II SA/Łd 655/05

Dnia 6 grudnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA: Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Asesor WSA: Arkadiusz Blewązka, Protokolant referendarz sądowy Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 48 ust. 3 w związku z art. 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 zmieniony Dz.U. z 2004 r. Nr 35, poz. 305; Nr 64, poz. 593; Nr 192, poz. 1963) oraz art. 104 k.p.a., Prezydent Miasta Ł. przyznał M. B. zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 144 złotych miesięcznie na okres od 1 stycznia 2005 r. do 9 lipca 2006 r. tj. do daty upływu ważności orzeczenia stwierdzającego niepełnosprawność dziecka strony – K. B. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w dniu 20 stycznia 2005 r. wpłynął wniosek M. B. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 16 ust. 1, 2 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje niepełnosprawnemu dziecku, osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, osobie, która ukończyła 75 lat. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Wnioskodawczyni załączyła dokumenty wymagane w § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 213, poz. 2162). W związku z ustalonym stanem faktycznym organ uznał, że M. B. przysługuje zasiłek pielęgnacyjny w wysokości określonej art. 16 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych tj. 144 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji M. B. podniosła, że decyzja jest niesprawiedliwa, bowiem nie obejmuje okresu od lipca 2003 r. do grudnia 2004 r., czyli okresu, w którym toczyła się przed sądem rejonowym sprawa dotycząca orzeczenia o niepełnosprawności wydanego dla jej syna. Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 16, art. 23 ust. 1 oraz art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm. – ostatnia zmiana z dnia 1 października 2004 r. Dz.U. z 2004 r. Nr 192, poz. 1963 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 24 ust 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Wniosek skarżącej wpłynął w dniu 20 stycznia 2005 r. Odpowiadając na zarzuty odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło, że ustawodawca wyraźnie określił warunki przyznania świadczenia i zasady jego wypłaty, dlatego ani organ I instancji, ani też organ odwoławczy nie mogą działać wbrew przepisom. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. B. podniosła argumenty tożsame z argumentami odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji. Po myśli art. 145 § 1 pkt 1 powołanej ustawy uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 2 ustawy), lub stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 3 ustawy). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Przeprowadzając kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca nie zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, jak również przepisów procedury administracyjnej, które skutkować musiałoby ich uchyleniem. W niniejszej sprawie istotą żądania skarżącej jest nie sam fakt przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, ani też jego wysokość, ale moment, od którego organ winien przedmiotowe świadczenie przyznać. Jak już wyżej wskazano, z wyjaśnień skarżącej wynika, że otrzymywała już świadczenie związane z niepełnosprawnością swojego dziecka w latach 2001 – 2002. Dopiero w 2003 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] zakwestionował niepełnosprawność K. B. W związku z tym M. B. skierowała sprawę na drogę postępowania przed sądem powszechnym, w wyniku czego sąd zmienił orzeczenie i zaliczył okresowo małoletniego K. B. do osób niepełnosprawnych. Tym samym postępowanie sądowe potwierdziło, że K. B. w okresie od 9 lipca 2003 r. do daty wydania decyzji był niepełnosprawny. W związku z tym naturalnym wydaje się poczucie krzywdy ze strony skarżącej, która uważa, że również za ten okres powinna otrzymać świadczenie. Jednakże przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w sposób jednoznaczny regulują moment przyznania świadczeń rodzinnych, w tym konkretnym przypadku zasiłku pielęgnacyjnego. Po myśli art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.z 2003 r., Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Nie ma tu miejsca na uznanie administracyjne. Organ nie może posłużyć się zasadami słuszności, bowiem związany jest przepisem prawa, który w sposób wyraźny regulują materię będącą przedmiotem niniejszych rozważań. Działania odmienne byłyby działaniami wbrew przepisom prawa. Jak już wyżej wskazano, Sąd orzeka o zgodności decyzji z prawem. Tym samym poza zakresem orzekania Sądu jest ocena cytowanego przepisu. Podkreślić należy, że Sąd nie kwestionuje trudnej sytuacji skarżącej, jak również poczucia krzywdy jakie mogło się pojawić w związku z zaistniałym stanem prawnym i faktycznym, niemniej jednak decyzje zarówno Prezydenta Miasta Ł. jak i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. zostały wydane zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami i Sąd nie ma podstaw by podważać ich zasadność. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.