II SA/Łd 652/01
WyrokWSA w Łodzi2004-01-23
Skład orzekający: Ewa Markiewicz, Zygmunt Zgierski, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie uprawnień kombatanckich, wydana na podstawie przepisu, który następnie został uznany za niezgodny z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny, powinna zostać uchylona przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana na podstawie przepisu prawa, który następnie został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, narusza prawo materialne i stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W związku z tym, sąd administracyjny ma obowiązek uchylić taką decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję utrzymującą ją w mocy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA.Stan faktyczny
J. Ś. złożyła skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umarzającą postępowanie w sprawie przyznania jej uprawnień kombatanckich z powodu złożenia wniosku po terminie. Skarżąca argumentowała, że nie złożyła wniosku w terminie z powodu wieku, nieznajomości przepisów i złego stanu zdrowia. Organ wniósł o oddalenie skargi. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę, uwzględniając wyrok Trybunału Konstytucyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się zaskarżonego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Ewa Markiewicz (spr.), Sędziowie : del. NSA Zygmunt Zgierski, WSA Jolanta Rosińska, Protokolant asystent sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. Ś. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uprawnień kombatanckich 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się zaskarżonego wyroku.
J. Ś. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzję Kierownika do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia[...] , Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego samego organu orzekającego z dnia[...], Nr [...] w sprawie umorzenia postępowania administracyjnego (w trybie art. 105 § 1 kpa w związku z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego; Dz.U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm.), z uwagi na złożenie przez skarżącą wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich, po terminie, określonym w art. 22 ust. 3 cyt. ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że wnioskodawczyni (wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy), nie przedstawiła dowodów na złożenie wniosku o przyznanie żądanych uprawnień kombatanckich, w ustawowym terminie, to jest do dnia 31 grudnia 1998 roku, co skutkuje umorzenie postępowania administracyjnego w tym przedmiocie.
W skardze, wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca wskazała przyczyny, dla których nie złożyła wniosku o przyznanie jej uprawnień kombatanckich, w ustawowym terminie, powołała się na swój wiek, nieznajomość przepisów powołanej ustawy oraz na zły stan zdrowia.
W odpowiedzi na skargę, organ orzekający wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a),
2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b),
3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Zgodnie z art. 145a § 1 kpa, można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej, stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950).
Zgodnie z art. 22 ust. 3 tej ustawy, wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, mogą być kierowane do organu właściwego w tym zakresie (ust. 1) do dnia 31 grudnia 1998 roku przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 21 grudnia 1999 roku przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski.
Oceną zgodności z prawem tego przepisu zajmował się Trybunał Konstytucyjny. W wyroku z dnia 15 kwietnia 2003 r., sygn.akt SK 4/02 (sentencja ogłoszona w: Dz.U. Nr 72, poz. 658; wyrok z uzasadnieniem: OTK ZU z 2003 r., z.4, poz. 31), Trybunał stwierdził, że art. 22 ust. 3 powołanej ustawy o kombatantach..., jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż naruszył wskazane w tych przepisach, konstytucyjne wartości, wyrażone w zasadach zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadę równości.
Następstwem tego jest utrata mocy obowiązującej powyższego przepisu, a przy badaniu legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uwzględnił treść powyższego wyroku.
W dacie rozpoznawania sprawy przez Sąd, przepis stanowiący podstawę rozstrzygnięcia, już nie obowiązywał. Oznacza to, że organ zastosował nieprawidłową podstawę prawną, gdyż podjął rozstrzygnięcie w oparciu o przepis niezgodny z Konstytucją. Stan ten wypełnia znamiona art. 145 a § 1 kpa, czyli stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Jak wynika z wyżej przytoczonych przepisów, Sąd administracyjny ma obowiązek uchylić zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego. Skoro zatem okoliczność stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego została wydana decyzja, jest podstawą do wznowienia postępowania, to taka regulacja prawna uzasadnia uchylenie przez Sąd administracyjny zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji tego samego organu orzekającego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 135 oraz art. 152 i art. 210 § 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło