II SA/Łd 665/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Anna Dębowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżone postanowienie. dc Postanowieniem z [...] r., nr [...], wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 16 § 1, art. 110, art. 127 § 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło niedopuszczalność odwołania M.P. od decyzji Burmistrza K. z [...] r. nr [...] o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką M.P. na okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 sierpnia 2019 r. W uzasadnieniu organ administracji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że Burmistrz K. decyzją z [...] r. odmówił M.P. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką M.P. na okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 sierpnia 2019 r. Od decyzji tej skarżący złożył odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję z [...] r. 14 kwietnia 2021 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo M.P. z 10 kwietnia 2021 r. skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w którym wyraził on niezadowolenie z wydania przez Burmistrza K. decyzji z [...] r. Organ drugiej instancji podkreślił, że obrocie funkcjonuje decyzja z [...] r. utrzymująca w mocy decyzję z [...] r. w sprawie odmowy przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką M.P. na okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 sierpnia 2019 r. Decyzja ta obejmuje więc swoim zakresem również wskazany w odwołaniu okres od 1 listopada 2018 r. do 31 sierpnia 2019 r. W ocenie organu drugiej instancji, skarżący pismem z 10 kwietnia 2021 r. po raz drugi złożył odwołanie od tej samej decyzji organu pierwszej instancji z [...] r. domagając się ponownie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką M.P. za okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 sierpnia 2019 r. Wobec powagi rzeczy osądzonej niedopuszczalnym jest ponowne rozpoznanie odwołania od decyzji, która była już przedmiotem postępowania odwoławczego i co do której wydana została już ostateczna (niewzruszona w nadzwyczajnym trybie decyzja administracyjna). W skardze na powyższe postanowienie M.P. stwierdził, że postępowanie organu jest krzywdzące. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 3 września 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 201/19 wskazał na możliwość rozpoznania jego wniosku zawartego w sprzeciwie. Zarzucił, że żaden z organów nie pochylił się nad jego "wnioskami". Nie jest to postanowienie dotyczącego jego "odwołania". "Nie dotyczy odpowiedzi na pismo", które złożył do MOPS w K. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od 1 listopada 2018 r. do 31 sierpnia 2019 r., czyli za okres, za który nie otrzymał żadnego świadczenia ani wsparcia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Nie budzi wątpliwości, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie kończące postępowanie (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2015 r., I OSK 1110/13). W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W dalszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w świetle powołanych wyżej kryteriów sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W art. 134 k.p.a. uregulowano dwie odrębne instytucje proceduralne – niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminowi wniesienia odwołania (por. wyrok NSA w Warszawie z 10 listopada 1998 r., III SA 898/97), a zatem wniesienie odwołania po terminie nie oznacza niedopuszczalności odwołania. Inne są bowiem przyczyny stwierdzania niedopuszczalności odwołania, a inne stwierdzania uchybienia terminowi wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z 17 czerwca 1998 r., I SA/Lu 602/97). Organ odwoławczy wydaje postanowienie o niedopuszczalności odwołania w przypadku stwierdzenia braku spełnienia przesłanek podmiotowych lub przedmiotowych dopuszczalności odwołania. Przesłanki podmiotowe odnoszą się do legitymacji skargowej podmiotu wnoszącego odwołanie. Przesłanki przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, według organu drugiej instancji, w rozpoznawanej sprawie pismo skarżącego z 10 kwietnia 2021 r., zatytułowane "skarga", w którym nie zgodził się "z odmową" przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką M.P. na okres od 1 listopada 2018 r. do 31 sierpnia 2019 r., stanowi kolejne odwołanie od decyzji z [...] r. Wprawdzie oczywisty jest pogląd, wedle którego kolejne odwołanie od tej samej decyzji, już zaskarżonej rozpatrzonym odwołaniem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, jest niedopuszczalne, co należy stwierdzić w sposób określony w art. 134 k.p.a., lecz analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, że organ drugiej instancji przedwcześnie uznał, że pismo skarżącego z 10 kwietnia 2021 r. stanowi kolejne "odwołanie" od decyzji z [...] r. Zwrócić bowiem należy uwagę, że z akt administracyjnych wynika, że 19 marca 2021 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek skarżącego z 16 marca 2019 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 listopada 2018 r. do 31 sierpnia 2019 r., zaś postanowieniem z [...] r. nr [...] Burmistrz K. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Postanowienie z [...] r. doręczono skarżącemu 6 kwietnia 2021 r. Pismo skarżącego z 10 kwietnia 2021 r. wpłynęło do organu pierwszej instancji 14 kwietnia 2021 r. Organ pierwszej instancji pismo to zakwalifikował jako zażalenie na postanowienie z [...] r., co wynika z pisma z 21 kwietnia 2021 r. przekazującego je wraz z aktami organowi drugiej instancji. W ocenie sądu, w tym stanie faktycznym pismo skarżącego z 10 kwietnia 2021 r. należało zakwalifikować raczej jako zażalenie na postanowienie z [...] r. a nie jako odwołanie od decyzji z [...] r. Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że wniosek skarżącego z 16 marca 2021 r. był kolejnym wnioskiem, w którym wnosił o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres "od 1 listopada 2018 r. do 31 sierpnia 2019 r.". Tego rodzaju wniosek skarżącego wpłynął do organu pierwszej instancji także 12 października 2020 r., a organ ten postanowieniem z [...] r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania. Nie jest zatem oczywiste, że pismo skarżącego z 10 kwietnia 2021 r. stanowi "odwołanie" od decyzji z [...] r., tak jak zakwalifikował je organ drugiej instancji. Przed wydaniem zaskarżonego postanowienia organ administracji winien był więc przeprowadzić niezbędne w tym zakresie postępowanie wyjaśniające mające na celu usunięcie zaistniałej wątpliwości, co charakteru tego pisma. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie uznać należy za przedwczesne i wydane z mającym istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 134 k.p.a. Wszelka argumentacja dotycząca prawidłowości decyzji [...] r. utrzymanej w mocy decyzją z [...] r. nie może natomiast odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku w niniejszym postępowaniu, w którym jest badana wyłącznie zasadność wydania przez organ administracji postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania. Jednocześnie wskazać trzeba, że wyrokiem z 6 sierpnia 2021 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 285/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. z [...] r. Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. is