II SA/Łd 652/03

Dnia 7 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazania likwidacji studni oddala skargę. II SA/Łd 652/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...], Nr [...] (znak [...]), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. umorzył postępowanie administracyjne prowadzone na wniosek A. S. w sprawie legalności budowy studni kopanej na działce położonej w B. przy ul. A 51, należącej do M. i Z. Z. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania A. S., decyzją z dnia [...], Nr [...] (znak [...]) uchylił w całości decyzję Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Decyzją z dnia [...], Nr [...] (znak [...]), wydaną na podstawie przepisów art. 104 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu wniosku A. S. z dnia 5 lipca 2000 r. o odsunięcie na odległość co najmniej 7,5 m od granicy studni kopanej usytuowanej przy ul. A 51 w B. na działce nr geod. [...], stanowiącej własność M. i Z. Z., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. odmówił wydania nakazu likwidacji studni kopanej. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że A. S., właścicielka działki nr geod. 1314, wystąpiła w dniu 5 lipca 2000 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] z wnioskiem o odsunięcie studni kopanej własności M. i Z. Z. na działce nr geod. [...] na odległość co najmniej 7,5 m od granicy z jej gruntem. W ocenie organu, tak sformułowany wniosek jest wnioskiem o wydanie nakazu likwidacji przedmiotowej studni, gdyż nie jest możliwe przesunięcie studni w inne miejsce. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. podał, że w trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że zawarte w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.) wymogi odległościowe dotyczące studni, wbrew twierdzeniu A. S., nie zostały naruszone, bowiem zgodnie z § 31 ust. 2 dopuszcza się sytuowanie studni wspólnej na granicy dwóch działek lub w odległości mniejszej niż 7,5 m od granicy, pod warunkiem zachowania na obydwu działkach odległości, o których mowa w ust. l pkt 2-5 - wymagane w takim przypadku odległości wynoszą: do osi rowu przydrożnego - 7,5 m; do budynków inwentarskich i związanych z nimi szczelnych silosów, zbiorników do gromadzenia nieczystości, kompostu oraz podobnych szczelnych urządzeń - 15 m; do najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej, jeżeli odprowadzane są do niej ścieki oczyszczone biologicznie w stopniu określonym w przepisach dotyczących ochrony wód - 30 m; do nieutwardzonych wybiegów dla zwierząt hodowlanych, najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji lokalnej bez urządzeń biologicznego oczyszczania ścieków oraz do granicy pola filtracyjnego - 70 m. W ocenie organu I instancji, usytuowanie przedmiotowej studni nie narusza wyżej cytowanych przepisów, więc nie może być podstawą do jej likwidacji. Jak podał organ I instancji, w czasie postępowania nie udało się określić dokładnej daty wykonania studni, jednak dla sprawy wystarczającym ustaleniem jest, iż miało to miejsce przed 1995 r. Na wykonanie studni kopanej nie było potrzebne pozwolenie na budowę lub zgłoszenie - studnia mająca umożliwić właścicielowi gruntu korzystanie z wody na zaspokojenie potrzeb własnych i gospodarczych, podlega przepisom dotyczącym zwykłego korzystania z wody i dla jej wybudowania nie było również wymagane pozwolenie wodno - prawne. W opinii organu I instancji, należało stwierdzić, że studnia została wykonana legalnie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. podał, że A. S. podczas wielokrotnych wizyt w Inspektoracie miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy, jednak z tego nie skorzystała, a zgodnie z oświadczeniem M. i Z. Z. przedmiotowa studnia jest użytkowana i nie zamierzają jej likwidować. W odwołaniu od powyższej decyzji A. S. wniosła o jej uchylenie, rozpatrzenie sprawy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. i nakazanie odsunięcia spornej studni na co najmniej 7.5 m od granicy z nieruchomością skarżącej. W ocenie skarżącej, zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz z pominięciem art. 10 i art. 79 k.p.a. Skarżąca podniosła, że została pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Zdaniem skarżącej, istniejące usytuowanie studni przy granicy z jej działką narusza warunki lokalizacji takiego obiektu i stwarza dla własności skarżącej niedopuszczalne ograniczenia w jej użytkowaniu. A. S. zarzuciła organowi nadzoru budowlanego powodowanie konfliktów między nią a sąsiadami. Wskazała nadto, że sporna studnia została wybudowana w 1979 r. Decyzją z dnia [...], Nr [...] (znak [...]), wydaną na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 k.p.a., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w odpowiedzi na wniosek z dnia 5 lipca 2000 r. skierowany do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...], zawierający prośbę o odsunięcie studni kopanej zlokalizowanej na działce nr [...] będącej własnością M. i Z. Z. na odległość co najmniej 7,5 m od granicy z działką sąsiednią, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wszczął postępowanie i w dniu 26 kwietnia 2002 r. przeprowadził wizję lokalną, w wyniku której stwierdzono, iż przedmiotowa studnia wybudowana w latach 50-tych, usytuowana jest w odległości ok. 1,50 m od ogrodzenia, oraz ok. 9,30 m od narożnika budynku. Organ odwoławczy wskazał, że w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. przeprowadził w dniu 31 stycznia 2003 r. oględziny na nieruchomości przy ul. A 51 w B., które potwierdziły wcześniejsze ustalenia dokonane przez organ I instancji W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie zostało ustalone bezspornie, że studnia powstała przed 1 stycznia 1995 r., a więc przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podkreślił, że zarówno przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz.U. Nr 34, poz. 216) obowiązujące w latach pięćdziesiątych, jak i rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz.U. Nr 8, poz. 48) obowiązujące do 1995 r., nie przewidywały konieczności uzyskania pozwolenia na wykonanie studni kopanej, a zatem nawet gdyby przyjąć, że studnia nie została wykonana w latach pięćdziesiątych, ale jak twierdzi A. S., w 1979 r. to i tak niniejsza inwestycja nie może być traktowana jako samowola budowlana. W ocenie organu odwoławczego, studnia kopana na działce M. i Z. Z. spełnia warunki techniczne dotyczące usytuowania zarówno przewidziane w obecnie obowiązującym rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z dnia 15 czerwca 2002 r.) jak i w dacie prowadzenia postępowania przez organ I instancji - usytuowanie studni jest zgodne ze znajdującym się w aktach sprawy zatwierdzonym planem zagospodarowania działki. Zdaniem organu odwoławczego, w tej sytuacji prowadzenie postępowania jest bezprzedmiotowe, a gdy postępowanie stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe, organ prowadzący ma obowiązek z urzędu lub na wniosek strony umorzyć je, zgodnie z art. 105 k.p.a. W ocenie organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. prawidłowo przyjął, iż nie ma podstaw prawnych do wydawania nakazu rozbiórki spornej studni kopanej, jednakże sentencja decyzji w tej sprawie jest nieprawidłowo sformułowana - postępowanie przed organami nadzoru budowlanego jest zawsze prowadzone z urzędu, a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nie znajdując podstaw do wydania decyzji merytorycznej powinien był wydać decyzję o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego, a nie o odmowie wydania nakazu rozbiórki. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W opinii skarżącej, decyzja organu nadzoru budowlanego rozpatrującego sprawę w II instancji jest błędna, ponieważ istnieje bezsporna sprzeczność pomiędzy rzeczywistym umiejscowieniem studni, a jej lokalizacją na planie dotyczącym działki M. i Z. Z. z 1982 r. Skarżąca ponownie podkreśliła, że studnia została wybudowana w latach 1978-1979, a nie jak wskazał organ odwoławczy w latach pięćdziesiątych, a zatem stanowi samowolę budowlaną. A. S. podkreśliła, że została pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu – uniemożliwiono jej udział w oględzinach przeprowadzanych przez organ odwoławczy. W ocenie skarżącej, fakt, że M. i Z. Z. korzystają z podłączenia do wodociągu powoduje, że nie ma potrzeby, aby istniała sporna studnia. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości merytoryczne i prawne uzasadnienie rozstrzygnięcia zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podkreślił, że wbrew twierdzeniom skarżącej, usytuowanie studni jest zgodne z § 31 ust. 2 obowiązującego w momencie orzekania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z dnia 15 czerwca 2002 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz.1270, dalej w skrócie ustawa o p.s.a.). Zgodnie z przepisami art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy (dalej u.p.s.a.). Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą w/w okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Skarga A. S. nie zasługuje na uwzględnienie, pomimo zasadności zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Naruszenie to polegało na niezapewnieniu A. S. czynnego udziału w postępowaniu przed organami administracji (art. 7, 10, 77 kpa). Zasada zapewnienia stronom udziału w postępowaniu należy do fundamentalnych zasad tegoż postępowania. Tymczasem A.S. nie została powiadomiona o terminie wizji, w każdym razie brak jest dowodu doręczenia jej powiadomienia o tej czynności. Nie została też wymieniona wśród adresatów pisma informującego o wizji. Przed wydaniem decyzji nie umożliwiono jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Jednakże stosownie do uregulowania art. 145 §1 pkt 1c ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszenie przepisów postępowania obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji tylko w przypadku, gdy mogło ono mieć istotny wpływ na wynik postępowania. W niniejszym postępowaniu tak nie było, gdyż decyzje organów I i II instancji są zgodne z przepisami prawa budowlanego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie wskazano, że budowa wolnostojącej studni kopanej, nie podlegała i nie podlega rygorom pozwolenia na budowę. Nie może zatem zostać uznana za samowolę budowlaną. Kwestionowana przez skarżącą data budowy studni, przyjęta przez organ I instancji o tyle nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, że i tak bezspornym jest, że zdarzenie to nastąpiło przed 1995 rokiem. Zarówno pod rządami ustawy - prawo budowlane z 7.07.1974r.oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20.02.1975r., jak i pod rządami wcześniej obowiązującego rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 1928r. budowa studni kopanej nie wymagała uzyskania pozwolenia. Również usytuowanie studni nie narusza wymogów wymienionych w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych budynków i ich usytuowania (Dz.U.nr 75 poz.690). Rozporządzenie to, poza wymienianymi przez skarżącą odległościami 7,5 m od granicy działki przewiduje możliwość innego usytuowania. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie zatem umorzył postępowanie, nie stwierdzając naruszenia prawa. Reasumując, z uwagi na to, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu materialnemu, a stwierdzone w toku postępowania uchybienia proceduralne nie mogły mieć wpływu na wynik postępowania, sąd na podstawie art. 152 ustawy o p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.