II SA/Łd 647/09
PostanowienieWSA w Łodzi2009-09-21
Skład orzekający: Agnieszka Grosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która jest emerytką, posiada dom, nieruchomości rolne w dzierżawie i samochód, a jej mąż nie otrzymuje renty strukturalnej z powodu toczącego się postępowania przed NSA, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych?Ratio decidendi
Skarżąca spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ jej jedynym źródłem utrzymania jest emerytura, a średni dochód na członka rodziny jest niski. Dodatkowo, skarżąca i jej mąż są osobami starszymi i schorowanymi, co sprawia, że deklarowane dochody mogą być niewystarczające na pokrycie bieżących wydatków, w tym kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca Z.S. wniosła skargę na decyzję Dyrektora ARiMR w Ł. odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, skarżąca wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych, przedstawiając swoje oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Wskazała, że utrzymuje się z emerytury, posiada dom i nieruchomości rolne w dzierżawie, a jej mąż nie otrzymuje renty strukturalnej z powodu postępowania przed NSA. Podkreśliła, że oboje są schorowani i w podeszłym wieku.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 września 2009 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II w osobie: Agnieszki Grosińskiej po rozpoznaniu w dniu 21 września 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z.S. na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych p o s t a n a w i a przyznać skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. AG
Z.S. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 sierpnia 2009 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi w wysokości 200 złotych.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem H. Skarżąca posiada dom o powierzchni 100 m kw. oraz nieruchomości rolne o powierzchni 2,44 ha i 2,07 ha w dzierżawie. Źródłem utrzymania dla rodziny jest emerytura skarżącej w wysokości 1285 złotych. Odnośnie dochodów męża skarżąca oświadczyła, iż ARiMR wstrzymała wypłatę renty strukturalnej, która to sprawa jest przedmiotem postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Na majątek rodziny składa się również samochód osobowy marki Volvo, rok produkcji 1986. Stałe koszty utrzymania domu to koszt rzędu 360 złotych (media, podatek). Skarżąca oświadczyła, iż oboje z mężem są osobami w podeszłym wieku, schorowanymi, po dokonaniu opłat i wykupieniu leków na utrzymanie pozostaje niewielka kwota.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest przyznanie skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając na uwadze przedstawione przez skarżącą okoliczności związane z sytuacją rodzinną i majątkową, należy uznać, iż wniosek strony zasługuje na uwzględnienie. Na uwagę zasługuje bowiem przede wszystkim fakt, iż jedyne źródło utrzymania stanowi obecnie emerytura wnioskodawczyni, a zatem średni dochód na członka rodziny kształtuje się na poziomie 642 złotych. Ponadto skarżąca oraz jej mąż są osobami starszymi i schorowanymi, co sprawia, iż dochody deklarowane przez skarżącą mogą być niewystarczające dla pokrycia potrzeb życia codziennego, niezbędnych wydatków na zapewnienie opieki medycznej i wykup lekarstw oraz na opłacenie kosztów sądowych.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
A.G.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło