II SA/Łd 646/17

Dnia 23 listopada 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2017 roku sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. LS Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2017r., poz. 1257), powoływanej dalej jako "k.p.a." – oraz art. 2 ust. 1, art. 8 ust. 1 i ust. 3, art. 37 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 930 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.p.s.", utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta P. przez dyrektora Miejskiego Centrum Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] r., nr [...], w sprawie odmowy podwyższenia A. Ś. wysokości zasiłku stałego. Kolegium wskazało, że w odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji A. Ś. podniósł, iż ma zasiłek stały w wysokości 115 zł 90 gr, a leki kosztują 160 zł. Dodał, że ma dramatyczną sytuację finansową i poprosił o wnikliwe rozpatrzenie jego sprawy. Następnie organ odwoławczy przytoczył treść art. 37 ust. 1 pkt 2 u.p.s. oraz § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 roku, poz. 1058) i wyjaśnił, że A. Ś. jest osobą niepełnosprawną i z tego tytułu ma przyznany zasiłek stały w wysokości 115,18 zł (decyzja organu I instancji z dnia [...] r., nr [...]). A. Ś. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie ze swoim pasierbem, J. B. Dochód miesięczny w przeliczeniu na osobę w rodzinie aktualnie wynosi 438,70 zł. W chwili przyznawania stronie zasiłku stałego dochód na osobę w rodzinie wynosił 398,82 zł. W dniu 25 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wydał orzeczenie nr [...], którym uchylono orzeczenie wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności o zaliczeniu strony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i orzeczono o zaliczeniu strony do znacznego stopnia niepełnosprawności. W związku z wydanym orzeczeniem oraz swoją trudną sytuacją finansową A. Ś. wystąpił do Miejskiego Centrum Pomocy Społecznej w P. o podwyższenie przyznanego wcześniej zasiłku stałego. Po przeprowadzeniu stosownego postępowania, w tym rodzinnego wywiadu środowiskowego, stronie odmówiono zwiększenia przyznanego wsparcia finansowego w postaci zasiłku stałego. Kolegium podkreśliło, że decyzja o przyznaniu zasiłku stałego nie jest decyzją uznaniową i to zarówno co do faktu przyznania, jak i co do wysokości zasiłku. Właściwy organ administracji publicznej nie posiada żadnej swobody w zakresie przyznania tego rodzaju świadczenia, gdyż jego uzyskanie uzależnione jest jedynie od spełnienia przez osoby samotnie gospodarujące lub osoby pozostające w rodzinie wszystkich warunków wynikających z art. 37 ust. 1 u.p.s. Przyznanie świadczenia w formie zasiłku stałego ustawodawca uzależnił od kumulatywnego spełnienia kilku przesłanek, do których należą: pełnoletniość osoby ubiegającej się o zasiłek, niezdolność do pracy z powodu wieku lub całkowita niezdolność do pracy (spowodowana niepełnosprawnością) oraz uzyskiwanie dochodu nieprzekraczającego kryterium dochodowego, które określone zostało w powołanym wyżej rozporządzeniu i w odniesieniu do osób pozostających w rodzinie wynosi 514 zł. W rozpatrywanej sprawie A. Ś. wystąpił o podwyższenie wysokości przyznanego zasiłku stałego z uwagi na zmianę stopnia niepełnosprawności oraz swoją trudną sytuację finansową. Organ I instancji w uzasadnieniu wydanej decyzji wyjaśnił, że zmiana stopnia niepełnosprawności nie stanowi podstawy do zmiany wysokości zasiłku stałego. Zasiłek stały przyznawany jest w wysokości wskazanej w art. 37 ust. 2 i ust. 3 u.p.s. Zgodnie z obowiązującymi przepisami A. Ś. w dniu [...] roku organ I instancji przyznał bezterminowo zasiłek stały w wysokości 115,18 zł. W złożonym odwołaniu A. Ś. nie kwestionuje ustaleń poczynionych na potrzeby rozstrzygnięcia w tej sprawie, a jedynie żąda podwyższenia wysokości zasiłku stałego ze względu na swoją trudną sytuację. Organ II instancji zaznaczył, że przyznanie pomocy finansowej w postaci zasiłku stałego następuje na podstawie powołanych wyżej przepisów, a zgłoszone przez beneficjenta tej pomocy żądania nie mają wpływu na wielkość przyznanej pomocy. Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożył A. Ś., prosząc o rozpatrzenie jego prośby oraz wskazując, że ma przyznany zasiłek w wysokości 115 zł. podczas gdy leki, które musi przyjmować kosztują 180 zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., powoływanej dalej jako p. p. s. a.). Po myśli art. 134 § 1 p. p. s. a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała prawo w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach prawa. Wątpliwości budzić może bowiem jedynie redakcyjna poprawność orzeczenia organu I instancji, utrzymanego w mocy zaskarżoną decyzją, gdyż w istocie stanowi ona odmowę zmiany decyzji z dnia [...] r., przyznającej skarżącemu zasiłek stały w zakresie wysokości przyznanego świadczenia. Ponieważ jednak treść uzasadnienia orzeczeń organów obu instancji nie budzi wątpliwości co do przedmiotu rozstrzygnięcia (odmowa zmiany wysokości przyznanego świadczenia), zaś w systemie prawa funkcjonuje norma, która pozwala na orzekanie w tym zakresie (art. 106 ust. 5 u.p.s..), uchybienie to nie stanowi istotnego naruszenia prawa, obligującego do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W rozpoznawanej sprawie jest bowiem niesporne, że skarżący pobiera zasiłek stały w wysokości 115,18,- zł. miesięcznie, przyznany decyzją Dyrektora Miejskiego Centrum Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] r. Wniosek o zmianę wysokości przyznanego świadczenia został złożony przez A. Ś. w związku ze zmianą stopnia niepełnosprawności (aktualnie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności), bez wskazywania na zmiany w składzie i dochodzie rodziny. Zmiana stopnia niepełnosprawności nie ma natomiast wpływu na wysokość zasiłku stałego. Całkowita niezdolność do pracy (rozumiana jako m.in. legitymowania się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności – art. 6 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej) jest bowiem jedynie przesłanką do ubiegania się o przyznanie zasiłku. Prawidłowo zatem organ pomocowy odmówił podwyższenia wysokości zasiłku stałego z tej przyczyny. Przepis art. 37 ust. 2 pkt 2 stanowi bowiem jednoznacznie, że w przypadku osoby w rodzinie, wysokość zasiłku stałego stanowi różnicę pomiędzy wysokością kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (514 –zł.) a dochodem na osobę w rodzinie. Rodzina skarżącego składa się z dwóch osób (skarżącego oraz jego pasierba). Ustalony przez organ dochód rodziny w dacie przyznawania świadczenia wynosił 797,63,-zł. (zasiłek pielęgnacyjny skarżącego - 153,-zł. oraz renta pasierba – 644,63,-zł.), zaś dochód na osobę w rodzinie - 398,82,-zł. Różnica pomiędzy kryterium dochodowym a dochodem na osobę w rodzinie wynosiła przeto 115,18,-zł. Obecnie dochód rodziny skarżącego, w związku z waloryzacją renty pasierba wzrósł i wynosi 877,40,-zł.; na osobę w rodzinie wynosi zatem 438,70,-zł. Nie ma więc podstaw do orzekania o podwyższeniu zasiłku stałego, rozważaniem mogłoby być objęte co najwyżej jego obniżenie w związku z treścią art. 106 ust. 3a u.ś.r., przy ustaleniu, że zmiana ta przekracza 10% kryterium dochodowego. Ponieważ jednak wykraczałoby to poza zakaz reformationis in peius (art. 134 § 2 p.p.s.a.), okoliczność ta nie ma wpływu na ocenę prawną zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez skarżącego trudnej sytuacji majątkowej w związku z ponoszonymi przezeń wydatkami na zakup leków, wskazać należy, że również w tym zakresie uzyskuje pomoc od organów w formie zasiłków celowych z przeznaczeniem na ten cel. Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi jako bezzasadnej. A.B.