II SA/Łd 664/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw, Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.), Sędzia WSA Michał Zbrojewski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 1 lipca 2025 r. znak: SKO.4170.63.2025 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wymierzającej karę pieniężną za usunięcie drzew oddala skargę. dc Postanowieniem z dnia 1 lipca 2025 r. nr SKO.4170.63.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej również jako: "k.p.a.") stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez M. B. od decyzji Marszałka Województwa Łódzkiego z dnia 13 maja 2025 r., znak: RRII.7120.4.17.2022 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną: Wskazaną powyżej decyzją z dnia 13 maja 2025 r., znak: RRII.7120.4.17.2022 Marszałek Województwa Łódzkiego orzekł o wymierzeniu M. B. administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 24.462,64 zł z tytułu bezprawnego usunięcia drzew w ilości 17 sztuk z terenu działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...], tj. nieruchomości położonej przy zbiegu ulic [...] w P. . Ponadto organ ustalił, że uiszczenie kwoty 24.462,64 zł następuje w terminie 14 od dnia, w którym decyzja w sprawie wymierzenia kary stała się ostateczna oraz umorzył postępowanie w części dotyczącej wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie 1 sztuki wierzby białej, 2 sztuk klonu jesionolistnego oraz 2 sztuk wiązu szypułkowego. Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 15 maja 2025 r. oraz odebrana osobiście przez M. B., o czym świadczy data i podpis skarżącego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru korespondencji. Pismem z dnia 30 maja 2025 r. (data nadania pisma w placówce pocztowej) M. B. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 lipca 2025 r. nr SKO.4170.63.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż zaskarżona decyzja została doręczona stronie w dniu 15 maja 2025 r., zatem termin jej zaskarżenia (liczony od dnia 16 maja 2025r.) upłynął w dniu 29 maja 2025 r. Odwołanie zostało nadane w placówce Poczty Polskiej w dniu 30 maja 2025 r., a więc po upływie ustawowego terminu do zaskarżenia decyzji. Art 134 k.p.a. nakazuje organowi odwoławczemu stwierdzenie w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Norma wynikająca z przywołanego przepisu ma zaś charakter bezwzględnie obowiązujący. Wydanie takiego postanowienia nie zależy od uznania organu i jest on zobligowany do jego wydania w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Skargę na powyższe postanowienie wniósł M. B., zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów procesowych mających wpływ na wynik sprawy, tj.: – art. 134 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, kiedy nie było podstawy faktycznej do jego zastosowania, ponieważ decyzję organu I instancji z dnia 13 maja 2025 r. skarżący faktycznie otrzymał tzn. doręczono mu ją dopiero w dniu 16 maja 2025 r., a nie w dniu 15 maja 2025 r.; – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący sytuacji M. B. jako skarżącego w okolicznościach sprawy podnoszonych i szczegółowo opisanych we wniesionym wcześniej odwołaniu; – art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, gdy zachodziły przesłanki do jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz decyzji organu I instancji jako decyzji poprzedzającej zaskarżone postanowienie, a tym samym przyjęcie do rozpoznania wniesionego przez skarżącego odwołania. Ponadto o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych, jeżeli takie koszty powstaną. Wreszcie skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru, znajdującego się już w aktach sprawy oraz dołączonego do skargi pisemnego oświadczenia D. B. . W uzasadnieniu skargi M. B. wskazał, iż przebywał w Niemczech, skąd wrócił dopiero w dniu 16 maja 2025 r. Tego samego dnia otrzymał od swojego syna odebraną przez niego decyzję organu I instancji z informacją, iż została ona odebrana również w dniu 16 maja 2025 r., dlatego termin do wniesienia odwołania, w ocenie skarżącego, został przez niego zachowany. Skarżący podkreślił, iż organ odwoławczy nie podjął żadnych czynności wyjaśniających i ustalających, kiedy skarżący rzeczywiście otrzymał decyzje organu I instancji, mimo tego iż w odwołaniu skarżący wyraźnie wskazał, że odebrał ją dopiero 16 maja 2025 r. Ewentualne skutki niewłaściwego odbioru korespondencji nadanej przesyłką poleconą przez inną, dorosłą osobę, niepozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym, nie mogą wywołać skutku prawidłowego doręczenia korespondencji. W ocenie skarżącego charakter niniejszej sprawy ma poważne znaczenie ekonomiczne, dlatego powinna się odbyć merytoryczna ocena wniesionego przez niego odwołania. Do swojej skargi M. B. załączył pisemne oświadczenie D. B. z dnia 8 sierpnia 2025 r., w którym syn skarżącego podkreślił, iż korespondencję skierowaną do jego ojca przekazał mu dopiero w dniu 16 maja 2025 r. z jednoczesną informacją ustną, że została ona doręczona również w dniu 16 maja 2025 r. Ponadto D. B. oświadczył, że nie jest w stanie jednoznacznie wskazać, czy odebrał przesyłkę omyłkowo w dniu 15 maja 2025 r., czy też w dniu 16 maja 2025 r. W jego przekonaniu przesyłka była odebrana w dniu 16 maja 2025 r., lecz syn skarżącego mógł się pomylić, a tym samym wprowadzić swojego ojca w błąd, ponieważ po odbiorze korespondencji zniszczył kopertę, nie wiedząc, że może ona mieć jakiekolwiek znaczenie. Ponadto skarżący przedłożył dokumentację medyczną w języku niemieckim opatrzoną datami 17 grudnia 2024 r. oraz 16 stycznia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. sądowa kontrola działalności publicznej obejmuje m.in. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest w oparciu o kryterium legalności, tzn. zgodności kwestionowanego skargą aktu z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. kontrola sądowa dokonywana jest w granicach sprawy administracyjnej, zaś sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy zauważyć, że rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Na podstawie tego przepisu, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była kwestia prawidłowości postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi stwierdzającego wniesienie odwołania od decyzji Marszałka Województwa Łódzkiego z dnia 13 maja 2025 r. z uchybieniem terminu. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. W myśl zaś art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Powyższe unormowania wskazują, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrzenia odwołania organ II instancji zobowiązany jest do ustalenia czy odwołanie spełnia określone w przepisach przesłanki formalne, w tym czy zostało wniesione w terminie. Aby tego dokonać organ zestawia datę doręczenia decyzji organu I instancji oraz datę wniesienia odwołania. W przypadku ustalenia w wyniku tych czynności, że odwołanie zostało wniesione po upływie czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a., organ zobligowany jest do stwierdzenia jego wniesienia z uchybieniem terminu. W orzecznictwie podkreśla się, że stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Redakcja art. 134 k.p.a., a w szczególności użyty tam zwrot "stwierdza", nakazuje przyjąć, że organ właściwy do rozpoznania odwołania zobowiązany jest wydać postanowienie na podstawie tego przepisu, w każdym przypadku uznania, że odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem terminu o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. Rozstrzygnięcie, wydane na podstawie art. 134 k.p.a., nie ma charakteru oceny merytorycznej decyzji, a jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że odwołanie nie może zostać rozpatrzone. Stosując normę z art. 134 k.p.a. organ nie wyjaśnia ani nie analizuje okoliczności, z powodu których doszło do uchybienia terminowi. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania przez organ postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 2025 r., sygn. III SA/Wr 164/25; wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 listopada 2025 r., sygn. II SA/Kr 1228/25; dostępne, podobnie jak inne przywoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: "www.orzeczenia.nsa.gov.pl"). W kontrolowanej sprawie w aktach postępowania administracyjnego znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji Marszałka Województwa Łódzkiego z dnia 13 maja 2025 r. o numerze RRII.7120.4.17.2022. Na odwrocie potwierdzenia odbioru znajduje się oświadczenie, którego treść obejmuje potwierdzenie odbioru przesyłki listowej o numerze [...], opatrzone datą 15 maja 2025 r. oraz nieczytelnym podpisem z adnotacją "(M. B.)". Data 15 maja 2025 r. znajduje się również w prawym dolnym rogu pod treścią, z której wynika, że oznaczone powyżej pismo doręczono w tym dniu adresatowi. W ocenie Sądu ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika zatem w sposób niewątpliwy, iż decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 15 maja 2025 r. Dodatkowo w aktach organu II instancji znajduje się wydruk śledzenia przesyłki Poczty Polskiej S.A., z którego wynika, że listy polecony ekonomiczny o numerze [...] został doręczony w dniu 15 maja 2025 r. Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W myśl art. 76 § 2 k.p.a. przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzanych przez organy jednostek organizacyjnych lub podmioty, w zakresie poruczonych im z mocy prawa lub porozumienia spraw wymienionych w art. 1 pkt 1 i 4.Stosownie zaś do art. 76 § 3 k.p.a. przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 i 2 k.p.a., zatem jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Wprawdzie zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a. dopuszczalny jest dowód przeciw treści dokumentu, jednakże podejmując próbę dokonania wynikającego z niego domniemania, należy mieć na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywujące, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca (por. np. wyrok NSA z 5 maja 2011 r., sygn. II OSK 782/10; wyrok NSA z 9 listopada 2012 r., sygn. II GSK 1648/12). Odnośnie daty doręczenia decyzji należy zatem zauważyć, że twierdzenia skarżącego, iż zdarzenie to miało miejsce w dniu 16 maja 2025 r. poparte zostały oświadczeniem syna, D. B. . Z treści tego oświadczenia wynika jednak, że D. B. nie jest w stanie jednoznacznie wskazać, czy decyzja została odebrana w dniu 15 czy 16 maja 2025 r. W ocenie Sądu skarżący nie zdołał zatem przeprowadzić dowodu przeciw treści dokumentu urzędowego w zakresie daty doręczenia spornej przesyłki. Nie wykazał, aby doręczenie to nastąpiło w dniu 16 maja 2025 r. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że zgodnie z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się natomiast jednolicie, iż przyjęcie pisma przez dorosłego domownika i potwierdzenie doręczenia na piśmie swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia przesądza o doręczeniu pisma adresatowi. Okoliczność, że osoba, której wręczono pismo za pokwitowaniem, nie oddała pisma adresatowi, nie ma wpływu na skuteczność doręczenia. Doręczenie zastępcze wywołuje takie skutki jak doręczenie adresatowi do rąk własnych. "Domownikiem" w rozumieniu art. 43 k.p.a. jest osoba, która pozostaje z adresatem pisma we wspólnym gospodarstwie domowym. Będą to osoby, dla których mieszkanie adresata będzie ich aktualnym centrum życiowej działalności, ośrodkiem osobistych i majątkowych interesów. Osoba ta nie musi być zameldowana w miejscu zamieszkania adresata. Wystarczające dla uznania określonej osoby za domownika, o którym mowa w art. 43 k.p.a. jest, aby osoba odbierająca pismo zamieszkiwała z adresatem, prowadząc z nim wspólne gospodarstwo domowe lub też, aby będąc krewnym lub powinowatym, przebywała ona w mieszkaniu adresata za jego zgodą okresowo, przy czym bez znaczenia jest jakiego okresu to dotyczy oraz czy osoba ta prowadzi z adresatem wspólne gospodarstwo domowe. Status "domowników" adresata pisma mają również zamieszkujący z nim w jednym mieszkaniu lub domu jego dorośli krewni i powinowaci, niezależnie od tego, czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe (zob. wyrok NSA z 11 stycznia 2024 r., sygn. III FSK 3918/21; wyrok NSA z 13 lutego 2024 r., sygn. III FSK 690/23). Wobec powyższego, na prawidłowość rozstrzygnięcia organu II instancji nie może wpłynąć twierdzenie skarżącego, iż decyzja została odebrana przez syna a następnie, dopiero 16 maja 2025 r., przekazana skarżącemu, który tego dnia powrócił do Polski. Wypada także wskazać, M. B. nie zakwestionował skutecznie faktu, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje jego własnoręczny podpis. Ponadto powoływanej przez skarżącego okoliczności, że w dniu 15 maja 2025 r. przebywał na terytorium Republiki Federalnej Niemiec w związku z leczeniem, nie dowodzi przedłożona dokumentacja medyczna opatrzona datami 17 grudnia 2024 r. oraz 16 stycznia 2025 r. Prawnie irrelewantne pozostaje również twierdzenie skarżącego, że jego dorosły syn nie prowadzi ze skarżącym wspólnego gospodarstwa domowego. W świetle powyższego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi prawidłowo ustaliło, że decyzja organu I instancji została doręczona w dniu 15 maja 2025 r. a zatem termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 29 maja 2025 r. Skoro skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji w dniu 30 maja 2025 r. (co nie jest sporne w sprawie), to tym samym uchybił terminowi z art. 129 § 2 k.p.a. W konsekwencji, stosownie do art. 134 k.p.a., organ odwoławczy zobligowany był do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Z uwagi na powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. dj