II SA/Łd 638/03

Dnia 22 listopada 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Asesor sądowy Arkadiusz Blewązka, Protokolant Referent stażysta Marcin Stańczyk, po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi S.C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wykonania zastępczego nakazu rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. II SA/Łd 638/03 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz w zw. z art. 15 § 1, art. 127 oraz art. 128 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991 r. nr 36, poz. 161 ze zm.) po rozpoznaniu zażalenia S.C. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Ł. W. z dnia [...] nr [...] o zastosowaniu wykonania zastępczego obowiązku nałożonego decyzją nr [...] z dnia [...] przez inną osobę na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ II instancji wskazał, iż Wojewoda [...] w dniu [...] decyzją nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanej konstrukcji stalowej hali, na działce nr 260 w R. Wobec niewykonania tego obowiązku w latach 1995 - 1996 zostały wydane cztery postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Ze względu na nieskuteczność zastosowanego środka egzekucyjnego, w dniu 24 września 2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Ł. W. wystosował do zobowiązanego upomnienie wzywające do wykonania przedmiotowego obowiązku, doręczone zobowiązanemu w dniu 23 grudnia 2002 r. Wobec uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego we wskazanej decyzji ten sam organ w dniu 5 lutego 2003 r. wystawił tytuł wykonawczy, którego odpis wraz z postanowieniem nr [...] z tej samej daty o zastosowaniu wykonania zastępczego został doręczony zobowiązanemu w dniu 20 lutego 2003 r., który to fakt skutkował wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W zażaleniu na przedmiotowe postanowienie zobowiązany zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 33 ust. 3, art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego. S.C. wniósł ponadto zarzuty na czynności egzekucyjne. W dniu [...] organ egzekucyjny postanowieniem nr [...] odmówił uznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] ze względu na uchybienie terminu pozostawił bez rozpoznania zażalenie S.C. na to postanowienie. W uzasadnieniu swojego postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego organ II instancji uznał, że postanowienie to było wydane prawidłowo. Odnosząc się do zarzutów skarżącego podniesionych w zażaleniu stwierdził, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Nie można bowiem podzielić poglądu skarżącego, że wniesienie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] winno spowodować umorzenie postępowania egzekucyjnego. W obrocie prawnym istnieje nadal decyzja, z której wynika obowiązek rozbiórki obiektu. W przedmiotowej sprawie środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego został zastosowany wobec niewykonania przez zobowiązanego nałożonej czterokrotnie w latach 1995-1996 grzywny w celu przymuszenia. Ponadto upomnienie z dnia 24 września 2002 r. zostało skutecznie doręczone zobowiązanemu w dniu 23 grudnia 2002 r. Wobec powyższego zarzut skarżącego, dotyczący naruszenia art. 59 § 1 pkt 7 powołanej ustawy, uznać należy za chybiony. Zgodnie z art. 129 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny może wydać postanowienia w sprawie wezwania zobowiązanego do wpłacenia zaliczek na koszty wykonania zastępczego oraz w sprawie dostarczenia dokumentacji, materiałów i środków przewozowych także w toku zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku. Do tych postanowień stosuje się przepisy art. 128. Powyższe oznacza, że organ egzekucyjny może kilkakrotnie wydawać postanowienia dotyczące zaliczki jak i dostarczenia dokumentacji, zatem fakt ze obowiązku dostarczenia dokumentacji organ egzekucyjny nie nałożył w zaskarżonym postanowieniu, nie przesądza o możliwości wydania stosownego postanowienia w toku prowadzonego postępowania. Nie można także podzielić stanowiska skarżącego, że decyzja [...] z dnia [...] wskazuje jako zobowiązanego S.C. w sytuacji, gdy w tym czasie istniała (powstała w grudniu 1994 r.) A s.c. co powoduje zdaniem skarżącego konieczność umorzenia tego postępowania. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do rozpatrywania zastrzeżeń wnoszonych przez zobowiązanego, które nie są związane z samym postępowaniem egzekucyjnym, ale dotyczą postępowania jurysdykcyjnego Przedmiotowy tytuł wykonawczy w części dotyczącej wskazania osoby zobowiązanego jest spójny z określeniem podmiotu wskazanego w decyzji Nr [...] z dnia [...]Odnosząc się do wskazanych w zażaleniu wątpliwości skarżącego "jak ma przebiegać wykonanie zastępcze w sensie proceduralnym" a również, co do kwoty zaliczki na poczet wykonania zastępczego, organ odwoławczy wskazał, iż stwierdzenie, że obowiązek nałożony w decyzji wykonano zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego na koszt i niebezpieczeństwo, oznacza że zobowiązany ponosi koszt wykonania zastępczego. Wykonawca zaś powinien działać z należytą starannością. Odnośnie wysokości zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego wyjaśniono, iż zgodnie z wolą ustawodawcy pozostawione jest to uznaniu organu egzekucyjnego. Zobowiązany może kwestionować wysokość zaliczki, jednakże wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów złożony w trakcie wykonania zastępczego byłby przedwczesny, ponieważ postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych może być wydane dopiero po zakończeniu egzekucji tj. wykonaniu obowiązku lub umorzeniu postępowania. Ustosunkowując się do zarzutów dotyczących. W skardze do Sądu S.C. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji bądź alternatywnie o ich uchylenie. Zaskarżonym postanowieniom zarzucono naruszenie przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób ograniczony i pominięcie istotnych dla sprawy okoliczności, uchybienia przepisom art. 156 § 1 pkt 4 i ust. 5 k.p.a. poprzez wydanie postanowień w sposób skutkujący ich nieważnością z mocy prawa, naruszenie przepisu art. 3, art. 29 § 1 i 2, art. 33 pkt 4, art. 59 § 1 pkt 4, 7, 8, art. 128 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż do dnia dzisiejszego organy administracji wydały decyzje nakazujące rozbiórkę przedmiotowej hali jedynie w stosunku do A.M. i S.C. Żaden z pozostałych współwłaścicieli hali nie brał udziału w toczącym się postępowaniu, a tym bardziej w stosunku do żadnego z nich nie został wydany nakaz rozbiórki, a następnie tytuł wykonawczy. Ponadto w skardze wskazano, iż zarówno decyzja stanowiąca podstawę wydania tytułu wykonawczego jak i zaskarżone postanowienia nie zostały skierowane do wszystkich osób, których łączny udział w postępowaniu administracyjnym był konieczny. Pomimo wniesionego przez pozostałych współwłaścicieli hali do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] Wschodniego wniosku o wyłączenie spod egzekucji przedmiotowej hali z uwagi na fakt, ze działania egzekucyjne bezprawnie naruszają ich prawo własności organy administracyjne kontynuują postępowanie egzekucyjne w stosunku do własności osób nie objętych tytułem wykonawczym. Ponadto przed Wojewodą Łódzkim toczy się postępowanie o zmianę w trybie art. 155 k.p.a. decyzji stanowiącej podstawę wydania tytułu wykonawczego z uwagi na interes społeczny. W przedmiotowej hali zatrudnienie znajduje około 1.000 osób, a w przedsiębiorstwach kooperujących i prowadzących w hali sprzedaży wielokrotnie więcej. Realizacja rozbiórki hali spowoduje utratę przez te osoby pracy i powiększenie bardzo wysokiego bezrobocia w regionie. Skarżący zarzucił ponadto organom administracji naruszenie art. 128 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazał, iż nakładając obowiązek wpłacenia rażąco wygórowanej zaliczki organ w żaden sposób nie uzasadnił ani jej zasadności ani wysokości. O dowolności ustalenia wysokości zaliczki, a tym samym nadużyciu uznaniowego charakteru decyzji w tym zakresie świadczy chociażby fakt, iż drugi ze współwłaścicieli, przeciwko któremu wystawiono tytuł wykonawczy zobowiązany został do wpłacenia zaliczki w kwocie 2.000.000 zł również bez żadnego uzasadnienia takiej decyzji. Zastosowana przez organ egzekucyjny wysokość zaliczki w obydwu przypadkach jest elementem o charakterze represyjnym, a nie rzeczywistą zaliczką na wydatki związane z wykonaniem zastępczym. Pomimo, iż przepis art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ogranicza wysokość nakładanych na zobowiązanego grzywien, organ egzekucyjny poprzez określenie rażąco wygórowanej zaliczki 100 krotnie wyższej od maksymalnie możliwej grzywny wymusza wykonanie na zobowiązanym obowiązku, którego ani organ ani zobowiązany nie są w stanie wykonać bez naruszenia praw osób trzecich. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. Wskazano, iż podnoszony zarzut naruszenia skarżonym postanowieniem art. 33 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie znajduje uzasadnienia, ponieważ organ egzekucyjny nie jest uprawniony do rozpatrywania zastrzeżeń wnoszonych przez zobowiązanego, które nie są związane z samym postępowaniem egzekucyjnym, ale dotyczą postępowania jurysdykcyjnego. Przedmiotowy tytuł wykonawczy, w części dotyczącej wskazania osoby zobowiązanego jest spójny z określeniem podmiotu wskazanego w decyzji Nr [...] z dnia [...] kwestionowanie przez zobowiązanego zasadności nałożenia na niego obowiązku, nie powoduje zatem istnienia przesłanki, o której mowa w art. 33 pkt 4 ustawy. Z tego powodu nie znajduje uzasadnienia zarzut S.C., iż zaskarżone postanowienie dotknięte jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Brak jest także podstaw do uznania, iż skarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ obowiązek dopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej został określony w art. 2 pkt 3 tej ustawy poprzez wskazanie, iż egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości min organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 1 tejże ustawy uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji obowiązków określonych w art. 2 jest w odniesieniu do obowiązków wynikających z postanowień decyzji lub postanowień ww. organów – właściwy do orzekania organ I instancji. Pismem z dnia 27 października 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Ł. W. poinformował Sąd, iż w wyniku wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 kwietnia 2004 r., II SA/Łd 1634/03 uchylającego postanowienia organów nadzoru budowlanego o odmowie uznania zarzutów, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Ł.W. postanowieniem nr [...] z [...] umorzył postępowanie egzekucyjne w sprawie wykonania przedmiotowego obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwy w sprawie na podstawie art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271, zważył, co następuje: Przepis art. 60 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. nr 110, poz 968 z późn. zm.) stanowi, że umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyn określonych w art. 59 § 1 pkt 1 – 8 i 10 powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone ostatecznym postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Ł.W. nr [...] z [...] W tej sytuacji skoro zaskarżone do Sądu postanowienia zostały z mocy powołanego art. 60 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym uchylone orzekanie o ich legalności wydaje się być bezprzedmiotowe. Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w postanowieniu. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art 232 § 1 pkt 1 tej samej ustawy.