II SA/Łd 656/23

Dnia 18 stycznia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. W. o przywrócenie terminu do usunięcia braków skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 października 2023 roku, sygn. akt II SA/Łd 656/23 w sprawie ze skargi T. W. na postanowienie Wojewody Łódzkiego z dnia 6 czerwca 2023 roku nr 39/2023, znak: GPB-III.7722.17.2023 PK w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. ał Wyrokiem z 17 października 2023 roku, sygn. akt II SA/Łd 656/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę T.W. na postanowienie Wojewody Łódzkiego z 6 czerwca 2023 r., nr 39/2023, znak: GPB-III.7722.17.2023 PK, w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu 21 listopada 2023 r. Pismem z 4 stycznia 2024 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że ustawowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał 21 grudnia 2023 r. W tym czasie pełnomocnik skarżącego przebywał w Berlinie. W dniu 16 grudnia 2023 r. nadał on przesyłką poleconą list, w którym znajdowała się skarga kasacyjna (dalej "list" lub "przesyłka") u operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne na terenie Niemiec, tj. Deutsche Post AG. Tym samym kierując się treścią art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) – w skrócie: "p.p.s.a." – pełnomocnik skarżącego był przekonany, iż skarga kasacyjna została skutecznie wniesiona z zachowaniem ustawowego terminu, tj. na kilka dni przed upływem ustawowego terminu do jej wniesienia. Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił dalej, że kierując się wytycznymi dotyczącymi międzynarodowej wysyłki listów, zamieszczonymi na stronie internetowej Deutsche Post AG na przesyłce jako adres nadawcy został wskazany adres zameldowania skarżącego w Niemczech, a nie adres kancelarii adwokackiej jego pełnomocnika. Z powyżej wskazanych wytycznych wynika bowiem, iż adres nadawcy musi znajdować się na terenie Niemiec. Z uwagi na to, że pełnomocnik skarżącego nie posiada adresu do doręczeń na terenie Niemiec, podał on w uzgodnieniu ze skarżącym adres skarżącego. Następnie pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że zgodnie z procedurami wewnętrznymi obowiązującymi w kancelarii pełnomocnika skarżącego, pełnomocnik bezpośrednio przed wysyłką korespondencji zrobił skan korespondencji wychodzącej, tj. skargi kasacyjnej, w celu jej elektronicznej archiwizacji. Data wykonania tego skanu potwierdza, iż skarga kasacyjna była przygotowana do wysyłki 16 grudnia 2023 r. (czyli w dniu jej wysłania). Na fakt wysłania skargi kasacyjnej 16 grudnia 2023 r. wskazuje również uiszczenie 15 grudnia 2023 r. opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz wpisu od skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została zatem złożona w terminie. Po wysłaniu skargi kasacyjnej, pełnomocnik skarżącego, chcąc upewnić się, że przesyłka zostanie prawidłowo doręczona, na bieżąco śledził informacje dotyczące jej statusu na stronie Deutsche Post AG. Informacje pojawiające się na stronie operatora pocztowego(https://www.deutschepost.de/de/s/sendungsverfolgung.html) umożliwiające śledzenie przesyłki wskazywały na to, iż list jest w dalszym ciągu w trakcie doręczania, jednakże pełnomocnik skarżącego był przekonany, że wydłużony okres doręczenia listu wynikał z trwającego okresu świąteczno-noworocznego. Do dnia wniesienia niniejszego wniosku na ww. stronie Deutsche Post AG brak jest informacji, o dalszych losach listu. Pełnomocnik skarżącego nie miał zatem żadnej wiadomości sugerującej, że przesyłka nie została doręczona. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że skarżący obecnie przebywa w Polsce. W dniu 3 stycznia 2024 r. kolega skarżącego, odbierający korespondencję skarżącego podczas jego nieobecności w Niemczech poinformował go o otrzymaniu zwróconego listu i przesłał jego zdjęcie skarżącemu za pośrednictwem komunikatora WhatsApp. Skarżący niezwłocznie poinformował o tym swojego pełnomocnika przesyłając mu niezwłocznie ww. zdjęcia, w oparciu o które pełnomocnik skarżącego ustalił, że zwrócony list zawiera skargę kasacyjną. Należy zatem uznać, że w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych datą, od której należy liczyć termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, jest data uzyskania przez zainteresowaną osobę wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od daty uzyskania wiadomości o tym, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu. Ponadto, w sytuacji gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu liczony jest od chwili, gdy pełnomocnik dowiedział się o uchybieniu terminu i mógł dokonać zamierzonej czynności procesowej, natomiast dla obliczenia tego terminu bez znaczenia jest data, w której sama strona dowiedziała się o tym i mogła tej czynności dokonać. Zdaniem pełnomocnika skarżącego do uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej doszło bez jego winy. Pełnomocnik dokonał wszelkich niezbędnych czynności w celu prawidłowego wysłania listu. Wysyłka odpowiadała wymogom wysyłki listów zagranicznych. List został zaadresowany zgodnie z wytycznymi Deutsche Post AG, w szczególności podając adres adresata pełnomocnik skarżącego wskazał w języku niemieckim, drukowanymi literami, kraj, do którego kierowana jest korespondencja. Pełnomocnik skarżącego już w przeszłości dokonywał wysyłki listów z Niemiec w tożsamy sposób i dotychczas wszystkie przesyłki zostały prawidłowo doręczone do Polski. W trakcie wysyłania przedmiotowej przesyłki na poczcie pełnomocnik skarżącego podkreślił, iż jest to przesyłka kierowana za granicę do Polski i uiścił opłatę w wysokości wskazanej przez pracownika Deutsche Post AG dla tego rodzaju przesyłek. Pracownik poczty nie informował wówczas pełnomocnika skarżącego o jakichkolwiek okolicznościach, które mogłyby spowodować niedostarczenie przesyłki. Nie wskazywał on w szczególności na jakiekolwiek nieprawidłowości lub braki w przygotowaniu i zaadresowaniu przesyłki. Przesyłka została przyjęta przez pracownika poczty bez żadnych zastrzeżeń. Dla pełnomocnika nie jest do końca jasne, z jakich przyczyn list został zwrócony. Konkretna przyczyna zwrotu w żadnym wypadku nie wynika z informacji zamieszczonej na zwróconej przesyłce, w tym w szczególności zwrot nie mógł wynikać z braku podania pełnego adresu, skoro list został zaadresowany zgodnie z ww. wytycznymi Deutsche Post AG. Po analizie zdjęcia koperty z numerem kodu przesyłki, pełnomocnik skarżącego domniemywa, że pracownik Deutsche Post AG omyłkowo nakleił na kopercie kod przeznaczony do wysyłki listów wewnątrzkrajowych. Na kopercie widnieje bowiem następujący kod przesyłki: [...], co zgodnie z wytycznymi Deutsche Post AG ze względu na trzy cyfry następujące po skrócie DE sugerowałoby, że jest to przesyłka krajowa. Pełnomocnik nie był w stanie wyłapać tej nieprawidłowości wcześniej, ponieważ nalepka z kodem była naklejana przez pracownika operatora pocztowego i bez udziału pełnomocnika skarżącego, a na potwierdzeniu nadania wydanym pełnomocnikowi skarżącego widniał krótszy kod, tj. [...] (właściwy dla listów zagranicznych), co wskazywało na to, że list został prawidłowo zakwalifikowany przez pracownika operatora pocztowego. Powyżej przedstawione okoliczności wskazują, że brak doręczenia przesyłki zaistniał w wyniku zaniedbań i błędów po stronie operatora pocztowego, na które pełnomocnik skarżącego nie miał żadnego wpływu. Z ostrożności procesowej pełnomocnik skarżącego wskazał, że wadliwe zakwalifikowanie przesyłki jako krajowej nie mogło być związane z ewentualną nieznajomością języka niemieckiego, gdyż pełnomocnik skarżącego posługuje się językiem niemieckim na poziomie języka ojczystego. Niezależnie jednak od powyższego, nawet hipotetycznie zakładając, że pełnomocnik nie posługiwałby się językiem niemieckim w stopniu wystarczającym, to na kopercie wyraźnie widniała informacja, iż przesyłka kierowana jest do Polski. Powinna zatem zostać zakwalifikowana jako międzynarodowa. Pełnomocnik skarżącego stwierdził, że uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło zatem wskutek przeszkód, na które nie miał wpływu i których nie mógł usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Pełnomocnik skarżącego wskazał, iż wystąpił już do Deutsche Post AG z żądaniem wyjaśnienia zaistniałej sytuacji i zamierza podjąć dalsze kroki w celu pociągnięcia do odpowiedzialności Deutsche Post AG za niewłaściwą realizację usługi pocztowej i wystąpienie niniejszego incydentu. Wobec powyższego pełnomocnik skarżącego uznał, że dochował wszelkich aktów staranności w zakresie wysyłki przesyłki w terminie i ani skarżący ani on nie ponoszą winy w zaistniałym uchybieniu temu terminowi. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych do wniosku o przywrócenie terminu następujących dokumentów: 1) zdjęcie koperty zawierającej skargę kasacyjną, przekazanej do wysłania w dniu 16 grudnia 2023 roku - na okoliczność, iż koperta, w której zawarta była skarga kasacyjna, została zaadresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi; na okoliczność prawidłowości zaadresowania koperty; 2) potwierdzenie nadania przesyłki zawierającej skargę kasacyjną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w Deutsche Post AG w dniu 16 grudnia 2023 roku wraz z tłumaczeniem przysięgłym - na okoliczność oddania pisma (skargi kasacyjnej) w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w państwie członkowskim Unii Europejskiej; na okoliczność nadania skargi kasacyjnej w dniu 16 grudnia 2023 roku; na okoliczność nadania skargi kasacyjnej z zachowaniem ustawowego terminu do jej wniesienia; na okoliczność braku możliwości wcześniejszej weryfikacji przez pełnomocnika skarżącego prawidłowości kodu nadania przesyłki; na okoliczność, że kod widniejący na potwierdzeniu nadania przesyłki wskazywał na prawidłowe jej zakwalifikowanie przez pracownika operatora pocztowego jako listu zagranicznego; na okoliczność braku winy pełnomocnika skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej; 3) wyciąg z wytycznych Deutsche Post AG wraz z tłumaczeniem przysięgłym - na okoliczność niezbędności wskazania na przesyłce jako adresu nadawcy adresu znajdującego się na terenie Niemiec; na okoliczność zaadresowania listu zgodnie z wytycznymi operatora pocztowego; na okoliczność, że pracownik operatora pocztowego prawdopodobnie omyłkowo nakleił błędny kod przesyłki właściwy dla przesyłek wewnątrzkrajowych; na okoliczność braku winy pełnomocnika skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej; 4) zrzut z ekranu komputera pełnomocnika skarżącego z plikiem zawierającym skan skargi kasacyjnej - na okoliczność, że skarga kasacyjna była gotowa i przygotowana do wysyłki w dniu 16 grudnia 2023 roku; na okoliczność zawartości koperty zaadresowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi; 5) zrzut z ekranu komputera pełnomocnika skarżącego z otwartym zeskanowanym plikiem, na którym widnieje tytuł zeskanowanego pliku - na okoliczność, że skarga kasacyjna była gotowa i przygotowana do wysyłki w dniu 16 grudnia 2023 roku; na okoliczność zawartości koperty zaadresowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi; 6) dowód uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa - na okoliczność, że pełnomocnictwo zostało opłacone w dniu 15 grudnia 2023 roku; na okoliczność, że skarga kasacyjna była gotowa i przygotowana do wysyłki w dniu 16 grudnia 2023 roku; 7) dowód uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej - na okoliczność, że wpis od skargi kasacyjnej został opłacony w dniu 15 grudnia 2023 roku; na okoliczność, że skarga kasacyjna była gotowa i przygotowana do wysyłki w dniu 16 grudnia 2023 roku; 8) wydruk informacji dotyczących śledzenia przesyłki ze strony Deutsche Post AG wraz z tłumaczeniem przysięgłym - na okoliczność, że informacje pojawiające się na stronie operatora pocztowego umożliwiające śledzenie przesyłki wskazywały na to, iż list jest w dalszym ciągu w trakcie doręczania i stan ten nie uległ zmianie do dnia dzisiejszego, tj. do dnia złożenia niniejszego pisma; 9) zdjęcie zwróconego listu wraz z tłumaczeniem przysięgłym - na okoliczność zwrotu przesyłki; na okoliczność braku wskazania, z jakich dokładnie przyczyn list został zwrócony; na okoliczność naklejenia na przesyłce kodu przesyłki: [...], sugerującego, że jest to przesyłka krajowa; na okoliczność, że pracownik operatora pocztowego prawdopodobnie omyłkowo nakleił na kopercie kod przeznaczony do wysyłki listów wewnątrzkrajowych; 10) zrzut z telefonu pełnomocnika skarżącego ze zdjęciem zwróconego listu wraz z datą otrzymania tej wiadomości od skarżącego - na okoliczność otrzymania przez pełnomocnika informacji o zwróconym liście w dniu 3 stycznia 2024 roku; na okoliczność dowiedzenia się przez pełnomocnika skarżącego o uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w dniu 3 stycznia 2024 roku. Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 4 p.p.s.a. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącego załączył m.in. skargę kasacyjną wraz z jej odpisem, poświadczony za zgodność z oryginałem odpis pełnomocnictwa, dowód uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, odpis wniosku wraz z odpisem załączników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – w skrócie: "p.p.s.a." – czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei art. 86 § 1 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej musi zatem spełniać warunki formalne określone w art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a., a zatem po pierwsze pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do usunięcia braków skargi wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Po drugie we wniosku tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Po trzecie równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Następnie należy wyjaśnić, iż przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej uzależnione jest od kryterium braku winy. Chodzi o to, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego, uwzględniającego subiektywny miernik staranności, wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności (por. postanowienie NSA z 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 223/10 – dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 17 października 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 656/23. Skoro bowiem odpis ww. wyroku z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu 21 listopada 2023 r., to ostatnim dniem ustawowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej był 21 grudnia 2023 r. Jednak termin ten upłynął bezskutecznie. Następnie wyjaśnić należy, że pełnomocnik skarżącego uzasadnił uchybienie terminu wadliwym wykonaniem usługi pocztowej przez operatora pocztowego. W świetle powyższego stwierdzić należy, że pod względem formalnym wniosek pełnomocnika skarżącego spełnia wszystkie wymogi, o których mowa w art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a. Przede wszystkim wniosek został wniesiony w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny niezachowania terminu. Po drugie we wniosku uprawdopodobniono okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Po trzecie równocześnie z wnioskiem pełnomocnik skarżącego złożył skargę kasacyjną od ww. wyroku wraz z pełnomocnictwem procesowym i uiścił wymaganą kwotę tytułem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu wskazane przez pełnomocnika skarżącego okoliczności uchybienia terminu wraz z dokumentami świadczącymi o prawdziwości jego twierdzeń uzasadniają przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Jeszcze raz należy podkreślić należy, iż przywrócenie terminu może nastąpić tylko z ważnych powodów, co do których zainteresowany uprawdopodobni, że wystąpiły bez jego winy. Te ważne powody wskazywać powinny na obiektywne, niezależne od strony przyczyny uchybienia terminu. Jak wynika natomiast z załączonych do wniosku dokumentów pełnomocnik skarżącego nadał skargę kasacyjną w ustawowym terminie, tj. 16 grudnia 2023 r. w placówce operatora pocztowego świadczącego pocztowe usługi powszechne na terenie Niemiec, tj. Deutsche Post AG. Natomiast zgodnie z art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Jednakże z niewiadomych przyczyn przesyłka zawierająca skargę kasacyjną nie dotarła do Sądu, lecz została zwrócona adresatowi. W ślad za twierdzeniami pełnomocnika skarżącego można jednak przypuszczać, że zwrot przesyłki nastąpił wskutek błędnego działania pracownika placówki pocztowej, na co pełnomocnik skarżącego nie miał żadnego wpływu. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że pełnomocnik skarżącego zarówno stosowną argumentacją, jak i załączonymi do wniosku dowodami uwiarygodnił fakt, że przeszkoda uniemożliwiająca złożenie skargi kasacyjnej w terminie była od niego niezależna. Należy również stwierdzić, że brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że pełnomocnik skarżącego nie wykazał należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Tym samym nie może ponosić odpowiedzialności za uchybienia osób trzecich, na których działanie nie miał żadnego wpływu i którym nie mógł w żaden sposób zapobiec. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. zdanie drugie, orzekł jak w postanowieniu.