II SA/Łd 66/07

Dnia 08 maja 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Protokolant pomocnik sekretarza Jarosław Moraczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2007 roku sprawy ze skargi R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi J. K. prowadzącemu indywidualną kancelarię adwokacką w Ł. przy ulicy A 101 kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu zawierającą należny podatek od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł., filia Ł., na podstawie art. 104 i art. 108 ustawy z 14 czerwica 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98 poz. 1071 ze zm.) oraz art. 38 ust. 1 i 2 w związku z art. 3 ust. 4, art. 7, art. 8 ust. 1, art. 147, art. 99 ust. 1, art. 106 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o Pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., nr 64, poz. 593) oraz art. 139 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 1 marca 2004 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. nr 39, poz. 593) przyznał R. D. zasiłek okresowy w wysokości 143, 40 zł miesięcznie na okres od października 2006 r. do listopada 2006 r. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, iż wnioskodawcy przysługuje świadczenie w formie zasiłku okresowego, gdyż spełnia on kryteria określone powołanymi przepisami. Od powyższej decyzji odwołał się R. D., który wniósł o przyznanie zasiłku okresowego w wysokości 393,50 zł. Wnioskodawca wyjaśnił, iż zasiłek jest mu niezbędny w podanej wysokości, ponieważ w maju 2006 r. otrzymał mieszkanie socjalne, a jedyny dochód w postaci dodatku mieszkaniowego nie wystarcza na pokrycie pełnych kosztów utrzymania mieszkania, w tym kosztów limitowanego poboru energii elektrycznej i gazu. Podniósł, iż dodatek mieszkaniowy pokrywa tylko 70% kosztów eksploatacji mieszkania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] , na podstawie art.138 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o Samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm.), art.3 ust. 1 i 4, art. 4, art. 7 pkt 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, art.38 ust. 1 pkt. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 4 i 5, art.147 ustawy o pomocy społecznej utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powyższej decyzji wyjaśniono, iż R. D. to osoba rozwiedziona, prowadząca samotnie gospodarstwo domowe w mieszkaniu socjalnym. Skarżący jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, zarejestrowaną w PUP od 3 lutego 2000 r. Dochód R. D. stanowi dodatek mieszkaniowy w kwocie 67,51zł. Wskazano, iż bezspornym pozostaje fakt, iż skarżący, którego dochód w wysokości 67,51 zł jest dużo niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, spełnia świetle art. 38 ust.1 pkt.1 ustawy o pomocy społecznej kryterium ustawowe do otrzymania zasiłku okresowego. Uznano, iż zasiłek okresowy organ I instancji ustalił prawidłowo. Wyjaśniono, iż sporna dla wnioskodawcy pozostaje wysokość przyznanego zasiłku okresowego, wynikająca z zastosowanej przez organ I instancji podstawy prawnej, przyjętej dla ustalenia wysokości przedmiotowego świadczenia. Odnosząc się do wniosku R. D. o przyznanie zasiłku okresowego w wysokości 393,50 zł, wyliczonej przez wnioskodawcę zgodnie z zasadami zawartymi w art. 38 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej, Kolegium wyjaśniło, iż wysokość świadczenia określona w zaskarżonej decyzji organu I instancji wynika z treści przepisów przejściowych, zawartych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art.147 tej ustawy nastąpiło ograniczenie finansowego wymiaru pomocy na pokrycie wydatków na zasiłki okresowe w latach 2004 - 2007, w odniesieniu do środków pochodzących z dotacji celowej z budżetu państwa. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż rozstrzygniecie organu I instancji, ustalające wysokość zasiłku okresowego na kwotę 143,40 zł jest prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami ustawy o pomocy społecznej, choć z pewnością niekorzystne dla wnioskodawcy z uwagi na jego trudną sytuację materialną. Kolegium zwróciło uwagę, iż niezależnie od powyższej pomocy finansowej, decyzją organu I instancji z dnia [...] przyznano wnioskodawcy w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" zasiłek celowy w wysokości po 90 zł miesięcznie za miesiące wrzesień 2006 r. i listopad 2006 r. oraz 93 zł za miesiąc październik 2006 r. z przeznaczeniem na zakup posiłku lub żywności. Zdaniem Organu II instancji udzielono skarżącemu stosownej pomocy finansowej, uwzględniającej zarówno jego podstawowe potrzeby jak i istniejącą realnie możliwość podjęcia przez niego pracy zarobkowej, czemu sprzyja dobry stan zdrowia jak również wiek produkcyjny. Kolegium wyjaśniło, iż w świetle przepisów ustawy o pomocy społecznej, w tym art.147, o wysokości przyznanej pomocy finansowej w formie zasiłku okresowego decyduje wyłącznie wysokość dochodu osoby lub rodziny, a nie koszty jej utrzymania. Kolegium zwróciło przy tym uwagę, iż zgodnie z art. 3 ust.1 i art. 4 ustawy o pomocy społecznej celem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, co oznacza równocześnie, iż osoby te, jak również rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Stwierdzono, iż przyznany zasiłek okresowy stanowi jedynie doraźną pomoc o charakterze okresowym w sytuacji zagrożenia podstawowego bytu osoby lub rodziny i nie może być traktowany jako stałe źródło dochodu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję organu II instancji R. D. ponownie podniósł zastrzeżenia odnośnie sposobu wyliczenia zasiłku okresowego przez organ administracji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest niezasadna. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych (...), przy czym – zgodnie z § 2 tego artykułu – kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej lub w postanowieniu z punktu widzenia zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i zastosowania przepisów prawa materialnego właściwego na czas wydania decyzji lub postanowienia. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia, następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 145 §1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bada więc zaskarżone orzeczenie pod kątem wszelkich naruszeń prawa, a nie tylko tych wskazanych w skardze. Stosownie do treści art. 133 § 1 powołanej ustawy Sąd rozstrzyga na podstawie akt sprawy. Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się uchybień, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu kwestionowanej decyzji organ wyczerpująco wyjaśnił motywy rozstrzygnięcia oraz szczegółowo odniósł się do zarzutów skarżącego. W rozpoznawanej sprawie sporna była jedynie wysokość zasiłku okresowego należnego skarżącemu, gdyż organ jednoznacznie ustalił, że skarżący jest osobą uprawnioną do otrzymywania tego świadczenia. Kwotę zasiłku okresowego przysługującego skarżącemu wyliczono w oparciu o art. 147 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm. ), który stanowi, że minimalna wysokość zasiłku okresowego w 2006 i 2007 r. wynosi w przypadku osoby samotnie gospodarującej – 35 % różnicy pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Nie ulega wątpliwości, że powołanym przepisem ustawodawca w sposób istotny ograniczył finansowy wymiar pomocy świadczonej przez państwo na rzecz osób uprawionych do zasiłków okresowych. Jednocześnie w art. 38 ust. 6 powołanej ustawy zawarte zostało upoważnienie dla rady gminy umożliwiające podwyższenie minimalnej kwoty zasiłku okresowego, o którym mowa w ust. 2 i 3. Do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie Rada Miejska Ł. nie skorzystała z tej możliwości i nie podjęła uchwały podwyższającej minimalną kwotę zasiłku okresowego. W tej sytuacji organy pomocy społecznej stosują stawki określone w art. 147 ustawy, który jest przepisem lex specialis w stosunku do art. 38. Z uwagi na szczupłość środków, którymi dysponuje gmina w ramach dotacji celowej pochodzącej z budżetu państwa, organy pomocy społecznej przyznają zasiłki w minimalnej wysokości wyliczonej zgodnie z powołanym art.147 ustawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podkreślił, że zasiłek okresowy nie jest jedyną formą pomocy świadczonej na rzecz skarżącego, który otrzymuje także dodatek mieszkaniowy, a ponadto w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności w kwocie 90 zł miesięcznie. Skarżący otrzymał również jednorazowo zasiłek celowy na pokrycie kosztów energii elektrycznej w kwocie 40,80 zł. Z powyższego wynika zatem, że w miarę posiadanych środków organ przyznaje skarżącemu pomoc finansową na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Kwota zasiłku okresowego, aczkolwiek minimalna nie jest więc jedyną przyznaną przez organ. Nie ulega wątpliwości, że pomoc ta nie pokryje kosztów utrzymania skarżącego, ale brak środków finansowych otrzymywanych z budżetu państwa w korelacji z ilością osób uprawnionych uniemożliwia udzielenie jej w znacznie szerszym zakresie. Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) skargę jako bezzasadną oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono zgodnie z § 18 i § 19 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).