II SA/Łd 659/05
WyrokWSA w Łodzi2005-12-13
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Joanna Sekunda-Lenczewska, Renata Kubot-Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do zasiłku pielęgnacyjnego powinno być ustalone od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czy też istnieje możliwość przyznania świadczenia za okres wcześniejszy, pomimo późniejszego złożenia wniosku, ze względu na trudną sytuację materialną strony i opóźnienia w postępowaniu orzeczniczym?Ratio decidendi
Prawo do świadczeń rodzinnych, w tym zasiłku pielęgnacyjnego, ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego, zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten nie przewiduje uznania administracyjnego ani możliwości przyznania świadczenia za okres wcześniejszy, nawet w przypadku trudnej sytuacji materialnej strony czy opóźnień w postępowaniu orzeczniczym.Stan faktyczny
Skarżąca B. G. wniosła o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego dla syna. Organ I instancji przyznał zasiłek od 1 lutego 2005 r. Skarżąca odwołała się, domagając się przyznania świadczenia również za styczeń 2006 r., wskazując na opóźnienie w uzyskaniu decyzji o niepełnosprawności syna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, argumentując, że wniosek wpłynął w lutym 2005 r. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc te same argumenty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 grudnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA: Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Asesor WSA: Renata Kubot-Szustowska, Protokolant: asystent sędziego Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę
II SA/Łd 659/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] znak [...] wydaną na podstawie art. 48 ust. 3 w związku z art. 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) oraz art 104 k.p.a., Prezydent Miasta Ł. orzekł o przyznaniu B. G. zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 144 złotych miesięcznie od dnia 1 lutego 2005 r. do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia stwierdzającego niepełnosprawność bądź stopień niepełnosprawności.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w dniu 8 lutego 2005 r. wpłynął wniosek B. G. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek pielęgnacyjny przyznaję się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Wnioskodawca załączył dokumenty wymagane zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 213, poz. 2162).
W odwołaniu od powyższej decyzji B. G. zarzuciła, że decyzja jest dla niej krzywdząca, bowiem została pozbawiona świadczeń za styczeń 2006 r. Wniosek o przedłużenie okresu ważności orzeczenia o niepełnosprawności syna A. G. złożyła w dniu 25 listopada 2004 r., natomiast stosowną decyzję wydano w dniu 26 stycznia 2005 r. Wskazała, że decyzję otrzymała po około dwóch tygodniach i dlatego nie mogła złożyć wniosku wcześniej.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 61 § 1, art. 58 § 1, art. 59 k.p.a. oraz art. 32, art. 48 ust. 3 z związku z art. 24 ust. 2, art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W związku z powyższym nie jest możliwe przyznanie świadczenia za miesiąc styczeń 2006 r., bowiem z materiału dowodowego sprawy jednoznacznie wynika, że wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami wpłynął w dniu 8 lutego 2005 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. G. podniosła argumenty tożsame z argumentami odwołania. Podkreśliła swoją bardzo trudną sytuację materialną.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji.
Po myśli art. 145 § 1 pkt 1 powołanej ustawy uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 2 ustawy), lub stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 3 ustawy).
W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.
Przeprowadzając kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca nie zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, jak również przepisów procedury administracyjnej, które skutkować musiałoby ich uchyleniem.
W niniejszej sprawie istotą żądania skarżącej jest nie sam fakt przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, ani też jego wysokość, ale moment, od którego organ winien przedmiotowe świadczenie przyznać. Jak już wyżej wskazano, z akt sprawy wynika, że syn skarżącej został uznany za osobę niepełnosprawną przed datą wydania zaskarżonej decyzji i z tego tytułu skarżąca otrzymywała stosowne świadczenie. Nie sposób zarzucić skarżącej braku staranności, bowiem odpowiednio wcześnie zwróciła się o przedłużenie okresu ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności syna. Jednakże, ze względu na konieczność właściwego przeprowadzenia przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. postępowania decyzję otrzymała dopiero w lutym 2005 r. i wtedy też mogła złożyć wniosek o ustalenia prawa do świadczenia. Naturalnym zatem wydaje się poczucie krzywdy ze strony skarżącej. Jednakże przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w sposób jednoznaczny regulują moment przyznania świadczeń rodzinnych, w tym konkretnym przypadku zasiłku pielęgnacyjnego. Stosownie do treści art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r., Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Nie ma tu miejsca na uznanie administracyjne. Organ nie może posłużyć się zasadami słuszności, bowiem związany jest przepisem prawa, który w sposób wyraźny reguluje materię będącą przedmiotem niniejszych rozważań. Działania odmienne byłyby działaniami wbrew przepisom prawa.
Jak już wyżej wskazano, Sąd orzeka o zgodności decyzji z prawem. Tym samym poza zakresem orzekania Sądu jest ocena cytowanego przepisu.
Podkreślić należy, że Sąd nie kwestionuje trudnej sytuacji skarżącej, jak również poczucia krzywdy jakie mogło się pojawić w związku z zaistniałym stanem prawnym i faktycznym, niemniej jednak decyzje zarówno Prezydenta Miasta Ł. jak i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. zostały wydane zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami i Sąd nie ma podstaw by podważać ich zasadność.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło