II SA/Łd 656/04

Dnia 13 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Sędziowie Sędzia NSA Anna Łuczaj, Asesor WSA Ewa Alberciak (spr.), Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2005 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [..] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. - II SA/Łd 656/04 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta R. zobowiązał M. S. do wpłacenia zaliczki w kwocie 2500 zł /słownie dwa tysiące pięćset złotych/ na konto Urzędu Miasta, w terminie 14 dni od daty otrzymania postanowienia, celem pokrycia kosztów sprawdzenia sprawności melioracji wodnej /drenażu/ w obrębie budynku warsztatu na działce przy ul. A 46 w związku ze sprawą o zakłócenie stanu wody na gruncie przez A. P. i A. P. oraz stwierdził, iż w przypadku nieuiszczenia powyższej kwoty w wyznaczonym terminie wniosek jej będzie podlegał zwrotowi. Jako podstawę prawną powyższego postanowienia wskazał art. 262 § l pkt 2 oraz art. 261 § l i § 2, art.123 Kodeksu Postępowania Administracyjnego /Dz. U. z roku 2000, Nr 98 poz. 1071, z 2001 r. Nr 49, poz. 509, z 2002 r. Nr 113, poz. 984, Nr 169, poz. 1387, Nr 153, poz. 1271, z 2003 r. Nr 130, poz. 1188, Nr 170, poz. 1660/. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że M. S. zamieszkała w R. , przy ul. A 46 skierowała do Urzędu Miasta wniosek dotyczący zakłócenia stanu wody na gruncie przez A. i A. P. W toku postępowania odbyła się rozprawa administracyjna, w trakcie której komisja nie była w stanie stwierdzić, co jest przyczyną wysokiego poziomu wód gruntowych na posesjach przy ul. A 44 i 46. Dodatkowe wyjaśnienia złożone do protokołu rozprawy administracyjnej przez M. S. z dnia [...] oraz pisma A. P. z dnia 5 kwietnia 2004 r. i 6 kwietnia 2004 r. zostały uwzględnione w niniejszym postanowieniu. Organ I instancji wskazał, iż z uwagi na istniejące podejrzenie, że w trakcie realizacji obiektu budowlanego na działce przy ul. A 46 mogło nastąpić uszkodzenie drenarki melioracyjnej, co może mieć wpływ na istniejące warunki gruntowo-wodne, postanowiono zbadać, czy drenaż nie został uszkodzony. Organ stwierdził, że zlecenie badania uruchomione zostanie po dokonaniu przez M. S. wpłaty zaliczki w wyznaczonym terminie. Na powyższe postanowienie M. S. złożyła zażalenie, zgodnie z pouczeniem zawartym w tym postanowieniu. Postanowieniem z dnia [....] Nr [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. , działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) stwierdziło niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez M. S. na postanowienie Prezydenta Miasta R. z dnia [...] Nr [...] W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wskazało, że zgodnie z art. 141 § l k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenie nie służy więc na każde postanowienie, lecz jedynie na niektóre, wyraźnie wskazane w kodeksie. Organ II instancji stwierdził, że żaden z przepisów wskazanych w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia, nie przewiduje prawnej możliwości wniesienia zażalenia, jako samodzielnego środka zaskarżenia, na postanowienie organu administracji publicznej w przedmiocie wniesienia zaliczki na pokrycie kosztów postępowania. Możliwości tej nie wprowadza także art. 262 § 2 k.p.a. (nie powołany przez organ pierwszej instancji) stanowiący, iż w uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może żądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. Podała, że podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 5 kwietnia 2004 r. doszło do szeregu uchybień. Podniosła, że drenarka w obrębie jej posesji była sprawdzana w lipcu 1999 r. i posiada dokumenty, które potwierdzają drożność zbieracza, na którego badanie żąda się od niej 2500 zł. Ponadto podniosła, iż nie może użytkować szklarni i ogródka z powodu zbiornika wodnego położonego na posesji nr 44, a w dniu 19 marca 2004 r. wody z tego zbiornika zalały budynek gospodarczy, w którym hoduje króliki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wnosiło o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia 12 maja 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. poinformowało, iż postanowieniem z dnia [...] Nr [...] uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta R. z dnia [...] w przedmiocie zwrotu M. S. wniosku z dnia 16 marca 2004 r. w sprawie zakłócenia stanu wód na gruncie przez A. i A. P. , z uwagi na niewpłacenie kwoty 2500 zł tytułem zaliczki celem pokrycia kosztów sprawdzenia sprawności melioracji wodnej szczegółowej w obrębie budynku warsztatu na działce przy ul. A 46 w R. Ponadto SKO w P. wskazało, iż postępowanie w tym zakresie nie zostało dotychczas zakończone przez organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. l cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § l sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 145 § l wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : l/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, czy jest ono zgodne z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził takiego naruszenia przepisów, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. [...]. Postępowanie administracyjne jest oparte na zasadzie dwuinstancyjności, której treścią jest dopuszczalność dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej. Wyczerpanie tej możliwości powoduje niedopuszczalność odwołania. Od tej zasady dwuinstancyjności przepisy prawa wprowadzają wyjątki na rzecz jednoinstancyjnego postępowania. Decyzje wydane w postępowaniu jednoinstancyjnym nie podlegają zaskarżeniu w toku instancji. Organ odwoławczy badając dopuszczalność odwołania nie może wejść w ocenę zasadności odwołania. Podkreśla to NSA w wyroku z dnia 24 lutego 1992 r., I SA 1318/91 (ONSA 1992, Nr 3-4, poz. 80):"Wniosku o niedopuszczalności odwołania (art. 134) organ nie może wyprowadzić z oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu" [por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 583]. Stosownie do treści art. 144 k.p.a. do zażaleń mają odpowiednio zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. A zatem powyżej wskazane rozważania odnoszą się także do zażaleń. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. prawidłowo zastosowało normę wynikającą z art. 134 k.p.a. uznając, iż postanowienie organu I instancji z dnia 19 kwietnia 2004 r., wydane w trybie art. 261 § 1 i 2 k.p.a., zobowiązujące stronę do uiszczenia zaliczki na pokrycie kosztów postępowania, z zagrożeniem, iż w przypadku ich nieuiszczenia wniosek strony zostanie zwrócony, nie podlega kontroli instancyjnej, ponieważ zażalenie na postanowienie wydane w toku postępowania przysługuje jedynie w przypadkach wskazanych w ustawie, a w tym przypadku ustawa wyłącza dopuszczalność zażalenia. Należy zauważyć, iż stosownie do art. 261 § 3 k.p.a. zażalenie przysługuje na postanowienie w przedmiocie zwrotu podania, a zatem dotyczy już dalszego etapu postępowania administracyjnego. Samo pouczenie strony przez organ I instancji o możliwości zaskarżenia postanowienia nie stworzyło uprawniania do jego zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2001 r. I SA/Gd 170/00) Lex nr 76083). Podkreślić należy, iż wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. zaskarżonego postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia nie zamknęło skarżącej drogi do weryfikacji postanowienia Prezydenta Miasta R. z dnia [...], a tym samym możliwości obrony jej praw. Zaznaczyć trzeba, iż jak wynika z pisma procesowego Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] prawidłowość działania organu I instancji – Prezydenta Miasta R. - została oceniona w ramach postępowania zażaleniowego zakończonego wydaniem przez organ II instancji postanowienia z dnia [..] Nr [..] uchylającego postanowienie organu I instancji z dnia [...] w przedmiocie zwrotu wniosku skarżącej z dnia 16 marca 2004 r. W tym stanie rzeczy, zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.