II SA/Łd 650/15

Dnia 4 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2015 roku sprawy ze skargi B. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych oraz świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 1. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M. S. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] kwotę 660 (sześćset sześćdziesiąt) złotych, powiększoną o podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. LS II SA/Łd 650/15 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania B. A. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] nr [...]. Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy D. odmówił umorzenia zadłużenia z tytułu świadczeń wypłaconych na rzecz osób uprawnionych - D. i W. A. w postaci zaliczek alimentacyjnych w łącznej kwocie 14.490,00 zł oraz świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w łącznej kwocie 22.800,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami od tej kwoty wskazując, że pobyt dłużnika w zakładzie karnym nie może być uznany za przesłankę uzasadniającą umorzenie należności. Ponadto, wnioskodawca nie dokonał spłaty, nawet częściowej, swojego zadłużenia, nie interesuje się sytuacją bytową swojej rodziny i nie utrzymuje kontaktu z dziećmi. W odwołaniu od tej decyzji B. A. podkreślił, iż w związku z pobytem w zakładzie karnym nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia, a tym samym spłaty swojego zadłużenia. Przytoczył również tezy orzecznictwa sądów w zakresie oceny przesłanek umorzenia zobowiązania, które w jego ocenie powinny być uwzględnione. Zdaniem odwołującego, w obecnej sytuacji życiowej znalazł się w wyniku okoliczności losowych, na które nie miał wpływu. Podkreślił, że czyni bezskuteczne starania o uzyskanie zgody na pracę na terenie Polski. Czuje się dyskryminowany przez organy administracji. "Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., art. 12 ust.1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz.732 ze zm.) oraz na podstawie art. 27 ust.1, art. 30 ust.1 i 2 i art. 41 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 1228 m.), dalej powoływanej jako ustawa." Uzasadniając decyzję Kolegium przywołało brzmienie art. 41 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.) i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. nr 86, poz. 732 ze zm.) i wyjaśniło, że kwota zaliczek alimentacyjnych wypłaconych na rzecz osób uprawnionych - D. i W. A. - ustalona w odrębnym postępowaniu - wynosi 14.490,00 zł. Wskazując następnie na regulację art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ wskazał, że w tej sprawie egzekucja należności alimentacyjnych, prowadzona wobec B. A. jest od lat całkowicie bezskuteczna, a zatem brak jest podstaw do choćby częściowego umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Warunki umorzenia zadłużenia z tytułu zwrotu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych określone zostały przez ustawodawcę w sposób jednoznaczny i wiążący. Stosownie do powyższych przepisów, bezwzględnym warunkiem umorzenia zadłużenia jest skuteczność egzekucji należności świadczeń alimentacyjnych. Powoływane przez odwołującego okoliczności dotyczące jego sytuacji życiowej pozostają zatem w tym przypadku poza zakresem postępowania. W dalszej części uzasadnienia, Kolegium odniosło się do zasadności umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconych na rzecz osób uprawnionych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wysokość świadczeń należnych do zwrotu ustalona została w odrębnym postępowaniu i wynosi 22.800 zł. Przywołując brzmienie art. 27 ust. 1 i art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów Kolegium wyjaśniło, że użyty w powyższych przepisach zwrot "może umorzyć" wskazuje, iż instytucja ta ma charakter uznaniowy. W sprawie niniejszej organ I instancji ustalił, iż dłużnik (37 Iat) jest cudzoziemcem, obywatelem Republiki Armenii, bez prawa pobytu na terenie Polski oraz - obecnie - bez możliwości zatrudnienia. W chwili obecnej dłużnik przebywa w Zakładzie Karnym w S., gdzie odbywa karę pozbawienia wolności. Koniec kary przypada na 2031r. Ze zgromadzonych dokumentów wynika zarazem, iż dłużnik jest osobą pełnosprawną i zdolną do pracy, jednakże żadna z instytucji nie jest zainteresowana jego zatrudnieniem. Analizując powyższe okoliczności Kolegium stwierdziło, że sytuacja życiowa B. A. jest trudna, jednak wnioskodawca w tej sytuacji znalazł się z własnej winy, a zatem trudno uznać ją za szczególnie uzasadnioną. Sam pobyt w zakładzie karnym nie może zostać uznany za dostateczną przesłankę do stosowania ulg w spłacie zobowiązania, w tym przede wszystkim do umorzenia należności z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Umorzenie powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być jednak efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek świadczeń alimentacyjnych. Okolicznością taką nie jest odbywanie kary pozbawienia wolności, gdyż stanowi ona efekt zabronionych działań zobowiązanego. Za wyjątkową nie może być bowiem uznana sytuacja będąca efektem działań podmiotu zobowiązanego do alimentacji. W rozpoznawanej sprawie, Kolegium nie znalazło podstaw do zastosowania wobec dłużnika powyższej ulgi. W obecnej sytuacji, B. A. znalazł się w wyniku własnych działań i decyzji. Obecne stosowanie ulg w spłacie zobowiązania prowadziłoby w istocie do nagradzania tychże decyzji, w postaci uchylenia obowiązku spłaty zobowiązań. Sytuacja taka w oczywisty sposób kłóciłaby się z zasadami sprawiedliwości i praworządności. Kolegium podkreśliło, że zadłużenie w niniejszej sprawie powstało wobec niewywiązywania się B. A. z obowiązku alimentacyjnego wobec córek. Obecne żądanie oddania tej kwoty jako wypłaconej w czasowym zastępstwie dłużnika, nie powinno być zatem postrzegane jako dodatkowa uciążliwość czy kara, ale jako prosty zwrot świadczeń, które zostały niejako wyłożone w imieniu dłużnika na poczet jego zobowiązań alimentacyjnych. Stosowanie ulg w spłacie powyższych zobowiązań byłoby sprzeczne z interesem społecznym, prowadziłoby bowiem do obciążenia osobistymi obowiązkami dłużnika, całego społeczeństwa Wojewódzki Sad Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 5 marca 2014 roku w sprawie II SA/Łd 1159/13 oddalił skargę, w pełni podzielając stanowisko organów, iż odbywanie kary wolności nie stanowi przesłanki uzasadniającej umorzenie zaległości alimentacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej B. A. uchylił powyższy wyrok. NSA stwierdził, że w niniejszej sprawie autor skargi kasacyjnej zaskarżył wprawdzie wyrok w całości, to jednak istota podniesionego w niej zarzutu koncentruje się na zakwestionowaniu stanowiska sądu pierwszej instancji, który podzielił stwierdzenie organu, że w sprawie brak jest podstaw do umorzenia B. A. należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Oznacza to, iż skarżący aprobuje stwierdzenie organu, że w świetle art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, z uwagi na bezskuteczność prowadzonej wobec niego egzekucji, brak jest podstaw do umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. NSA uznał, że ocena sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego jako przesłanki odmowy umorzenia należności wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego sprowadzała się wyłącznie do domniemań co do możliwości zarobkowych skarżącego, który odbywa karę 25 lat pozbawienia wolności w zakładzie karnym. Zarzut ten NSA odniósł zarówno do rozstrzygnięć organów, jak i wyroku sądu. Organy i sąd przy rozważaniu przesłanki z art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów pominęły fakt, że sytuacja materialna i życiowa skarżącego nosi cechy trwałości (koniec kary przypada na dzień 30 czerwca 2031r.). Zdaniem Sądu drugiej instancji analiza sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego nie została przeprowadzona zgodnie z regułami postępowania administracyjnego. Jedynym argumentem uzasadniającym odmową umorzenia skarżącemu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest hipotetyczne stwierdzenie, że może za kilka lat uzyska on zezwolenie na pracę i podejmie zatrudnienie lub też może podejmie pracę po odbyciu kary i wówczas będzie mógł skutecznie spłacać powstałe zadłużenie. Zauważyć należy, iż ustawodawca w art. 30 ust. 2 cyt. ustawy nie wskazał, jaki okres ma obejmować ocena sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika alimentacyjnego. Oznacza to, że ustalenie, czy istnieją przesłanki umorzenia w całości lub w części należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami powinno być dokonywane na podstawie danych odzwierciedlających aktualną sytuację dochodową i rodzinną dłużnika, tj. stan istniejący bezpośrednio przed wydaniem decyzji w przedmiocie umorzenia należności. Na gruncie powołanego przepisu nie jest dopuszczalne dokonywanie oceny we wskazanym wyżej zakresie w oparciu o sytuację dłużnika, czy jego zachowania, jakie miały miejsce w przeszłości, jak również w oparciu o potencjalną możliwość zatrudnienia po opuszczeniu zakładu karnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 371/11). W rozpoznawanej sprawie wskazane okoliczności nie stanowią o sytuacji dochodowej skarżącego, o której mowa w art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Przewidywania zarówno co do możliwości uzyskania przez skarżącego pozwolenia na pracę oraz co do możliwości zarobkowania po opuszczeniu zakładu karnego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy orzekania w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami. Pozostają one w sferze przyszłych, ewentualnych zdarzeń, które mogą nie wystąpić. Wojewódzki Sąd Administracyjny po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 zez zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne dokonują oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także oceny prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie należy przytoczyć treść art. 190 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lipca 2015 roku w spawie I OSK 1375/14. Należy przy tym powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym, iż wskazania co do dalszego postępowania dotyczą rozstrzygnięcia o żądaniu umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę w uzasadnieniu wyroku w niniejszej sprawie, że kompetencja organu administracji publicznej do rozstrzygania w przedmiocie umorzenia należności obciążających dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego została oparta na tzw. uznaniu administracyjnym. Oznacza ono przyznanie organowi administracji publicznej przepisem prawa materialnego (w niniejszej sprawie art. 30 ust. 2 cyt. ustawy) pewnego luzu decyzyjnego, polegającego na możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Działanie organu korzystającego z możliwości podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego musi mieścić się w granicach zakreślonych wynikającym z art. 7 k.p.a. dążeniem do wyjaśnienia prawdy obiektywnej i obowiązkiem załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony. Przyznany organowi luz decyzyjny może być również częściowo determinowany już w samej treści przepisu upoważniającego organ do działania na zasadzie uznania administracyjnego. Ocena, czy przy załatwieniu sprawy administracyjnej doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, wymaga ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu społecznego a słusznym interesem strony. Nie wynika to z prostego odczytania treści art. 7 k.p.a. Zarówno pojęcia interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony, nie zostały ustawowo zdefiniowane, co powoduje, że treść nadaje im organ orzekający. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres i sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola sądowa w takich przypadkach obejmuje proces wydania decyzji (spełnienie przez organ wymogów proceduralnych), ustalanie stanu faktycznego jako elementu tego procesu, czy wszechstronność oceny faktów. Dotyczy ona jedynie tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z kryteriami prawnymi, nie obejmuje zaś tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (rozumienia celowości administracyjnej czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. Kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do decyzji uznaniowej (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 130/10, LEX nr 595054). Wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada prawdy materialnej nabiera w takich przypadkach szczególnego znaczenia. Zgodnie z tą zasadą organ administracji publicznej prowadzący postępowanie obowiązany jest do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia i załatwienia sprawy, w szczególności zebrania i rozpatrzenia wszystkich okoliczności mogących przyczynić się do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. W szczególności organ obowiązany jest dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r. sygn. akt SA 810/81, ONSA 1981/145). Zgodnie z oceną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie, organ nie przeprowadził analizy sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego z uwzględnieniem reguł postępowania administracyjnego. Analiza sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego nie została przeprowadzona zgodnie z regułami postępowania administracyjnego. Jak zauważył NSA, ustawodawca w art. 30 ust. 2 cyt. ustawy nie wskazał, jaki okres ma obejmować ocena sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika alimentacyjnego. Oznacza to, że ustalenie, czy istnieją przesłanki umorzenia w całości lub w części należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami powinno być dokonywane na podstawie danych odzwierciedlających aktualną sytuację dochodową i rodzinną dłużnika, tj. stan istniejący bezpośrednio przed wydaniem decyzji w przedmiocie umorzenia należności. Na gruncie powołanego przepisu nie jest dopuszczalne dokonywanie oceny we wskazanym wyżej zakresie w oparciu o sytuację dłużnika, czy jego zachowania, jakie miały miejsce w przeszłości, jak również w oparciu o potencjalną możliwość zatrudnienia po opuszczeniu zakładu karnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 371/11). Ponadto organ administracji publicznej zaniechał podjęcia jakichkolwiek czynności w celu ustalenia ewentualnych innych składników majątku skarżącego. Nie rozważono jego sytuacji rodzinnej, pod kątem ewentualnego udzielenia mu przez rodzinę wsparcia materialnego, umożliwiającego wywiązanie się przez niego z obowiązku spłaty należności. Przede wszystkim jednak nie oceniono faktu, że podejmowane przez skarżącego próby uzyskania zezwolenia na pobyt stały okazały się bezskuteczne, nie może być on zatrudniony odpłatnie, gdyż jako cudzoziemcowi zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy do podjęcia pracy wymagana jest zgoda Wojewody na zatrudnienie, której nie posiada. Żadna z instytucji w których możliwe jest zatrudnienie skazanych nie jest zainteresowana powierzeniem mu pracy i nie wystąpi z wnioskiem o wyrażenie zgody na pracę. Ponadto skarżący nie posiada żadnych dokumentów oraz numeru Pesel, które są niezbędne do zgłoszenia do obowiązkowego ubezpieczenia (pismo Dyrektora Zakładu Karnego w S. z dnia 30 kwietnia 2013r. znajdujące się w aktach administracyjnych). NSA zaakceptował pogląd wyrażony przez tutejszy sąd, że umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, jako instytucja o charakterze wyjątkowym, powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego obowiązku alimentacyjnego. Stan taki powinien być efektem czynników obiektywnych, a okolicznością taką nie jest odbywanie kary pozbawienia wolności, które stanowi efekt zabronionych przez prawo działań zobowiązanego. NSA podkreślił przy tym, że wprawdzie okoliczność odbywania kary pozbawienia wolności nie może stanowić podstawy umorzenia w/w należności, to jednak rozpatrzenie wniosku osoby odbywającej karę pozbawienia wolności musi nastąpić przy rozważeniu całokształtu niebudzących wątpliwości okoliczności, obrazujących w świetle art. 30 ust. 2 cyt. ustawy, "sytuację dochodową i rodzinną" dłużnika alimentacyjnego. Wskazane uchybienia dowodzą niewystarczającej analizy zebranego materiału dowodowego, nieuwzględniającej wszystkich istotnych aspektów sprawy. Jak podniósł to NSA, "organ winien uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zindywidualizowanymi przesłankami odnoszącymi się do rozpatrywanej sprawy. Zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w przypadku decyzji uznaniowych wymaga szczególnie starannego wyważenia obu tych interesów i w razie uznania prymatu interesu społecznego wykazania w sposób niebudzący wątpliwości słuszność takiego rozstrzygnięcia. Brak takich działań powodować może zarzut dowolności rozstrzygnięcia sprawy". Jak wynika z powyższych rozważań, organy dopuściły się naruszenia normy art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a., nie poddały bowiem w motywach rozstrzygnięcia wnikliwej analizie aktualnej sytuacji rodzinnej i dochodowej skarżącego. Doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na jego wynik. Skutkuje to koniecznością wyeliminowania z obrotu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni wskazówki zawarte we wcześniejszych rozważaniach. Z uwagi na to, że ponowne rozpoznanie sprawy wymaga przede wszystkim wnikliwej oceny materiału dowodowego i pogłębionych rozważań, ewentualnie uzupełnienia materiału dowodowego w niewielkim stopniu, wystarczającym wydaje się uchylenie jedynie zaskarżonej decyzji. Nie wyklucza to możliwości uznania przez organ II instancji w toku ponownego rozpatrzenia sprawy konieczności przekazania sprawy do rozpatrzenia organowi I instancji, gdy okaże się niezbędnym przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie. O kosztach orzeczono z mocy art. 200 w zw. z art. 250 p.p.s.a., przyznając pełnomocnikowi z urzędu koszty zastępstwa procesowego z uwzględnieniem nakładu pracy związanego z charakterem sporu i reprezentowaniem skarżącego w obydwu instancjach sądowych. LS