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. oraz obwieszczeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004 r. w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich, tym samym nie zastosował się do wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zawartych w wyroku z dnia 20 lipca 2007 r. Ponadto skarżący zwrócił uwagę na rozbieżności zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, bowiem na dzień 28 lipca 2006 r. Departament Analiz Działalności i Rozwoju ARMiR obliczył ilość beneficjentów świadczenia na 38625, dnia 31 lipca 2006 r. wstrzymano zaś przyjmowanie wniosków o przyznanie renty strukturalnej. Jednocześnie wskazano, że według stanu z dnia 30 czerwca 2007 r. złożono 56326 wniosków, co wywoływać może wątpliwości, czy wnioski nie były faktycznie przyjmowane, a tym samym, zdaniem skarżącego, czy nie został potraktowany odmiennie niż pozostali wnioskujący. Skarżący zaznaczył, że od dnia 30 czerwca 2008 r. wnioski są ponownie przyjmowane, co implikuje fakt istnienia odpowiednich środków na wypłaty rent. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powtarzając stanowisko oraz argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, ze przytoczona przez skarżącego w skardze liczba jest ilością beneficjentów rent strukturalnych, a więc osób przyjmujących już płatność, którzy od dnia rozpoczęcia przyjmowania wniosków o jej przyznanie do dnia 28 lipca 2006 otrzymali pozytywną decyzję. Organ poinformował również, iż pomoc finansowa w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004 – 2006 była finansowana ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, natomiast Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 jest finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Na rozprawie w dniu 25 listopada 2008r. F. A. przedłożył postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...], nr [...] o spełnieniu przezeń niezbędnych warunków wymaganych do uzyskania renty strukturalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art.161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszym toku rozważań p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż skuteczne cofnięcie skargi lub śmierć strony. Umorzenie postępowania oznacza zatem przerwanie i zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego z powodu zaistnienia w jego toku zdarzeń, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu staje się zbędne albo nawet niedopuszczalne. Bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu cytowanego przepisu zachodzi zaś wówczas kiedy w toku postępowania a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. W rozpoznawanej sprawie, na skutek wydanego w toku postępowania sądowego aktu – postanowienia Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...], stwierdzającego spełnienie przez wnioskodawcę warunków niezbędnych do uzyskania renty strukturalnej, odpadła potrzeba poddania kontroli sądowej zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...]. F. A., na skutek późniejszego wniosku z dnia 2 lipca 2008r. uzyskał bowiem orzeczenie, którego domagał się, kwestionując decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. w rozpoznawanej sprawie. Zbędne jest zatem badanie legalności decyzji o odmowie przyznania skarżącemu renty strukturalnej, w sytuacji gdy aktualnie dysponuje on korzystnym dla siebie postanowieniem o spełnieniu warunków do jej przyznania. Biorąc pod uwagę powyższe oraz uznając, iż postępowanie sądowoadministracyjne w rozpoznawanej sprawie stało się bezprzedmiotowe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono o jego umorzeniu. A. B.