II SA/Łd 643/14
WyrokWSA w Łodzi2014-10-21
Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany (budynek gospodarczy z kotłownią) wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, którego budowa została zakończona po 1 stycznia 1995 r., podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nawet jeśli jego poprzedni właściciel twierdzi, że nie jest inwestorem, a obecny właściciel nabył nieruchomość z istniejącym obiektem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę jest zgodna z prawem. Kluczowe znaczenie miało ustalenie, że budowa obiektu miała miejsce po 1 stycznia 1995 r., co skutkowało zastosowaniem przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. i procedury legalizacyjnej z art. 48. Ponieważ inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie, organ był zobowiązany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Sąd podkreślił, że nabywca nieruchomości odpowiada za samowolę budowlaną poprzedniego właściciela.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki obiektu gospodarczego z kotłownią, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce skarżącego M. P. Skarżący twierdził, że obiekt istniał już w momencie zakupu nieruchomości w 2002 r. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, na podstawie dokumentacji geodezyjnej i zdjęć lotniczych, że obiekt został wybudowany po 1 stycznia 1995 r. Mimo możliwości legalizacji, skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2014 roku przy udziale - sprawy ze skargi M. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. LS
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpatrzeniu odwołania M. P., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...], nr [...].
Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane nałożył na M. P. obowiązek przedłożenia w terminie do 31 grudnia 2012 r. dokumentów dotyczących budowy obiektu gospodarczego z kotłownią, o wymiarach 3,20 x 5,00 m, zrealizowanego na działce nr [...] w miejscowości S. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę: ostatecznej decyzji Wójta Gminy S. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawa budowlanego, w szczególności: trzech egzemplarzy projektu budowlanego uwzględniającego doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z warunkami technicznymi, wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Decyzją z dnia [...] PINB podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie z wniosku M. P. z dnia 24 września 2012 r. o przesunięcie terminu rozbiórki przedmiotowego obiektu.
Następnie decyzją z dnia [...] organ I instancji nakazał M. P. wykonanie rozbiórki przedmiotowego obiektu. Decyzją z dnia [...] [...]WINB uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji celem ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność ustalenia daty wzniesienia obiektu oraz powołania na świadka zgodnie z wnioskiem M. P. sprzedającego działkę R. D..
Decyzją z dnia [...] PINB w W. ponownie nakazał M.P. wykonanie rozbiórki przedmiotowego budynku. Organ II instancji decyzją z dnia [...] uchylił w całości decyzję I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, argumentując, że organ I instancji nie wyeliminował żadnej z nieprawidłowości, których wystąpienie było przyczyną uchylenia decyzji PINB z dnia [...]
Kontynuując postępowanie PINB decyzją z dnia [...], nr [...] nakazał M. P., na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, rozbiórkę obiektu gospodarczego z kotłownią o wymiarach 3,20 x 5,00 m zrealizowanego na działce nr [...] w miejscowości S..
W odwołaniu od tej decyzji M. P. wniósł o jej uchylenie, podnosząc iż poprzedni właściciel działki postawił "blaszak" nie zgłaszając tego do organu nadzoru. Kupując działkę odwołujący zastał już na niej posadowiony "blaszak". Starostwo Powiatowe w W. poinformowało go, że posiada ortofotomapy tego terenu od 2004 r. Podkreślił, że mapy sytuacyjne nie zawierały i nadal nie zawierają aktualnego stanu budynków. Z tego też względu wymagają ciągłych aktualizacji. Mapy, na które powołuje się PINB nie są niepodważalnym dowodem w sprawie.
Pismem z dnia 4 listopada 2013 r. organ odwoławczy wystąpił do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej o przesłanie zdjęć lotniczych znajdujących się w zasobie geodezyjnym i kartograficznym dla przedmiotowej nieruchomości wykonanych w latach 1991 - 1996. W dniu 27 grudnia 2013 r. Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej przekazał dokumentację fotograficzną.
Następnie postanowieniem z dnia [...] [...]WINB na podstawie art. 136 K.p.a. wezwał organ I instancji do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez odebranie od R. D. poprzedniego właściciela i M. P. obecnego właściciela działki nr [...] zlokalizowanej w m. S., pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczeń w zakresie ustalenia daty wykonania obiektu gospodarczego z kotłownią o wymiarach 3,20 x 5,00 m. W dniu 17 lutego 2014 r. organ I instancji przekazał powyższe oświadczenia.
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 20 sierpnia 2012 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. wynika, że na działce nr [...] w miejscowości S., znajduje się obiekt gospodarczy z kotłownią o wymiarach 3,20 x 5,00 m i wysokości 2,35 m, dostawiony do budynku obsługi stacji paliw, oddalony od ogrodzenia z działką nr ewid. [...] o 3,00 m. Obiekt wykonany został w konstrukcji stalowej, ściany i przykrycie wykonano z blachy, nie posiada fundamentów (posadowiony na utwardzeniu betonowym), od strony budynku obsługi stacji nie posiada ściany. Wewnątrz obiektu wydzielone są za pomocą ścianek z blachy i drzwi dwa pomieszczenia, w jednym z nich zamontowany został kocioł na paliwo stałe o mocy 10 kW. W pomieszczeniu kotłowni brak jest instalacji wentylacyjnej zaś kocioł podłączony jest trójnikiem do komina przymocowanego do budynku obsługi stacji paliw. M. P. oświadczył do protokołu, iż powyższy obiekt został dostawiony do budynku obsługi stacji paliw przez wcześniejszych właścicieli i w momencie zakupu działki, tj. wiosną 2002 r., już istniał i był użytkowany jako pomieszczenie gospodarcze. Ponadto od byłego właściciela nie otrzymał żadnych dokumentów świadczących o legalności tego obiektu. Pomieszczenie kotłowni przeniesione zostało do obiektu gospodarczego jesienią 2002 r. M. P. oświadczył, iż dokonał zmiany sposobu użytkowania obiektu i nie ma żadnych dokumentów dotyczących legalności tej zmiany.
W związku z pismem organu I instancji z dnia 23 sierpnia 2012 r., Wójt Gminy S. poinformował, że w dniu 31 grudnia 2003 r. stracił ważność miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy S.. Obecnie w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego dla Gminy Skomlin, zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy Nr VII/34/2007 z dnia 31 maja 2007 r., działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym jako "tereny adaptowane" i "zabudowy mieszkaniowej i usługowej oraz rzemiosła".
W piśmie z dnia 30 sierpnia 2012 r. M. P. oświadczył, że budynek gospodarczy wraz z wbudowaną kotłownią był elementem istniejącej zabudowy, w chwili sporządzenia aktu notarialnego zakupu działki wraz z naniesieniami. Po dokonaniu zakupu została wymieniona instalacja centralnego ogrzewania wraz z kotłem i przemontowano komin. Wniósł o powołanie na świadka sprzedającego działkę R. D..
W dniu 16 maja 2013 r. organ I instancji przesłuchał poprzedniego właściciela wspomnianej nieruchomości R. D., który oświadczył, że obiekt gospodarczy z kotłownią nie został przez niego wykonany.
W dniu 21 sierpnia 2013 r. Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, Starostwa Powiatowego w W. przekazał ze składnicy geodezyjnej kopie poświadczone za zgodność z oryginałem m.in. - wykonanego w 2002 r. szkicu polowego, mapy wywiadu i mapy sytuacyjno-wysokościowej 1:500 (operat 1869-115/02 - mapa do celów projektowych dz. [...]), oraz wykonanych w roku 2006 r. mapy wywiadu, szkicu polowego i mapy sytuacyjno-wysokościowej 1:500 (operat 1869-260/06 - mapa do celów projektowych dz. [...]).
Zdaniem [...]WINB w sprawie kluczową kwestią jest ustalenie daty budowy przedmiotowego budynku gospodarczego z kotłownią, bowiem przesądza to o wyborze przepisów prawa materialnego, które będą miały zastosowanie. W związku z pismem z dnia 4 listopada 2013 r. [...]WINB, Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej przekazał do tutejszego organu ortofotomapę wykonaną w 1992 r., która nie przedstawiała przedmiotowego budynku, oraz poinformował, iż dla wspomnianego obszaru nie zgromadzono zdjęć lotniczych wykonanych w latach: 1991, 1993 -1995. Natomiast na przekazanych przez Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, Starostwa Powiatowego w W. m.in.: szkicu polowym, mapie wywiadu i mapie sytuacyjno-wysokościowej 1:500 (operat 1869-115/02 - mapa do celów projektowych dz. [...]) wykonanych w 2002 r. oraz mapie wywiadu i szkicu polowego wykonanych w 2006 r. nie naniesiono przedmiotowego obiektu. Po raz pierwszy został on wrysowany na mapę sytuacyjno-wysokościową 1:500 z 2006 r. (operat 1869-260/06 - mapa do celów projektowych dz. [...]).
Z oświadczeń składanych przez M. P. wynika, że obiekt powstał przed zakupem nieruchomości, z kolei R. D. twierdził, iż nie jest inwestorem przedmiotowego budynku i musiał on powstać po 2002 r. Mając na względzie powyższe, organ II instancji uznał za konieczne dokonanie gradacji mocy dowodowej i w pierwszej kolejności rozpoznał dokumenty urzędowe a dopiero później oświadczenia stron, za czym przemawia art. 76 § 1 K.p.a. Ponieważ z tych dokumentów nie wynika, aby przedmiotowy obiekt powstał przed dniem 1 stycznia 1995 r., [...]WINB uznał, iż organ I instancji słusznie zastosował przepisy obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Następnie [...]WINB stwierdził, że obiekt będący przedmiotem postępowania, tj. budynek gospodarczy z kotłownią, nie został wymieniony przez ustawodawcę ani w art. 29 ani w art. 30 ustawy, co oznacza, że jego budowa nie została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przedmiotowy obiekt nie mieści się w legalnej definicji pojęcia "budynek gospodarczy" w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w rozumieniu § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przeznaczenie i funkcja budynku gospodarczego jest zupełnie inna, aniżeli kotłowni. Przeznaczenie przedmiotowego budynku jest jednoznaczne, służy on jako obiekt, w którym zamontowano kocioł na paliwo stałe o mocy 10 kW dostarczający ciepło do budynku obsługi stacji paliw. W przekonaniu [...]WINB wykonanie kotłowni było budową obiektu budowlanego rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane, a zatem wymagało uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skoro zaś inwestor takiej decyzji nie uzyskał, organ I instancji słusznie stwierdził, że odwołujący dopuścił się samowoli budowlanej. Przywołując następnie brzmienie art. 48 ust. 1, 2 i 3 Prawa budowlanego WINB podniósł, że działając zgodnie z wymienionymi wyżej przepisami, organ I instancji zbadał zgodność przedmiotowego obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym i umożliwił M. P. jego legalizację, wydając postanowienie z dnia [...] nr [...] nakładające na inwestora, obowiązek przedłożenia, w wyznaczonym terminie określonych dokumentów, dotyczących przedmiotowego budynku gospodarczego z kotłownią. Zobowiązany nie wykonał nałożonych obowiązków, wyłączona tym samym została możliwość legalizacji rzeczonej inwestycji. Taka sytuacja obligowała PINB do zastosowania sankcji, o jakiej mowa w art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego i wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. P. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zarzucając nierozpoznanie istoty sprawy i błędną ocenę zebranego materiału dowodowego. Zdaniem skarżącego sprawę rozbiórki "blaszaka" powinno się rozpatrywać łącznie ze sprawą wydania pozwolenia na budowę murowanego magazynu, co do którego toczy się z jego inicjatywy postępowanie. Ponownie stwierdził, że "blaszak" był już postawiony, gdy kupował nieruchomość w 2002 r.
Odpowiadając na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia [...] sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 21 października 2014 r. stawił się pełnomocnik skarżącego i uczestniczki postępowania E. P. – radca prawny M. P., który poparł skargę i wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. orzekającą o nakazie rozbiórki obiektu gospodarczego z kotłownią o wymiarach 3,2 x 5,00m, zrealizowanego na działce nr [...] w miejscowości S..
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "ustawa".
W rozumieniu art. 48 ustawy, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (ust. 1). Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (ust. 2). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (ust. 3).
W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (ust. 4).
Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (ust. 4).
W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną pomiędzy stronami postępowania pozostaje fakt, że na działce nr ewid. [...] w miejscowości S., która obecnie stanowi własność skarżącego M. P. zrealizowany został w warunkach samowoli budowlanej, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, obiekt gospodarczy z kotłownią o wymiarach 3,2 x 5,00 m, dostawiony do budynku obsługi stacji paliw. Rzeczony obiekt, jak trafnie ocenił organ odwoławczy nie został wymieniony w art. 29, ani w art. 30 ustawy, co oznacza, że jego budowa nie została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Mając na względzie przeznaczenie i funkcję rozważanego obiektu nie można go ocenić jako "budynku gospodarczego" w rozumieniu § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690) w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy, lecz należało go zakwalifikować jako obiekt budowlany w myśl art. 3 pkt 6 ustawy, którego realizacja wymagała uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zasadniczą kwestią sporną pomiędzy organami administracyjnymi a skarżącym jest data wzniesienia obiektu budowlanego, której ustalenie miało kluczowe znaczenie dla wyboru przez organy orzekające przepisów prawa materialnego, które powinny mieć zastosowanie w tej sprawie. Według art.103 ust. 1 ustawy, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy (a więc przed dniem 1 stycznia 1995 r.), a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 2). Przepisy dotychczasowe to przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r. nr 38, poz. 229 ze zm.). Innymi słowy, w zależności tego pod rządami, której ustawy miało miejsce samowolne wzniesienie obiektu budowlanego, organy nadzoru budowlanego zobowiązane były stosować albo przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. (jeśli samowola popełniona została przed dniem 1 stycznia 1995 r.), albo przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. (jeśli samowola miała miejsce po dniu 1 stycznia 1995 r.).
Z zebranego w tej sprawie materiału dowodowego wynika, że obecny właściciel nieruchomości M. P. zaprzeczał jakoby to on dopuścił się samowoli budowlanej. Skarżący twierdził, że rzeczony obiekt budowlany istniał w momencie zakupu przez niego działki nr [...] wiosną 2002 r. On zmienił jedynie samowolnie sposób użytkowania tego obiektu z pomieszczenia gospodarczego na pomieszczenie kotłowni. Także poprzedni właściciel nieruchomości R. D. w trakcie całego postępowania administracyjnego konsekwentnie twierdził, że to nie on jest sprawcą samowoli budowlanej. W zaistniałej sytuacji organy nadzoru budowlanego dążąc do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy dysponując sprzecznymi oświadczeniami M. P. oraz zgłoszonych przezeń świadków R. I. i S. Ł. oraz R. D. co do daty wybudowania obiektu, prawidłowo skupiły się na poszukiwaniu, innych wiarygodnych dowodów, które pozwoliłyby na rzetelne wyjaśnienie, kiedy konkretnie miała miejsce samowola budowlana. W tym celu organ odwoławczy pismem z dnia 4 listopada 2013 r. zwrócił się do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej o przesłanie zdjęć lotniczych znajdujących się w zasobie geodezyjnym i kartograficznym dla przedmiotowej nieruchomości, wykonanych w latach 1991-1996. Z uzupełnionego w ten sposób materiału dowodowego wynika, że ortofotomapa wykonana w 1992 r. nie przedstawiała przedmiotowego budynku, zaś w latach 1991, 1993-1995 dla tego obszaru nie zgromadzono zdjęć lotniczych. Podobnie rzecz się przedstawia w przypadku szkicu polowego, mapy wywiadu i mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500 wykonanych w 2002 r.(operat 1869-115/02 – mapa do celów projektowych działka nr [...]) oraz mapy wywiadu i szkicu polowego wykonanych w 2006 r. Pierwszy raz obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania został uwidoczniony (wrysowany) na mapie sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500 z 2006 r. (operat 1869-260/06 – mapa do celów projektowych działka nr [...]). W tym stanie rzeczy organ kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 K.p.a. zgodnie z którą, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, działając zgodnie z zasadami logiki dał prymat dokumentom urzędowym w postaci wspomnianych na wstępie map pozyskanych z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, zaś odmówił wiarygodności sprzecznym co do treści oświadczeniom świadków. Dokumenty urzędowe w świetle art. 76 K.p.a. sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W sytuacji, gdy tak jak w realiach tej sprawy organ nadzoru budowlanego dysponował dokumentem urzędowym, którego domniemania zgodności z prawdą lub domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego nie udało się skarżącemu skutecznie obalić, brak jest podstaw prawnych do stawiania mu zarzutu błędnej oceny zebranego materiału dowodowego. Wobec istniejących dokumentów zeznania świadków nie mogą dowodzić faktów innych niż te, które wynikają z treści dokumentu urzędowego. Prawidłowo zatem organy orzekające w tej sprawie ustaliły, że obiekt budowlany wykorzystywany jako kotłownia wybudowany został po dniu 1 stycznia 1995 r., co skutkowało koniecznością zastosowania do ustalonego stanu faktycznego sprawy przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i wdrożenia postępowania w trybie cytowanego na wstępie rozważań art. 48 ustawy. Kwestią drugorzędną w tej sprawie jest fakt, czy samowoli dopuścił się skarżący, czy też poprzedni właściciel nieruchomości R. D., bowiem z chwilą zbycia tejże nieruchomości na nabywcę przechodzą wszelkie uprawnienia oraz zobowiązania związane z tą nieruchomością i wszelkimi naniesieniami na tejże nieruchomości. Gdyby zatem obiekt wzniesiony został – jak sugerował skarżący - przed jego nabyciem w 2002 r., to i tak zobowiązany byłby on do poniesienia wszelkich konsekwencji samowoli budowlanej, której dopuścił się poprzedni właściciel.
M. P., co potwierdza załączony do akt materiał dowodowy miał niewątpliwie zapewnioną możliwość legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, czego wyrazem jest postanowienie organu I instancji z dnia [...] wydane na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy. Na mocy wspomnianego rozstrzygnięcia skarżący został zobowiązany do przedłożenia w terminie do dnia 31 grudnia 2012 r. dokumentów dotyczących budowy obiektu gospodarczego z kotłownią, o wymiarach 3,20 x 5,00 m, zrealizowanego na działce nr [...] w miejscowości S. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę: ostatecznej decyzji Wójta Gminy S. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawa budowlanego, w szczególności: trzech egzemplarzy projektu budowlanego uwzględniającego doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z warunkami technicznymi, wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zakreślony w tymże postanowieniu termin, co jest niesporne pomiędzy stronami postępowania, upłynął bezskutecznie, ponieważ skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów, które umożliwiłyby dalsze prowadzenie postępowania legalizacyjnego. Brak owej dokumentacji obligował organ do wydania na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy decyzji o nakazie rozbiórki. Takie działanie organu ustawodawca przewidział jako prostą konsekwencję niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3. W tej sprawie, co potwierdzają akta administracyjne skarżący nie był zainteresowany legalizacją obiektu budowlanego, w którym urządził kotłownię, ponieważ zainicjował postępowanie zmierzające do uzyskania pozwolenia na budowę magazynów na składowanie oleju i butli oraz kotłowni, licząc tym samym na pobłażliwość organów nadzoru budowlanego w sprawie samowoli budowlanej. Już w odwołaniu od decyzji PINB z dnia [...] skarżący podnosił, że do czasu wybudowania budynku nie widzi potrzeby rozbiórki "blaszaka", postawionego systemem gospodarczy, zgodnie z przepisami obowiązującymi w 2002 r. Co więcej, M. P. nie podjął żadnych kroków celem realizacji obowiązków wynikających z postanowienia PINB z dnia [...], w treści którego został zresztą pouczony o ewentualnych konsekwencjach wynikających z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Skoro zatem sam inwestor nie był zainteresowany zalegalizowaniem samowoli budowlanej, to w sytuacji gdy brak jest podstaw prawnych do legalizacji obiektu budowlanego wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej, organ nie mógł postąpić inaczej jak tylko orzec o jego rozbiórce.
W tym stanie rzeczy sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja [...]WINB oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z przepisami obowiązującego prawa i brak jest podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego.
Odnosząc się w następnej kolejności do zarzutu skargi, że sprawę rozbiórki "blaszaka" powinno się rozpatrywać łącznie ze sprawą wydania pozwolenia na budowę murowanego magazynu, co do którego toczy się z inicjatywy skarżącego postępowanie, to po pierwsze, wyjaśnić trzeba, iż sąd administracyjny nie posiada kompetencji, ani podstaw prawnych do samodzielnego połączenia obu postępowań. Po drugie, prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dotyczące samowoli budowalnej i postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę magazynów to dwa odrębne postępowania administracyjne zarówno co do przedmiotu jak i organów administracyjnych, przed którymi się one toczą. Organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do rozpatrywania i rozstrzygania spraw zastrzeżonych do właściwości organów architektoniczno-budowlanych i na odwrót. Organy administracji publicznej w myśl art. 19 K.p.a. przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Tym samym oczekiwanie skarżącego, że organy nadzoru budowlanego wstrzymają się z wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę do czasu aż uzyska on pozwolenie na budowę magazynu, do którego przeniesie pomieszczenie kotłowni nie znajduje żadnego uzasadnienia w przepisach obowiązującego prawa. Wyrazem tego jest chociażby brzmienie art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego.
Mając powyższe na uwadze sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
a.tp.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło