II SA/Łd 645/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Asesor Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant asystent sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2005 r. na rozprawie przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Ł. – J. K. sprawy ze skargi G. M. i M. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] (znak: [...] ) w przedmiocie pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. Nr [...] z dnia [...] ; 2) zasądza od Wojewody [...] solidarnie na rzecz małżonków M. i G. M. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego; 3) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnie- nia się niniejszego wyroku. Wojewoda [...] decyzja nr [...], znak: [...] z dnia 21 marca 2003r. utrzymał w mocy decyzję Starosty P. [...] z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą W. i B. M. pozwolenia na rozbudowę (dobudowę) budynku mieszkalnego o pow. zabudowy - 8,89m², pow. użytkowej - 17,58m², pow. całkowitej - 58,20m², kubaturze - 88,66m³ zlokalizowanego na działce o nr ewid. 435 w Dz. przy ul. A 39. W uzasadnieniu powołał się na przepis art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2000 roku Nr 106, poz. 1126 z póź. zm.), wywodząc, iż inwestorzy spełnili wszystkie przesłanki wynikające z powyższego przepisu, a mianowicie do wniosku o pozwolenie na budowę dołączyli projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami wymaganymi przepisami szczególnymi, dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz prawomocną decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydaną przez Burmistrza Miasta i Gminy w Dz. z dnia [...], znak: [...] przedłożona przez inwestorów dokumentacja projektowa została opracowana zgodnie z załączoną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wojewoda [...] zauważył nadto, iż planowana rozbudowa budynku mieszkalnego nie koliduje z obecną zabudową na działce skarżących. Nie ogranicza ona korzystania z działki sąsiedniej ponad przeciętną miarę, a przedmiotem pozwolenia na budowę nie jest nowy obiekt, a jedynie rozbudowa już istniejącego budynku. Podkreślił również, iż przedmiotowa rozbudowa została zaprojektowana w sposób zapewniający ochronę interesów osób trzecich uregulowaną w art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 prawa budowlanego obejmującą w szczególności zapewnienie dostępu do drogi publicznej, ochronę przed pozbawieniem możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności, dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibrację, zakłócenia elektryczne, promieniowanie oraz ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza, wody lub gleby. Organ odwoławczy stwierdził również, iż w sprawie przeprowadzono rozprawę administracyjną. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli G. i M. M., wnosząc o uchylenie tego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie przepisów art.7 - 9 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W uzasadnieniu skargi, powołując się na prawomocną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Nr [...] z dnia [...] wydaną przez Urząd Miasta i Gminy w Dz. na rozbudowę ich budynku mieszkalnego na działce nr 432 oraz złożony w dniu 19.11.2002r. wniosek w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego na rozbudowę budynku mieszkalnego na tejże działce, podnieśli, iż rozbudowa budynku mieszkalnego W. i B. M. w granicy z ich działką o wysokości ponad 8 metrów uniemożliwi skarżącym prawidłowe zagospodarowanie działki nr 432, a także rozbudowę ich budynku mieszkalnego. Skarżący odwołali się do § 13 Rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. Nr 75, poz.690 z 2002r./, wywodząc, iż w skutek spornej rozbudowy utrudniony będzie dopływ światłą do ich budynku. Podkreślili, iż przy sporządzaniu analizy zacieniania do spornego projektu pominięto projektowaną przez skarżących rozbudowę budynku mieszkalnego oraz fakt, iż postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę z wniosku skarżących i wniosku W. i B. M. były prowadzone równolegle. Skarżący zauważyli dodatkowo, iż zatwierdzony projekt budowlany nie spełnia wymagań określonych przepisami i normami, a mianowicie liczba stopni zewnętrznych przekracza 10 w jednym biegu, w projekcie "brak schematów konstrukcyjnych, założeń przyjętych do obliczeń konstrukcji oraz podstawowych wyników tych obliczeń, brak określenia właściwości cieplnych przegród zewnętrznych, w tym ścian pełnych oraz drzwi, wrót, a także przegród przezroczystych i innych, brak danych, że przyjęte rozwiązania budowlane i instalacyjne spełniają wymagania dotyczące oszczędności energii, brak określenia graficznego lub opisowego na rysunku wykończeniowym materiałów budowlanych i kolorystyki elewacji, brak w części rysunkowej rozwiązań konstrukcyjno-materiałowych przegród zewnętrznych wraz z niezbędnymi szczegółami budowlanymi mającymi wpływ na właściwości cieplne i szczelne przegród, brak podstawowych urządzeń i instalacji; sanitarnych, instalacji i urządzeń elektrycznych i szereg innych mniej lub bardziej znaczących niedociągnięć". W skardze zarzucili organom obu instancji naruszenie zasady równości obywateli wobec prawa, zarówno bowiem na działce skarżących, jak i W. i B. M. stwierdzono w toku postępowania o pozwolenie na budowę samowole budowlaną, jednakże sprawa tej samowoli na nieruchomości skarżących skutkowała zawieszeniem postępowania o pozwoleniu na rozbudowę budynku skarżących (postanowienie nr [...] z dnia [...].) , podczas gdy okoliczność wybudowania spornego budynku mieszkalnego z istotnymi odstępstwami od pozwolenia na budowę oraz wybudowania bez pozwolenia na budowę fundamentów na nieruchomości W. i B. M. nie wywołał takich skutków, a Starosta P. decyzją z dnia [...] nr [...] udzielił pozwolenia na rozbudowę spornego budynku mieszkalnego w granicy z działką skarżących. Zdaniem skarżących przedłożony przez W. i B. M. projekt nie spełnia wymogów decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego terenu, bowiem "parametry obiektu Państwa M. przekraczają dozwoloną powierzchnię zabudowy określoną w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] znak [...]". Z planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego miasta Dz. wynika bowiem, że działka nr 435 to "teren mieszkalnictwa rodzinnego niskiej intensywności, istniejące osiedle zabudowy jednorodzinnej, funkcją dominującą jest mieszkalnictwo, ustala się maksymalny udział powierzchni zabudowy w powierzchni działki na 25%. Powierzchnia działki nr 435 to 456 m i 25 % tej powierzchni to 114 m², a zabudowa po rozbudowie domu wg projektu wynosi 114,6 m², oprócz tego na tejże działce jest również garaż o powierzchni zabudowy 18 m²". W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do podnoszonej przez skarżących kwestii braków projektu budowlanego powołał się na przepis art. 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000 roku Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), wywodząc, iż za sporządzenie projektu budowlanego ponosi odpowiedzialność projektant, dbając o to, aby odpowiadał on wymaganiom ustawy, przepisom i obowiązującym Polskim Normom oraz zasadom wiedzy technicznej . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustróju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był przeto rozpoznać skargę w oparciu o przepisy nowej ustawy. O wpisie i innych kosztach sądowych, stosownie do § 2 art. 97 powołanej ustawy, orzekł na podstawie przepisów dotychczasowych. W myśl art. 3 § 1 powołanej ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga zgodnie z art. 151 ustawy podlega oddaleniu. Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność decyzji Wojewody [...] nr [...], znak: [...] z dnia [...], która to decyzja utrzymała w mocy decyzję Starosty P. nr [...] z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą W. i B. M. pozwolenia na rozbudowę (dobudowę) budynku mieszkalnego o pow. zabudowy - 8,89m2, pow. użytkowej - 17,58m2, pow. całkowitej - 58,20m2, kubaturze - 88,66m3 zlokalizowanego na działce nr ewid. 435 w Dz. ul. A 39. Podstawę prawną tych decyzji stanowi przepis art. 32 ust. 4 i art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2000, Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Wedle art. 32 ust. 4 powołanej ustawy pozwolenie na budowę może być udzielone temu, kto złożył wniosek o pozwolenie na budowę w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeśli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym oraz wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zgodnie zaś z art. 35 ust. 1 przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ stwierdza: 1. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z: a)miejscowym planem zagospodarowania terenu i wymaganiami ochrony środowiska, b)wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, c)przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, 2. kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3. wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. W myśl ust. 4 przepisu art. 35 powołanej ustawy właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w razie spełnienia wymagań określonych w powołanym wyżej art. 32 ust. 4 i ust. 1 art. 35. Z powołanych przepisów wynika, iż pozwolenie na budowę może być udzielone jedynie wówczas, gdy wszystkie wymienione w powołanych przepisach warunki zostaną spełnione łącznie. Użyty w ust. 4 art. 35 powołanej ustawy zwrot "organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę" oznacza, że organ administracji architektoniczno-budowlanej w razie spełnienia tych przesłanek jest związany powyższymi przepisami i ma obowiązek podjąć rozstrzygniecie zgodne z żądaniem wnioskodawcy. A contrario rozumując dopiero brak którejkolwiek z tych przesłanek uniemożliwia podjęcie decyzji o pozwoleniu na budowę. Z ustaleń poczynionych w analizowanej sprawie wynika, iż inwestorzy złożyli wniosek o pozwolenie na budowę w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a do wniosku, oprócz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, załączyli wypis z księgi wieczystej oraz wypis z rejestru gruntów, potwierdzający prawo do terenu oraz kompletny projekt budowlany wraz z wymaganymi przez przepisy prawa uzgodnieniami, opiniami i sprawdzeniami. W aktach administracyjnych znajdują się nadto dokumenty, z których wynika, iż projekt sporządziły osoby posiadające uprawnienia do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Kontrolując poczynione przez organy administracji publicznej ustalenia, Sąd doszedł do przekonania, iż przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany nie jest zgodny z wymogami decyzji nr [...] z dnia [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzją tą Burmistrz Miasta i Gminy w Dz. dla przedmiotowej inwestycji ustalił bowiem warunki zabudowy, z których jeden został wyrażony w następującym sformułowaniu: "ustala się maksymalny udział powierzchni zabudowy w powierzchni działki na 25 %". Z akt administracyjnych sprawy, w szczególności zaś z uzasadnień zaskarżonych decyzji, wynika, iż organy obu instancji przed udzieleniem pozwolenia na budowę nie analizowały kwestii powierzchni zabudowy na przedmiotowej działce. Porównanie wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] i aktu notarialnego z dnia [...] oraz powołanego w akcie notarialnym wypisu z [...] wskazuje na rozbieżności co do powierzchni zabudowy spornej działki. Z pierwszego dokumentu wynika, iż powierzchnia tej działki wynosi 4 ary 59m², w akcie notarialnym zaś podaje się dwie powierzchnie tej działki jedną wynikającą z KW i wynoszącą 4 ary 56m², inną wynikającą z rejestru gruntów, a wynoszącą 5 arów. W przedłożonej dokumentacji również zauważono rozbieżności co do powierzchni zabudowy spornej działki. Z projektu budowlanego części opisowej wynika, iż powierzchnia projektowanej zabudowy wynosi 8,89m², powierzchnia istniejącej zabudowy 105,57m², łączna powierzchnia po rozbudowie 114,46m², z projektu zagospodarowania terenu zaś wynikają odpowiednio następujące powierzchnie: 8,89m², 89,36m², ostatni nie podany parametr ustalony w wyniku działania matematycznego wynosi zaś 98,25m². Zauważyć również należy, iż na przedmiotowej działce znajdują się dwa garaże, jeden w piwnicy o powierzchni 38,27m², drugi wolnostojący (brak danych o powierzchni). Powierzchni drugiego garażu nie uwzględniono przy obliczaniu powierzchni zabudowy, choć nie budzi wątpliwości okoliczność, iż powierzchnia tego garażu wpływa na powierzchnie zabudowy istniejącą na spornej nieruchomości w dniu udzielania pozwolenia na budowę. Wprawdzie z opisu i części graficznej załączonego projektu zagospodarowania przestrzennego terenu wynika, iż garaż ten przeznaczono do rozbiórki, niemniej jednak w dniu udzielania kontrolowanego pozwolenia na budowę garaż ten istniał, co oznacza, iż zwiększał on powierzchnię zabudowy działki. Pozwolenie na rozbiórkę tegoż garażu zostało udzielone w dniu 4 marca 2003r. decyzją Starosty P. nr [...], a więc po podjęciu przez Starostę P. decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewoda [...] podejmując decyzję nr [...] w dniu [...] obowiązany był wprawdzie uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego sprawy, nie zbadał on jednak, czy decyzja o rozbiórce spornego garażu stała się ostateczna i czy faktycznie obiekt ten został rozebrany do tego dnia. Z tych względów zastosowanie działania matematycznego i próba ustalenia powierzchni zabudowy spornej działki prowadzi w konsekwencji do różnych wyników, a to może oznaczać, iż w zależności od powierzchni działki i powierzchni zabudowy tej działki inwestor spełni określony w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wymóg 25 % powierzchni zabudowy bądź go nie spełni. Okoliczność ta, podnoszona przez skarżących w skardze, ma więc istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy pozwolenia na rozbudowę i wymaga ona poczynienia stosownych ustaleń w toku ponownie prowadzonego postępowania przez organy administracji publicznej. Podkreślić nadto należy, iż nie ustalono bezspornie, czy będący przedmiotem rozbudowy budynek mieszkalny wykonany z odstępstwami od zatwierdzonego decyzją Naczelnika Gminy Dz. nr [...] z dnia [...] pozwolenia na budowę został zalegalizowany. Co prawda w tej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. prowadził postępowanie, nie wiadomo jednak, czy podjęte w tym postępowaniu decyzje były w dniu podejmowania przez Wojewodę [...] zaskarżonej decyzji ostateczne. Nie bez znaczenia dla sprawy pozwolenia na budowę miała również stwierdzona przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w dniu [...], tj. przed podjęciem zaskarżonej decyzji, okoliczność wykonania na działce W. i B. M. garażu blaszanego bez pozwolenia na budowę oraz rozstrzygnięcie w sprawie tej samowoli. Stosownie bowiem do przepisu art. 35 ust. 5 prawa budowlanego właściwy organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeśli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Z przedłożonych akt administracyjnych wynika nadto, iż organ pierwszej instancji w dniu [...] przeprowadził rozprawę administracyjną w przedmiotowej sprawie. W protokole z tej rozprawy wyznaczono termin kolejnej rozprawy na dzień [...] W aktach sprawy brak jednak dokumentów potwierdzających przeprowadzenie w dniu [...]. rozprawy, a tym samym brak danych o ewentualnych poczynionych w toku tej rozprawy ustaleniach. Rozpatrując przedmiotową skargę Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów proceduralnych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja Wojewody [...] Nr [...], znak: [...] z dnia [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty P. nr [...] z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą W. i B. M. pozwolenia na rozbudowę (dobudowę) budynku mieszkalnego o pow. zabudowy 8,89m², pow. użytkowej - 17,58m², pow. całkowitej - 58,20m², kubaturze - 88,66m³ zlokalizowanego na działce nr ewid. 435 w Dz. ul. A 39, zostały bowiem podjęte bez dostatecznego wyjaśnienia okoliczności niezbędnych do merytorycznego rozpoznania sprawy, tj. bez rozważenia kwestii powierzchni działki nr 435 i powierzchni zabudowy przedmiotowej działki, zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a także pomimo nie wyjaśnienia sprawy samowoli budowlanej na przedmiotowej działce. Bezsporna jest bowiem w sprawie okoliczność, iż przedmiotem rozbudowy może być jedynie budynek wzniesiony zgodnie z przepisami prawa, zaś dopuszczalna powierzchnia zabudowy tej działki, stosownie do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, nie powinna przekroczyć 25 % powierzchni tej działki. Uchylając się od rozważenia powyższej kwestii organy administracji obu instancji naruszyły przepisy art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 z póź. zm.), zwanej dalej k.p.a. Przepisy te ustanawiają naczelną zasadę postępowania, która ma wpływ na ukształtowanie całego postępowania, tj. na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, co z kolei stanowi niezbędny element prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Stosownie do tej zasady na organach ciąży obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organy winny więc określić z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody dla udowodnienia tych faktów są potrzebne, a następnie zarządzić przeprowadzenie z urzędu wskazanych dowodów (wyrok NSA z 26 października 1984 r., II SA 1205/84, ONSA 1984, Nr 2, poz. 98). Analiza załączonych do skargi akt administracyjnych dowodzi również, iż podnoszony przez skarżących G. i M. M. w skardze zarzut naruszenia zasady równości obywateli wobec prawa jest zasadny. Zauważyć wszak należy, iż powołana przez skarżących zasada jest jedną z fundamentalnych zasad w naszym systemie prawnym. Nie została ona wprawdzie wyrażona wprost w przepisach prawa materialnego i postępowania administracyjnego, niemniej jednak wynika ona z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997r. Konstytucja RP (Dz.U. Nr 78, poz. 483) i jak każda zasada konstytucyjna powinna być przestrzegana na gruncie wszystkich dziedzin prawa polskiego. Stosownie do powołanej zasady obywatele, których sytuacja faktyczna i prawna jest zbliżona, mają prawo oczekiwać, iż zostaną wobec nich podjęte decyzje o podobnej, jeśli nie tożsamej treści (por. wyrok NSA z 26 października 1984, II SA 1161/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 97, OSPiKA 1986, nr 3, poz. 48, czy wyrok SN z 28 listopada 1990r., III ARN 28/90, OSP 1992, nr 3, poz. 56). Tymczasem zarówno W. i B. M., jak i skarżący G. i M. M. wystąpili o rozbudowę budynków mieszkalnych istniejących na ich działkach, co do których zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania terenu powierzchnia zabudowy nie powinna przekroczyć 25 % powierzchni działki, a na działkach tych w toku postępowania o pozwolenie na budowę stwierdzono istnienie samowoli budowlanej, jednakże postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę prowadzone z wniosku pierwszych zakończyło się podjęciem decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś postępowanie z wniosku drugich zostało zawieszone. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd dopatrzył się także naruszenia innych przepisów procesowych. Przede wszystkim podkreślić należy, iż Wojewoda [...] naruszył przepis art. 81 k.p.a., stosownie do postanowień powołanego przepisu okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeśli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Powołany przepis ustanawia prawo strony do wypowiedzenia "ostatniego słowa" w sprawie stanowiącej przedmiot postępowania administracyjnego. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie było więc pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także wstrzymania się od wydania decyzji do czasu (określonego wyznaczonym stronie terminem) złożenia powyższego oświadczenia. Przeprowadzenie dowodu czyni bowiem wiarygodną okoliczność faktyczną dopiero wtedy, gdy strona mogła się wypowiedzieć co do dowodu. Zachowanie tych wymagań nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek, niezależnie od treści i wagi przeprowadzanego dowodu. Zaniechanie przez organ powyższych czynności stanowi z kolei naruszenie wyrażonej w art. 10 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Tymczasem w aktach sprawy brak jest końcowego oświadczenia stron oraz dowodu potwierdzającego zawiadomienie stron o zakończeniu postępowania dowodowego i wezwania skarżących do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości okoliczność, iż skarżący o poczynionych przez organ ustaleniach dowiedzieli się dopiero z uzasadnienia decyzji pierwszej instancji, chociaż w piśmie z dnia 22 listopada 2002r., stanowiącym odpowiedź na doręczone zawiadomienie z dnia 12 listopada 2002r. dotyczące wszczęcia postępowania w sprawie spornej rozbudowy, wyrazili swój sprzeciw wobec tej inwestycji, żądając m. in. wyjaśnienia powierzchni działki objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę, przebiegu granicy między działkami oraz informując organ pierwszej instancji o wszczęciu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. postępowania w sprawie samowoli na przedmiotowej działce. Zauważyć również należy, iż pismem z dnia 6 marca 2003r. zawiadomiono skarżących oraz inwestorów o zmianie terminu zakończenia postępowania odwoławczego z uwagi na konieczność uzyskania dodatkowych opinii i wyjaśnień przed zakończeniem tegoż postępowania. W aktach brak jest jednak jakichkolwiek dowodów na okoliczność przeprowadzenia przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego. Z tego względu uznać należało, iż został naruszony powołany przepis art. 10 i art. 81 k.p.a. Skoro bowiem organ wystąpił o powyższe opinie i wyjaśnienia, to po ich otrzymaniu winien umożliwić stronom zapoznanie z ich treścią. Decyzja Wojewody [...] narusza również art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Stosownie do powołanych przepisów obligatoryjnym elementem decyzji administracyjnej jest uzasadnienie prawne, które powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Analiza obu decyzji dowodzi, iż nie spełniają one wymogów powołanego przepisu. W uzasadnieniu decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. z dnia [...] nie tylko nie wyjaśniono przepisu prawnego stanowiącego podstawę prawną decyzji, ale nawet nie przytoczono treści tego przepisu, ograniczono się jedynie do uzasadnienia faktycznego. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż w toku postępowania doszło do naruszenia przepisów art. 7, art. 10, art. 77, art. 81 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do podnoszonego przez skarżących G. i M. M. zarzutu, iż zatwierdzony projekt nie spełnia wymagań określonych w przepisach prawnych i Polskich Normach, Sąd podziela wyrażony przez Wojewodę [...] w odpowiedzi na skargę pogląd, wedle którego "zgodnie z art. 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000 roku Nr 106, poz. 1126 z póź. zm.), za sporządzenie projektu budowlanego ponosi odpowiedzialność projektant, dbając o to, aby odpowiadał on wymaganiom ustawy, przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej. W związku z powyższym podniesiona przez skarżących kwestia pozostaje pozą merytoryczną oceną organu odwoławczego". Za bezzasadny Sąd uznał także zarzut skarżących zacieniania ich działki, jak bowiem wynika z akt administracyjnych sprawy, w szczególności zaś z analizy zacieniania oraz odległości między projektowaną inwestycją a istniejącym budynkiem na działce skarżących, projektowana inwestycja w żaden sposób nie wpłynie na ograniczenie dostępu światła do pomieszczeń znajdujących się w budynku skarżących. W kwestii kosztów zastosowanie ma art. 55 ust. 1 zdanie drugie ustawy z 11 mają 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Stosownie do treści tegoż przepisu w orzeczeniu uwzględniającym skargę Sąd orzeknie zwrot kosztów na rzecz skarżącego od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności. Ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty P. nr [...] z dnia [...] zawierały wady w istotny sposób wpływające na rozstrzygniecie sprawy, co stanowiło z kolei podstawę do ich uchylenia, Wojewoda [...] obowiązany jest wypłacić na rzecz skarżących G. i M. M. solidarnie tytułem poniesionych przez nich kosztów postępowania kwotę 10,00 (dziesięć) złotych. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 zdanie pierwsze ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. Stosownie bowiem do powołanego przepisu w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Mając na uwadze fakt, iż przed wydaniem zaskarżonej decyzji nr [...], znak: [...] z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. nr [...] z dnia [...] nie wyjaśniono wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, uznać należy, iż decyzje te są niezgodne z prawem i podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w zw. z art. 97 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).