II SA/Łd 657/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Asesor Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Asesor Renata Kubot-Szustowska, Protokolant asystent sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę. Syg. akt II SA/Łd 657/04 UZASADNIENIE Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych postanowieniem Nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] Nr [...] o zawieszeniu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu postanowienia powołał się na art. 4 ust. l pkt 4 i art. 8 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 20002r., Nr 42, poz. 371), wywodząc iż represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944-1956 bez wyroku - za działalność polityczną bądź religijną związaną z walką o suwerenność i niepodległość, a pobyt w tych więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski w przypadku osadzenia bez wyroku potwierdza Prezes Instytutu Pamięci Narodowej na wniosek zainteresowanego. Zauważył nadto, iż zgodnie z art. 97 § l pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Podkreślił, iż strona ubiega się o przyznanie uprawnień z tytułu pobytu w więzieniu bez wyroku za działalność związana, z walką o suwerenność i niepodległość RP, a postępowanie w tej sprawie należy zawiesić do czasu przedstawienia przez stronę decyzji Prezesa IPN. Na powyższe postanowienie Z. P. wniósł skargę, podając iż oczekuje na zaświadczenie Sądu Okręgowego w Sz. oraz zobowiązując się do nadesłania tego dokumentu niezwłocznie po jego otrzymaniu. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Na wstępie należy podnieść, iż zgodnie z treścią art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta, stosownie do § 2 pierwszego z wymienionych przepisów, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego oraz legalność zaskarżonych rozstrzygnięć tego organu, tj. ich zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Z tego względu Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może, stosownie do art. 145 § l ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylić go, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeśli stwierdzi: 1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, 2. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, 3. inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w powołanym art. 145 § 1 skarga, zgodnie z art. 151 powołanej ustawy, podlega oddaleniu. Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność postanowienia Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Nr [...] z dnia [...] utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia [...] Nr [...] o zawieszeniu postępowania administracyjnego. Podstawę prawną tego postanowienia stanowi przepis art. 97 § l pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - k.p.a. (tj . Dz. U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. Stosownie do powołanego przepisu organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Podstawowe znaczenie dla dopuszczalności zastosowania powołanego przepisu ma wykładnia zawartego w nim pojęcia "zagadnienie wstępne". Pod pojęciem tym należy rozumieć okoliczność warunkującą rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, zaś ocena tej okoliczności, gdyby ona sama w sobie mogła być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jej przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie (wyrok NSA z dnia 7 marca 2001r. , III SA 32/00, LEK nr 47487) . Z powołanego przepisu wynika nadto, iż musi zajść związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym (por. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2001r., II SA 1982/00, LEX nr 54554). W analizowanej sprawie, w ocenie Sądu, wskazana w art. 97 § l pkt 4 k.p.a. przesłanka rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd mającego istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu osadzenia w więzieniu miała miejsca. Zgodnie bowiem z przepisem art. 8 ust,. 2 pkt 2 Prezes Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu potwierdza okoliczność, o której mowa w art. 4 ust. l pkt 4, w przypadku osadzenia bez wyroku w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski w art. 4 ust. 2. Zachodzi więc związek przyczynowy między ustaleniem osadzenia bez wyroku w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski, a wszczęciem postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich z tego tytułu. Bez uprzedniego ustalenia zarówno faktu pobytu w więzieniu jak i jego okresu nie jest więc możliwe merytoryczne rozpoznanie wniosku Z. P. w sprawie uprawnień. Zgodzić się bowiem wypada z wyrażonym już wielokrotnie w orzecznictwie sądowym poglądem, wedle którego poświadczenie wydawane przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej w trybie art. 8 ust. 2 powołanej ustawy poświadczenie nie jest tylko zwykłym odwołaniem się do danych wynikających z ewidencji, rejestrów lub innych zbiorów będących w posiadaniu organu, ale dokument taki zawiera wszelkie niezbędne cechy rozstrzygnięcia administracyjnego w rozumieniu art. 107 § l k.p.a. Poświadczenia te potwierdzające (lub zaprzeczające) fakty, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy, zawierają weryfikację zgłoszonego żądania w świetle zasad i przepisów ustawy kombatanckiej, stanowią akt wykładni i zastosowania przepisów tej ustawy do ustalonego stanu faktycznego, zawierają uzasadnienie faktyczne i prawne, rozstrzygają w sposób władczy i jednostronny o określonym statusie prawnym kształtując w ten sposób pośrednio sferę praw obywatela i są skierowane do osoby mającej przymiot uczestnika postępowania (zob. uchwałę SN z dnia 18 listopada 1993r., III AZP 19/93, OSNCP 1994, nr 4, poz. 86, wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 1999r., V SA 2011/98, nie publikowany). Z takiego charakteru potwierdzenia wynika, że jego podstawą mogą być różne dowody, a nie wyłącznie akta sprawy sądowej, tym więcej nieistniejącej. Podkreślić nadto należy, iż Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w świetle przepisu art. 21 ust. 1 powołanej ustawy wydając decyzję w przedmiocie uprawnień kombatanckich nie jest upoważniony do dokonywania oceny faktów, o których mowa w art. 4 ust. l pkt 4 potwierdzonych stosownie do art. 8 ust. 2 tej ustawy. Z załączonych do skargi akt administracyjnych, w szczególności z karty zwolnienia więźnia śledczego z dnia 26 maja 1951r. wynika, iż Z. P. był więźniem śledczym i został zwolniony w dniu 26 maja 1951r. z aresztu śledczego. W piśmie Archiwum Państwowego z dnia 27 marca 2000r. i zaświadczeniu z dnia 22 października 1984r. z kolei stwierdza się, iż akta jakie zostały przekazane do archiwum, a dotyczące represjonowania w okresie stalinowskim są w stanie szczątkowym i umożliwiają potwierdzenie tylko danych dotyczących udziału Z. P. w walce z niedobitkami armii niemieckiej, w obławach na dywersantów, zabezpieczaniu mienia społecznego i państwowego przed szabrownikami oraz patrolowaniu dróg na terenie byłego powiatu Ł.. Z powyższego wynika jednoznacznie konieczność przeprowadzenia stosownego postępowania przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, a w konsekwencji zasadność zawieszenia postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich. Kontrolując zaskarżone postanowienie, nie dostrzeżono również wad w uzasadnieniu prawnym, które uniemożliwiłyby ocenę prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie tego postanowienia jest wprawdzie zwięzłe, niemniej jednak, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. organ powołał w nim przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, a mianowicie art. 4 ust. l pkt 4, art. 8 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego oraz art. 97 § l pkt 4 k.p.a. wraz z ich treścią, a następnie wskazał przesłanki i motywy zawieszenia postępowania. Organ podał, iż przesłanką tą jest konieczność podjęcia stosownego rozstrzygnięcia przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. W ocenie Sądu, treść zaskarżonego postanowienia pozwalała skarżącemu poznać motywy i przesłanki, zaś rozstrzygnięcie kwestii procesowej stanowi logiczną konsekwencję ustalonego w postępowaniu stanu faktycznego i jego ocenę w świetle obowiązujących przepisów prawnych. W analizowanej sprawie, w ocenie Sądu, nie doszło więc do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonego postanowienia Sąd uznał wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 152 wskazanej ustawy za zbędne. Mając na uwadze fakt, iż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] Nr [...] są zgodne z przepisami ustawy o pomocy społecznej i przepisami procesowymi oraz nie dostrzegając z urzędu uchybień mogących mieć czy też mających wpływ na rozstrzygnięcie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.