II SA/Łd 65/16
WyrokWSA w Łodzi2016-06-03
Skład orzekający: Anna Stępień, Jolanta Rosińska, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalno-usługowego została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych i materialnych, w szczególności dotyczących analizy nasłonecznienia, zacienienia i przesłaniania sąsiednich nieruchomości oraz zapewnienia miejsc postojowych?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została uchylona z powodu naruszenia fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. Organy obu instancji nie dokonały rzetelnej i merytorycznej oceny analizy nasłonecznienia przedłożonej przez inwestora, ograniczając się do lakonicznych stwierdzeń. Ponadto, organ odwoławczy nie dopytał skarżącego o zamiar przedłożenia własnej analizy, co mogło wpłynąć na wynik sprawy. Uchybienia te mogły mieć kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. G. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym dotyczących analizy nasłonecznienia, zacienienia, przesłaniania oraz zapewnienia miejsc postojowych. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając projekt za zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami technicznymi. WSA w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję z powodu naruszeń proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant St. sekretarz sądowy Magdalena Rząsa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016 r. przy udziale - sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego J. G. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], znak [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania J. G.- reprezentowanego przez radcę prawnego A. K.- S., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...], znak: [...].
Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta S. zatwierdził projekt budowlany i udzielił I. A. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego, zjazdu na działkach nr ewid. 149 i 61 obręb ewidencyjny [...], przy ul. A w S.
Od powyższej decyzji odwołał się J. G., zarzucając organowi I instancji naruszenie: art. 10 § 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 K.p.a., § 13 ust. 1 i 2, § 57 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał regulację art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) – dalej w skrócie ustawa i wywiódł, że projektowany budynek mieszkalno-usługowy usytuowany jest na działce nr ewid. 149, w granicy z działką nr ewid. 148, na długości ok. 41 m, o wysokości od ok. 9 m do ok. 13 m. Projektowany budynek w części przylega do budynków istniejących na działce sąsiedniej nr ewid. 148.
Organ wskazał, że na terenie, gdzie projektowane jest przedmiotowe zamierzenie obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą nr LIV/150/02 Rady Miasta S. z dnia [...] września 2002 r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta S. (obszar ograniczony ulicami B, C i D oraz linią kolejową PKP) (Dz. Urzęd. Województwa [...] z 2002 r., nr 296, poz. 3522). Działka objęta wnioskiem inwestora położona jest na terenie jednostki planistycznej oznaczonej symbolem 9.66.M,U, tj. tereny o funkcji mieszkaniowej i użyteczności publicznej. Zgodnie z zapisami § 13 uchwały, w obszarze urbanistycznym nr 9 -"Centrum" wyznacza się tereny o różnych funkcjach lub różnych warunkach zagospodarowania m.in. 9.66.M,U (teren przy ul. A i E). Przeznaczenie terenu: - funkcja mieszkaniowa, funkcja użyteczności publicznej. Zasady i warunki zagospodarowania: - teren położony w granicach strefy "A - ochrony konserwatorskiej", zagospodarowanie terenu podlega ustaleniom § 9 niniejszej uchwały oraz przepisom szczególnym,
- wskaźnik zabudowy obiektami kubaturowymi działek - do 0,6,
- udział terenów zieleni - minimum 20% powierzchni działki,
- wysokość budynków w pierzei: ulicy A - 2 do 3 kondygnacji, przy czym trzecia kondygnacja wyłącznie w poddaszu, wysokość budynków mieszkalnych i mieszkaniowo-usługowych we wnętrzu działek, do 2 kondygnacji przy czym druga kondygnacja wyłącznie w poddaszu, wysokość pozostałych budynków we wnętrzu działek - 1 kondygnacja, bez poddaszy użytkowych, z zachowaniem wyniesienia kalenicy dachu max. do 4,0 m ponad teren rodzimy,
- wzdłuż pierzei ulicy A obowiązuje:
- zabudowa pierzejowa dla działek: 147, 148, 149, 150,
- głębokość zabudowy pierzejowej i pierzejowej nieciągłej od 10,0 do 14,0 m, licząc od linii rozgraniczającej ulicy,
- realizacja zabudowy wzdłuż linii obowiązkowego usytuowania budynków bezpośrednio przy granicy wg oznaczeń na rysunku planu,
- budynki na działkach nr 147, 148, 149 - wskazane do ochrony konserwatorskiej, podlegają ustaleniom określonym w § 9 niniejszej uchwały,
- podziały elewacji, proporcje ścian i okien dostosowane do charakteru elewacji frontowej budynku na działce nr 147 przy ul. A, przy zachowaniu warunku, że suma szerokości otworów okiennych na piętrze nie może przekraczać 50 % długości elewacji,
- zakaz lokalizacji w pierzejach: kiosków i pawilonów,
- zakaz wykonywania ogrodzeń o wysokości przekraczającej 1,2 m.
Po analizie akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że projektowany budynek mieszkalno-usługowego jest zgodny z ustaleniami wspomnianego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przedmiotowy budynek na długości (od linii rozgraniczającej ulicy) 13,77m jest w zabudowie pierzejowej. Ponadto projektowany budynek w pierzei posiada trzy kondygnacje, w tym trzecia kondygnacja usytuowana jest w poddaszu. Natomiast część obiektu usytuowanego wewnątrz działki ma wysokość dwóch kondygnacji, w tym druga kondygnacja w poddaszu. Zgodnie z § 3 pkt 16 i pkt 18 miejscowego planu ustala się obowiązek wyposażenia w miejsca postojowe terenów, z ustalonymi funkcjami o symbolach: "U", "UA","UI", "UK", "UH", "OS", "UON", "UZ", "UF", "US", "UŁ", "PU", w ilości - minimum jedno ogólnodostępne stanowisko na każde 100 m2 powierzchni użytkowej budynków, oraz obowiązek wyposażenia w miejsca postojowe dla projektowanych budynków mieszkalnych wielorodzinnych i jednorodzinnych w ilości - minimum 1 stanowisko na 1 mieszkanie, maksimum - 2 stanowiska na 1 mieszkanie, z uwzględnieniem miejsc postojowych w garażach. Zdaniem Wojewody należy zwrócić uwagę, iż pkt 20 powyższego paragrafu wskazuje: "ustalenia pkt 16 - 19 niniejszego paragrafu, nie dotyczą obiektów handlowych nie posiadających użytkowej powierzchni sprzedaży oraz obiektów budowlanych w granicach strefy "A" - ścisłej ochrony konserwatorskiej". Wobec faktu, iż projektowany budynek mieszkalno-usługowy bez wątpienia jest obiektem budowlanym, usytuowanym na działce położonej w strefie "A" - ścisłej ochrony konserwatorskiej, należy stwierdzić, że powyższe wymogi dotyczące miejsc postojowych nie dotyczą przedmiotowej inwestycji. Odwołując się do brzmienia § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (j.t. Dz.U. z 2015 r., poz. 1422) – w skrócie "rozporządzenie", Wojewoda [...] wyjaśnił, że wezwał inwestora do wypowiedzenia się w sprawie wymogu określonego w § 18 ust. 1. W odpowiedzi inwestor wskazał: "Parkowanie samochodów w tej części miasta odbywa się wzdłuż ulic oraz na ogólnodostępnych parkingach zorganizowanych w centrum. Tak więc samochody przyszłych użytkowników mojej inwestycji będą parkowały w przestrzeni pasa drogowego ul. A, wzdłuż ulicy, po jej obu stronach." Wobec powyższego Wojewoda stwierdził, że wymóg określony w § 18 ust. 1 rozporządzenia został spełniony.
Następnie Wojewoda odnosząc się do brzmienia § 12 rozporządzenia wskazał, że zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, na działce nr ewid. 149 obowiązuje nakaz zabudowy pierzejowej (od granicy do granicy) od 10,0 do 14,0 m w głąb działki licząc od linii rozgraniczającej ulicy. Wobec tego usytuowanie projektowanego budynku mieszkalno-usługowego w granicy z działką nr ewid. 148 jest zgodne z wymogami § 12 rozporządzenia.
Organ odwoławczy wskazał również, że w toku przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania, inwestor przedłożył "Analizę przesłaniania budynku sąsiedniego dla projektowanego budynku mieszkalno-usługowego w S. przy ul. A", która została uzupełniona w toku prowadzonego postępowania odwoławczego. Biorąc pod uwagę powyższą analizę oraz fakt, że projektowany budynek mieszkalno-usługowego usytuowany jest w zabudowie śródmiejskiej, Wojewoda stwierdził, że przedmiotowe zamierzenie nie narusza przepisów dotyczących "przesłaniania i zacieniania" określonych w § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że planowana inwestycja nie ma wpływu na zagospodarowanie działki nr ewid. 148, gdyż ta działka jest już w pełni zagospodarowana.
Według Wojewody zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta S. projekt budowlany nie narusza przepisów ustawy Prawo budowlane, obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ani też rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Wymogi wniosku o pozwolenie na budowę, wymagane dokumenty i tryb postępowania w sprawie pozwolenia na budowę określają przepisy art. 32-35 ustawy. Z akt administracyjnych wynika, iż inwestor spełnił wymagania przewidziane przytoczonymi przepisami. Dołączony do wniosku projekt budowlany jest kompletny i odpowiada wymogom określonym w art. 34 ust. 3 ustawy. Projekt został wykonany przez uprawnionych projektantów, którzy złożyli oświadczenia o wykonaniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi i zasadami wiedzy technicznej. Zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, działka objęta wnioskiem o pozwolenie na budowę położona jest w granicach strefy A - ścisłej ochrony konserwatorskiej. Powołując treść art. 39 ust. 1 ustawy, Wojewoda stwierdził, że w aktach tej sprawy znajduje się decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...], znak: [...], zezwalająca na prowadzenie robót budowlanych na terenie historycznego układu urbanistycznego.
Odnosząc się do treści odwołania Wojewoda stwierdził, iż faktem jest, że w toku przeprowadzonego przez Prezydenta S. postępowania inwestor przedłożył stosowne dokumenty, z którymi strona skarżąca przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie miała możliwości zapoznania się. Aby konwalidować powyższe uchybienie, organ odwoławczy, po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w dniu 30 października 2015 r. na podstawie art. 10 K.p.a. poinformował strony o możliwości zapoznania się w terminie 7 dni z całością dokumentacji zgromadzonej w sprawie. Z powyższego prawa strona skarżąca nie skorzystała. Odwołujący stwierdził, iż "(...) na skutek wskazanych powyżej zaniedbań nie miał możliwości złożenia własnej analizy wpływu planowanej inwestycji na nasłonecznienie jego działki oraz znajdujących się tam lokali usługowo - mieszkalnych". Jak wynika z akt sprawy J. G. został poinformowany przez organ I instancji o przekazaniu do organu wojewódzkiego akt sprawy w związku z wniesionym odwołaniem od decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto, jak już wyżej wskazano, w toku prowadzonego postępowania odwoławczego poinformowano strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Pomimo posiadania takiej możliwości, w toku postępowania odwoławczego, strona nie przedłożyła żadnych dokumentów. Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. Dodał także, że dokonał konwalidacji uchybień, które miały miejsce w toku postępowania pierwszoinstancyjnego. Ustalony stan faktyczny i prawny sprawy uzasadniały - zdaniem Wojewody – utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. G. reprezentowany przez radcę prawnego A. K.-S. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz dopuszczenie w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu z "Analizy nasłonecznienia, zacienienia, przesłaniania oraz wpływu planowanej inwestycji na działce nr ewid. 149 na istniejący budynek sąsiedni na działce nr ewid. 148" na okoliczność wpływu planowanej inwestycji na działce nr 149 na nieruchomość sąsiednią i posadowiony na niej budynek z lokalami mieszkalno-usługowymi. Przeprowadzenie dowodu ze wskazanego dokumentu nie wpłynie na nadmierne przedłużenie postępowania sądowego, a przyczyni się do wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie. Autor skargi podniósł zarzuty naruszenia:
1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 7, 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a., w tym brak wyjaśnienia:
- jaki jest obecnie czas insolacji na działce nr 148 oraz w jakim stopniu czas insolacji zostanie skrócony na skutek realizacji inwestycji na działce nr 149;
- czy na skutek budowy budynku na działce nr 149 dojdzie do ponadnormatywnego zacienienia lokali na działce nr 148;
- czy na skutek budowy budynku na działce nr 149 zostanie spełniony warunek przesłaniania, o którym stanowią przepisy rozporządzenia;
- czy planowana inwestycja zapewnia odpowiednią ilość miejsc postojowych dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo oraz dla osób niepełnosprawnych;
b) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji wydanej z naruszeniem przepisów prawa;
c) art. 8 i 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a przede wszystkim niewyjaśnienie, dlaczego w ocenie organu II instancji planowana inwestycja spełnia kryteria dotyczące nasłonecznienia, przesłaniania i zacienienia określone w rozporządzeniu i nie przedstawienie w tym zakresie poczynionych przez organ II instancji ustaleń;
2) przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy:
a) § 57 - 60 rozporządzenia, poprzez nieustalenie czasu nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działce nr 148 zgodnie z przepisami prawa i czy realizacja inwestycji na działce nr 148 wpłynie na skrócenie czasu insolacji na działce nr 148, a także brak ustalenia jaki wpływ będzie miała inwestycja na działce nr 149 na zacienienie i przesłonienie działki nr 148 oraz znajdujących się tam budynków;
b) § 13 ust. 4 w zw. z § 13 ust. 1 rozporządzenia, polegające na nieuprawnionym przyjęciu, iż działki nr 148 i 149 należą do obszaru zabudowy śródmiejskiej, co umożliwia zmniejszenie o połowę odległości wymienionych w powołanym powyżej przepisie § 13 pkt 1 w/w rozporządzenia;
c) § 18 ust. 1 rozporządzenia, poprzez niezapewnienie wystarczającej ilości miejsc postojowych dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo oraz dla osób niepełnosprawnych.
Według autora skargi, w toku postępowania administracyjnego organ II instancji nie podjął czynności mających na celu wyznaczenie osi okna przesłanianego i kąta przesłaniania, nie poczynił także własnych ustaleń w zakresie czasu nasłonecznienia i zacienienia działki nr 148 przez planowaną inwestycję na działce sąsiedniej nr 149. W zakresie powyższych okoliczności organ II instancji oparł się wyłącznie na analizach przedstawionych przez inwestora, nie czyniąc własnych ustaleń i nie sprawdzając merytorycznie prawidłowości załączonych analiz. Brak własnych ustaleń organu II instancji, co do czasu nasłonecznienia oraz zacienienia działki nr 148 powoduje, iż niedopuszczalne jest uznanie, że planowana inwestycja na działce nr 149 spełnia kryteria określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skarżący stwierdził nadto, że załączone przez inwestora analizy są nieprawidłowe, przede wszystkim z powodu błędnego wyznaczenia osi okna przesłanianego i kąta przesłaniania, a także błędnego ustalenia czasu nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, o których stanowi rozporządzenie. Zaskarżona decyzja w powyższym zakresie nie zawiera żadnych ustaleń merytorycznych, do których można by się odnieść i ewentualnie kwestionować.
Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 10 marca 2016 r. sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 24 maja 2016 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę i złożył oświadczenie sporządzone przez osobę wynajmującą lokal usługowy przy ul. A 25, która oświadczyła, iż w tych budynkach na parterze prowadzona jest działalność usługowa, a na górze lokal mieszkalny. Złożył ponadto pismo z dnia 28 maja 2008 r. i oświadczył, że nie jest w stanie wskazać, które okna są od pomieszczeń mieszkalnych w tym jednopokojowych, gdyż nie posiada takiej wiedzy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty są zasadne.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Poddana kontroli tutejszego sądu decyzja Wojewody [...] z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta S z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą I. A. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego, zjazdu na działkach nr ewid. 149 i 61 obręb ewidencyjny 9, przy ul. A w S. została podjęta z uchybieniami proceduralnymi, które mogły mieć kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co obligowało sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że obowiązkiem każdego organu administracyjnego zgodnie z wymogami art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. jest zgromadzenie kompletnego materiału dowodowego, ustalenie na jego podstawie prawidłowego stanu faktycznego sprawy i zastosowanie doń właściwej normy prawa materialnego. W motywach decyzji organ winien zgodnie z regułami art. 107 § 3 K.p.a. przedstawić ustalony stan faktyczny i prawny sprawy, przeanalizować i ocenić dowody, którymi dysponuje, wskazać które z nich posiadają wartość dowodową, a którym odmawia wiarygodności i mocy dowodowej. Funkcją uzasadnienia jest niewątpliwie przekonanie strony bądź stron o sprzecznych interesach, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygniecie, to, że przyczyną tego są istotne powody. Prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji wydawanej przez organ odwoławczy winno nadto zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu.
Ocena zaskarżonej decyzji w świetle akt administracyjnych sprawy niniejszej uzasadnia konkluzję o naruszeniu przywołanych wyżej fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji przez organ I instancji, inwestor w związku z poprzednią decyzją kasacyjną Wojewody [...] załączył do akt sprawy analizę przesłaniania, składającą się z części tekstowej i graficznej, sporządzoną przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. Przedłożenie takiego dokumentu nakładało na organ I instancji, a w ślad za nim na organ odwoławczy obowiązek zbadania i zweryfikowania poprawności tej analizy w świetle obowiązujących przepisów prawa, w tym § 13 oraz § 57-60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, czemu organy obu instancji winny dać wyraz w motywach podjętych w sprawie rozstrzygnięć.
Niewątpliwie niezbędnym warunkiem prawidłowego ustalenia odległości budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów, umożliwiającej naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, jest precyzyjne, jednoznaczne wyznaczenie w płaszczyźnie poziomej kąta 60°, z usytuowaniem jego wierzchołka w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, a następnie zbadanie, czy między ramionami tak wyznaczonego kąta, w odległości mniejszej niż: wysokość przesłaniania, nie znajduje się obiekt przesłaniający o wysokości do 35 m – dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m oraz czy zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60. Konieczne jest przy tym ustalenie w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, które okna budynku przesłanianego należą do pomieszczeń mieszkalnych jednopokojowych, wielopokojowych, a które dotyczą pomieszczeń o charakterze usługowym. Sporządzenie analizy nasłonecznienia przez osobę mającą odpowiednie przygotowanie zawodowe w tym zakresie nie zwalnia organów administracyjnych od wszechstronnej i obiektywnej oceny takiego dowodu zgodnie z zasadami określonymi w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Kwestia ta w realiach rozpoznawanej sprawy nabiera – w przekonaniu sądu - zasadniczego znaczenia w świetle podnoszonych już na wcześniejszym etapie postępowania administracyjnego zarzutów skarżącego dotyczących zacieniania lokali w jego budynku, powielonych także w odwołaniu od decyzji organu I instancji wraz z wyartykułowanym zarzutem naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., co - jak twierdził zasadnie skarżący - uniemożliwiło mu przedłożenie własnej analizy nasłonecznienia.
Dodać w tym miejscu trzeba, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] starał się konwalidować uchybienia organu I instancji w zakresie zastosowania art. 10 § 1 K.p.a., informując strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, choć wobec zarzutów odwołania ewidentnie zaniechał dopytania skarżącego, czy zamierza przedłożyć własną analizę nasłonecznienia, a jeśli tak, to kiedy. W rezultacie dopiero do skargi została załączona analiza zacienienia, nasłonecznienia, przesłaniania opracowana w dniu 26 października 2015 r.
Tymczasem w motywach podjętych w tej sprawie rozstrzygnięć organy obu instancji ograniczyły się do lakonicznego i ogólnikowego stwierdzenia, że inwestor przedłożył analizę. Organ I instancji wywiódł mianowicie, że w projekcie budowalnym na str. 4 jest informacja projektanta o zachowaniu warunku wynikającego z przepisu § 13 i § 60 rozporządzenia oraz, że inwestor w dniu 3 września 2015 r. złożył analizę przesłaniania budynku sąsiedniego, z której wynika, że projektowany budynek nie będzie ograniczał dostępu promieni słonecznych oraz uniemożliwiał naturalnego oświetlenia pomieszczeń w budynku na sąsiedniej działce. Z kolei, organ II instancji podniósł, że biorąc pod uwagę treść tej analizy oraz fakt, że projektowany budynek mieszkano-usługowy usytuowany jest w zabudowie śródmiejskiej, przedmiotowe zamierzenie nie narusza przepisów dotyczących "przesłaniania i zacieniania" określonych w § 13, § 57 i 60 rozporządzenia. Taka ocena analizy nasłonecznienia, a w zasadzie jej brak jest niedopuszczalna w toku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Uwzględniając zatem fakt, że organ odwoławczy, który mógł przecież naprawić w tym zakresie błąd organu I instancji, uchylił się od rzetelnej i rzeczowej merytorycznej oceny analizy nasłonecznienia złożonej przez inwestora oraz posiadając informację o zamiarze złożenia własnej analizy nie dopytał skarżącego, czy i kiedy zamierza ją przedłożyć, zasadnym jest uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. Stwierdzone uchybienia mogły niewątpliwie rzutować na wynik sprawy i obligowały sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do treści skargi wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że przepisy obowiązującego prawa nie normują kwestii nasłonecznienia czy też przesłaniania działki, lecz regulują zagadnienie oświetlenia i nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i tylko te zagadnienia powinny być przedmiotem rozważań organu administracyjnego. Zatem zarzuty skarżącego związane z zacienieniem jego działki nie mają istotnego znaczenia dla oceny spełnienia przesłanek warunkujących wydanie pozwolenia na budowę.
Zupełnie niezasadny jest także zarzut skargi dotyczący naruszenia § 18 rozporządzenia. Zdaniem sądu kwestia ta została dostatecznie wyjaśniona w treści zaskarżonej decyzji w związku z regulacją § 3 pkt 20 uchwały nr LIV/150/02 Rady Miasta S w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta S. (obszar ograniczony ulicami B, C i D oraz linią kolejową PKP) (Dz. Urzęd. Wojew. [...] z 2002 r. nr 296, poz. 3522 ze zm.), stanowiącego, że ustalenia pkt. 16) - 19) niniejszego paragrafu – regulujące obowiązek wyposażenia terenu w miejsca postojowe - nie dotyczą obiektów handlowych nie posiadających użytkowej powierzchni sprzedaży oraz obiektów budowlanych w granicach strefy "A" - ścisłej ochrony konserwatorskiej.
Na marginesie poczynionych wyżej rozważań dodać w tym miejscu trzeba, że nie budzą wątpliwości sądu ustalenia organów obu instancji dotyczące przeznaczenia terenu inwestycji w świetle regulacji wspomnianego wyżej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem chybiony jest także zarzut dotyczący naruszenia § 13 ust. 4 w zw. z § 13 ust. 1 rozporządzenia, polegający na nieuprawnionym przyjęciu, że działki nr 148 i 149 należą do obszaru zabudowy śródmiejskiej, co umożliwia zmniejszenie o połowę odległości wymienionych w § 13 ust. 1 rozporządzenia. Przez zabudowę śródmiejską w rozumieniu § 3 pkt 1 rozporządzenia należy rozumieć zgrupowanie intensywnej zabudowy na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, który to obszar stanowi faktyczne lub przewidywane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego centrum miasta lub dzielnicy miasta. W tej sprawie teren inwestycji, w tym także działka skarżącego zgodnie z § 13 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego znajdują się bez wątpienia w obszarze urbanistycznym nr 9 "Centrum", zatem stanowią zabudowę śródmiejską.
Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy zobligowany będzie ocenić przedłożoną przez inwestora analizę nasłonecznienia w świetle obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa (rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) i w sposób jednoznaczny stwierdzić, czy pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi w budynku stanowiącym własność skarżącego będą miały zapewnione naturalne oświetlenie oraz wymagany czas nasłonecznienia, czemu powinien dać wyraz w motywach podjętego rozstrzygnięcia. Przedmiotem jego wnikliwej uwagi winna być również analiza sporządzona na zlecenie skarżącego załączona do skargi, o ile zostanie przedłożona organowi w toku postępowania wyjaśniającego. Nadto organ powinien czuwać nad przestrzeganiem fundamentalnych zasad procedury administracyjnej, w tym nad koniecznością zapewnienia stronom możliwości zapoznania się i wypowiedzenia w zakresie zebranego materiału dowodowego. Dopiero na tej podstawie Wojewoda oceni, czy spełnione są przesłanki do wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowalny i udzielającej pozwolenia na budowę dla projektowanej inwestycji.
Mając powyższe na względzie sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 490) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804). Na zasądzoną kwotę 757 zł składają się: 500 zł – wpis sądowy od skargi, 240 zł - koszty zastępstwa procesowego oraz 17 zł - opłata skarbowa od pełnomocnictwa.
ms
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło